Zespół hipereozynofilowy - przyczyny i objawy

• wtórny lub reaktywny – występujący wskutek pojawienia się chorób alergicznych (o dużym nasileniu i dotykających dużej powierzchni, np. skóry), zakażeń pasożytami, chłoniaków, ziarnicy złośliwej, ostrej białaczki limfoblastycznej, chorób zapalnych układu pokarmowego, chorób nowotworowych, sarkoidozy, histiocytozy – w przypadku zespołu hipereozynofilowego wtórnego poziom komórek szpiku jest prawidłowy, a ilość enzynofili nie przekracza zwykle 5000 na mm3;
• pierwotny – wywołany zaburzeniami hematopoezy komórek szpiku, która ma miejsce w przypadku ostrej białaczki szpikowej lub limfoblastycznej, zespołów mieloproliferacyjnych, zespołów mielodysplastycznych – w przypadku zespołu hipereozynofilowego pierwotnego, IgE jest zwykle prawidłowe, co oznacza, że nie jest wywołany reakcją immunologiczną;
• samoistny lub idiopatyczny – to zespół hipereozynofilowy, niespełniający kryteriów zespołu hipereozynofilowego pierwotnego ani wtórnego, wywołujący uszkodzenia serca, układu nerwowego i skóry. Nie jest znana przyczyna jego pojawienia się.

Najczęściej poziom eonzynofilów wzrasta przy zakażeniu chorobami pasożytniczymi, takimi jak zakażenia:

• pierwotniakami,
• nicieniami,
• larwami,
• włośniem krętym,
• tasiemcem,
• glistą.

Eozynofile inaczej nazywamy eozonocytami, granulocytami kwasochłonnymi lub krwinkami kwasochłonnymi. Są to krwinki białe, które zwalczają obce dla organizmu czynniki – pasożyty i alergeny. Zespół hipereozynofilowy oznacza więc zbyt wysoki poziom białych krwinek.

Norma eozynofili we krwi obwodowej to 350-400/ml u dorosłych i 700/ml u dzieci. Zespół hipereozynofilowy dzielimy na 3 stopnie jego natężenia:

• łagodny (600-1500 komórek na mm3),
• umiarkowany (1500-5000 komórek na mm3),
• ciężki (powyżej 5000 komórek na mm3).

Odmiana łagodna nie wywołuje żadnych objawów i nie jest niebezpieczna, czasem nie jest także zaliczana do zespołu hipereozynofilowego, a określana jako podniesienie poziomu eozynofilów. Jednak już zespół hipereozynofilowy umiarkowany, czyli powyżej 1500 komórek na mm3, powoduje zatruwanie organizmu przez toksyczne substancje kationowe białek, cytokin i enzymów. Pojawiają się objawy, takie jak:

• osłabienie,
• gorączka,
• brak apetytu,
• chudnięcie.

Jeśli umiarkowany zespół hipereozynofilowy jest wywołany przez reakcję alergiczną, jego objawy zaostrzają się wraz z podnoszeniem się poziomu eozynofili w organizmie i krwi.

W przypadku ciężkiego zespołu hipereozynofilowego konieczne jest jak najszybsze leczenie polegające na obniżeniu poziomu eozynofilów, natomiast przy zespole hipereozynofilowym umiarkowanym leczenie uzależnione jest od wyników badań.

Zespół hipereozynofilowy pojawia się także podczas infekcji bakteryjnych i wirusowych i w okresie rekonwalescencji. Ich poziom waha się także wskutek wahań hormonalnych, stresu, emocji, zmęczenia, wychłodzenia.

Źródła

1. Interpretacja wyników badań hematologicznych w praktyce lekarza rodzinnego
2. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
3. Sułek K. (red.), Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 2000, ISBN 83-87944-70-X
4. Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2