Gruczoł Bartholina - budowa, funkcje, choroby

Gruczoł Bartholina nazywany jest inaczej gruczołem przedsionkowym większym i położony jest obustronnie u wejścia pochwy. Wielkością przypomina ziarno fasoli.  Jego główną funkcją jest wydzielanie śluzu w stanach podniecenia oraz samego stosunku płciowego. Śluz ten jest prowadzony kanalikami do wejścia do pochwy i jego jest zwilża pochę podczas stosunku. Gruczoły Bartholina wraz z wiekem ulegają stopniowemu zanikowi.

Schorzenia które dotyczą gruczołu Bartholina są różnorodne i można do nich zaliczyć:

• zapalenie i ropień gruczołu Barthlina,
• torbiel gruczołu Bartholina,
• rak gruczołu Bartholina.

Zapalenie gruczołu Bartholina jest spowodowane przede wszystkim przez bakterie, które przez to że jest on zlokalizowany u wejścia do pochwy mają ułatwiony do niego dostęp. Etiologia zakażeń gruczołu Bartholina jest głównie mieszana a drobnoustroje, które je powodują to: stafylokoki, E. Coli lub streptokoki. Zakażenie, które powoduje zamknięcie kanalików odprowadzających śluz z gruczołu kończy się zwykle wytworzeniem ropnia. Możliwe jest jego wyczucie przez skórę i może mieć on różną wielkość. Zdarzają się ropnie o rozmiarach jaja kurzego.

Ponadto symptomami, które mogą wskazywać na jego obecność są również obrzęknięte wargi sromowe i wejście do pochwy oraz upławy. Dochodzi do tego dyskomfort podczas siedzenia i chodzenia. Leczenie ropnia na gruczole Bartholina we wczesnym stadium jest najczęściej zachowawcze i polega na podaniu odpowiedniego antybiotyku. W sytuacjach gdy ropień jest duży konieczne jest przeprowadzenie zabiegu operacyjnego.

Torbiel gruczołu Bartholina powstaje również na skutek zamknięcia kanalików odprowadzających śluz lecz jest zmianą niezapalną. Torbiele mogą być wyczuwalne w tylnej części warg sromowych. Ponadto małe zmiany torbielowate mogą ulegać samoistnemu opróżnieniu a następnie wchłonięciu. Przy dużych torbielach, które same nie znikają konieczne jest zastosowanie leczenia chirurgicznego, które polega na wyłuszczeniu torbieli.

Rak gruczołu Bartholina jest nowotworem bardzo rzadko występującym. Dotyczy przede wszystkim kobiet po menopauzie. Rzadko dotyka kobiet młodszych. Jest on wynikiem obecności ropni oraz torbieli, które są wyczuwane jako guzy. W miarę rozwoju zmian dochodzi do pojawiania się owrzodzeń oraz naciekania ścian pochwy. Leczenie tego nowotworu to przede wszystkim operacja, która ma na celu usunięcie gruczołu Bartholina. Wspomagane jest ono zwykle radioterapią lub chemioterapią.

Czynniki które wpływają na rokowanie pacjentek chorych na nowotwór gruczołu Bartholina obejmują:

• wielkość guza,
• czas wykrycia guza,
• obecność komórek nowotworowych.

Niezmiernie ważnym aspektem w diagnostyce nowotworu gruczołu Bartholina jest świadomość kobiet o możliwych zagrożeniach. Bardzo często kobiety się wstydzą lub boją mówić o dolegliwościach intymnych i zbyt późno udają się do lekarza. Przez to znacznie zmniejszają swoje szanse na wyzdrowienie.