Hiperglikemia - rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie, zapobieganie

Hiperglikemia to inaczej wysoki poziom glukozy we krwi. Prawidłowe stężenie glukozy we krwi wynosi około 72 mg/dl, jednak wartość ta wzrasta po posiłku przez godzinę lub dwie. Kiedy stężenie cukru staje się zbyt wysokie, może dojść do poważnych zmian w organizmie. Dlatego też chorzy na cukrzycę powinni przeprowadzać regularne badania zmierzające do wykrycia hiperglikemii.

U osób z cukrzycą bada się dwa specyficzne rodzaje hiperglikemii:

• hiperglikemia na czczo - jest definiowana jako stężenie cukru we krwi wyższe niż 90-130 mg/dl. Należy pamiętać, że badanie to powinno być wykonywane po 8 godzinach od ostatniego posiłku;
• hiperglikemia po posiłku - jest definiowana jako stężenie cukru we krwi wyższe niż 180 mg/dl. Normalny poziom glukozy we krwi po spożyciu posiłku wynosi 140 mg/dl, ale czasami, od 1-2 godzin po dużym posiłku, poziom glukozy może osiągać nawet 180 mg/dl. Konsekwentnie podwyższony poziom cukru we krwi może być wskaźnikiem, że człowiek jest w grupie wysokiego ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2.

Hiperglikemia w przebiegu cukrzycy może być spowodowana przez:

• pomijanie, zapominanie przyjmowania insuliny lub doustnych leków przeciwcukrzycowych;
• zbyt duże ilości węglowodanów w diecie;
• zbyt obfite posiłki;
• zakażenia;
• choroby;
• stres;
• przyjmowanie niektórych leków, np. sterydów;
• w związku ze zmniejszoną aktywnością;
• na skutek forsownego wysiłku fizycznego;
• w wyniku infekcji.

Wczesne objawy hiperglikemii, u chorych na cukrzycę, to:

• nadmierne pragnienie;
• bóle głowy;
• problemy z koncentracją;
• niewyraźne widzenie;
• częste oddawanie moczu;
• zmęczenie;
• utrata masy ciała;
• poziom cukru we krwi przekraczający 80 mg/dl.

U chorujących na cukrzycę hiperglikemia może spowodować:

• infekcje skóry i pochwy;
• uszkodzenia nerwów;
• utratę włosów na kończynach dolnych;
• kwasicę ketonową;
• hiperglikemię hipersomatyczną;
• zaburzenia erekcji;
• przewlekłe zaparcia lub biegunki.

Jeżeli chorujesz na cukrzycę, powinieneś stosować się do zaleceń lekarza. Kontrola przebiegu tego schorzenia pozwoli na uniknięcie groźnych powikłań. Badania hiperglikemii na czczo i po posiłku to podstawowe środki prewencji. Nie zapominaj o regularnym przyjmowaniu leków oraz insuliny. Oprócz tego zadbaj o odpowiednią dawkę aktywności fizycznej. Pamiętaj, że lepiej jest zapobiegać niż leczyć.

Aby poziom cukru we krwi wrócił do właściwego poziomu, należy pić więcej wody, częściej ćwiczyć, zmienić nawyki żywieniowe i leki. U osób z cukrzycą typu 1, które mają hiperglikemię przekraczającą 250 mg/dl lekarz może zalecić badanie krwi lub moczu na obecność ketonów.

Jeśli poziom cukru we krwi stale przekracza 180 mg/dl około 1-2 godziny po posiłku, lub gdy dwa razy z rzędu hiperglikemia wynosi ponad 300 mg/dl, należy skontaktować się z lekarzem.

Aby za wysoki poziom cukru we krwi nie stał się problemem, należy kontrolować ilość spożywanych węglowodanów, regularnie badać poziom cukru we krwi, a także prowadzić zdrowy tryb życia. Jeśli jednak badania wykażą obecność ketonów w moczu, konieczne jest zaprzestanie ćwiczeń. Ponadto warto skonsultować się z lekarzem, gdy hiperglikemia pojawia się często.

Osoby chore mają wpływ na poziom cukru we krwi. Regularne ćwiczenia, badania i właściwa dieta pozwalają na obniżenie poziomu glukozy. Jeśli jednak mimo podjętych kroków u cukrzyka występuje hiperglikemia, nie należy jej ignorować. Wizyta u lekarza i rozpoczęcie leczenia pozwalają uniknąć poważnych następstw zbyt wysokiego poziomu cukru w organizmie.

Źródła

1. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
2. Dambro M.R. 5 minut konsultacji klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-97-3
3. Bernas M., Czech A., Tatoń J. Diabetologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3370-0
4. Otto-Buczkowska E. Cukrzyca - patogeneza, diagnostyka, leczenie, Borgis, Warszawa 2005, ISBN 83-85284-50-8