Gigantyzm - przyczyny, objawy, leczenie

Gigantyzm to nietypowo duży wzrost. Choroba ma dwie odmiany – jedna z nich występuje u dzieci, druga – u dorosłych. Gigantyzm powodowany jest przez nadczynność przedniego płata przysadki i wzmożone wydzielanie hormonu wzrostu, co doprowadza do tak zwanego wzrostu olbrzymiego. Choroba rozwija się w wieku młodocianym, kiedy nie doszło jeszcze do zrastania się nasad kości i skostnienia chrząstek wzrostowych. Jeśli wydzielanie hormonu wzrostu ustanie po osiągnięciu okresu pokwitania, to wzrost olbrzymi nie będzie łączył się z cechami akromegalii. Jeśli nadal będzie wytwarzany – do gigantyzmu dołączy akromegalia.

Gigantyzm, poza wysokim wzrostem, objawia się także powiększeniem i pogrubieniem kości, chrząstek i tkanki łącznej. Widać wyraźnie zarysowaną szczękę i pogrubienie rysów twarzy.Gigantyzm, poza wysokim wzrostem, objawia się także powiększeniem i pogrubieniem kości, chrząstek i tkanki łącznej. Widać wyraźnie zarysowaną szczękę i pogrubienie rysów twarzy.
Źródło zdjęć: © Adobe Stock

Przyczyny i objawy gigantyzmu

Najczęstszą przyczyną wydzielania zbyt dużej ilości hormonu wzrostu jest niezłośliwy guz przysadki. Inne choroby wpływające na wystąpienie wzrostu olbrzymiego to:

Gruczolak lub przerost komórek kwasochłonnych przedniego płata przysadki powodują wydzielanie w nadmiarze hormonu wzrostu. U dzieci powoduje to zwiększenie wzrostu, wpływa także na narządy wewnętrzne. U dorosłych – wzrost się nie zmienia, tylko powiększają i pogrubiają się kości, chrząstki i tkanka łączna, również narządy mogą zmienić swój rozmiar. Dorośli chorują najczęściej pomiędzy 30. a 45. rokiem życia. Inne objawy wzrostu olbrzymiego to:

  • opóźnione pokwitanie,
  • podwójne widzenie lub trudności z widzeniem bocznym,
  • wyraźnie zarysowana, wystająca szczęka,
  • bóle głowy,
  • nadmierne pocenie się,
  • nieregularne miesiączki,
  • duże dłonie i stopy z grubymi palcami,
  • wydzielanie mleka z piersi,
  • zgrubienie rysów,
  • osłabienie.

Wystąpienie powyższych objawów powinno skłonić do wizyty u lekarza, by ustalić przyczynę nietypowo dużego wzrostu. W celu rozpoznania choroby przeprowadza się następujące badania:

  • tomografię komputerową lub obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego – pomagają wykryć ewentualnego guza przysadki,
  • badanie poziomu hormonu wzrostu,
  • badanie poziomu prolaktyny – wysoki wskazuje na gigantyzm,
  • badanie insulinopodobnego czynnika wzrostu – jego wysoki poziom może być oznaką wzrostu olbrzymiego.

Uszkodzenie przysadki może spowodować niski poziom kortyzolu, estradiolu (u dziewcząt), testosteronu (u chłopców), a także hormonu tarczycy.

Leczenie wzrostu olbrzymiego

W przypadku wystąpienia guza przysadki z wyraźnie zaznaczonymi brzegami, operacja jego wycięcia to dobra i często stosowana opcja leczenia. U wielu chorych zabieg chirurgiczny przynosi pożądane rezultaty. Niekiedy jednak chirurg nie jest w stanie całkowicie usunąć guza, dlatego korzysta się także z innych metod leczenia.

Najskuteczniejsza jest terapia somatostatyną, która zmniejsza wydzielanie hormonu wzrostu. Stosowani są także agoniści dopaminy, ale takie leczenie jest mniej efektywne. W celu przywrócenia normalnego poziomu hormonu wzrostu, lekarze sięgają niekiedy po radioterapię. Jednak uzyskanie optymalnych efektów leczenia trwa 5-10 lat. Wielu ekspertów korzysta z radioterapii wtedy, gdy operacja i przyjmowanie leków nie zdają egzaminu.

Źródła

  1. Herrmann F., Lohmann T., Muller P., Endokrynologia w praktyce klinicznej. Diagnostyka i leczenie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3835-4
  2. Syrenicz A. Endokrynologia w codziennej praktyce lekarskiej, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 2009, ISBN 978-83-61517-14-6
  3. Burch W.M. Endokrynologia, Urban & Partner, Wrocław 1996, ISBN 83-85842-51-9
  4. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Źródło artykułu: WP abcZdrowie
Wybrane dla Ciebie
Od maja ważny wymóg dla części medyków. Muszą potwierdzić znajomość języka
Od maja ważny wymóg dla części medyków. Muszą potwierdzić znajomość języka
Ponad tysiąc osób zmarło na grypę. Eksperci apelują o szczepienia
Ponad tysiąc osób zmarło na grypę. Eksperci apelują o szczepienia
Cichy sygnał ostrzegawczy. Znak, że cholesterol jest za wysoki
Cichy sygnał ostrzegawczy. Znak, że cholesterol jest za wysoki
Tragedia 3-miesięcznej Basi w szpitalu. Wyrok nie zakończył sprawy
Tragedia 3-miesięcznej Basi w szpitalu. Wyrok nie zakończył sprawy
Co jeść przy nadciśnieniu? Dietetyk wskazał produkty o potwierdzonym działaniu
Co jeść przy nadciśnieniu? Dietetyk wskazał produkty o potwierdzonym działaniu
Takie L4 biją rekordy. ZUS alarmuje, eksperci spierają się o przyczyny
Takie L4 biją rekordy. ZUS alarmuje, eksperci spierają się o przyczyny
Są młodzi, a mają raka wątroby. Eksperci: Winny niespodziewany czynnik
Są młodzi, a mają raka wątroby. Eksperci: Winny niespodziewany czynnik
Odkrycie w badaniach nad rakiem. Bez tej witaminy komórki guza słabną
Odkrycie w badaniach nad rakiem. Bez tej witaminy komórki guza słabną
NFZ szykuje limity na operacje zaćmy. Takie będą skutki dla Polaków
NFZ szykuje limity na operacje zaćmy. Takie będą skutki dla Polaków
Leszczyna o zmianach w ochronie zdrowia. "Musimy podjąć decyzję"
Leszczyna o zmianach w ochronie zdrowia. "Musimy podjąć decyzję"
Wpływ leków na rozwój autyzmu. Niepokojące doniesienia
Wpływ leków na rozwój autyzmu. Niepokojące doniesienia
Zmiany w Centrum e-Zdrowia. Jest nowy dyrektor, znamy nazwisko
Zmiany w Centrum e-Zdrowia. Jest nowy dyrektor, znamy nazwisko