Irydolog – czym się zajmuje, jak bada, pionierzy, ocena lekarska jego praktyki

Irydolog używa specjalnej latarki, szkła powiększającego, kamer nagrywających i mikroskopu. Przygląda się kolorowym wzorom tęczówki i nieregularnościom w jej głębszych strukturach. Następnie porównuje układ tęczówki pacjenta z mapą opracowaną dla praktyków. Dzieli ona tęczówkę na około 80-90 pól diagnostycznych. Ta dotycząca kondycji nerek – zdaniem irydologów – ma znajdować się zaraz po godzinie 6 na tarczy tęczówki.

Pierwsza teoria irydologiczna powstała w na początku II poł. XVII w. Jej autorem był Philip Meyen von Coburg (autor dzieła Chiromatica Medica, 1665).

O diagnozowaniu chorób na podstawie wyglądu oczu pisał XIX-wieczny węgierski lekarz Ignaz von Peczely. Zauważył on pewną zbieżność w wyglądzie tęczówki u pacjenta, który złamał nogę, oraz ptakiem, któremu złamano nogę. Bratanek Peczely’ego zdementował jednak te informacje i całkowicie zaprzeczył, by jego krewny był autorem tej teorii, zwłaszcza że podobnych zbieżności nie dało się zaobserwować wśród dużej grupy osób ze złamianiami kończyn.

Ważną postacią dla irydologii był również Nils Liljequist – szwedzki pastor i lekarz. Cierpiał on z powodu znacznego przerostu węzłów chłonnych. Zażywając lekarstwa zawierające jodynę i chininę, zauważył u siebie zmiany w zabarwieniu tęczówki. Na tej podstawie opracował zbiór czarno-białych i kolorowych ilustracji szczegółowo opisujących tęczówkę.

W Niemczech rozwojowi irydologii przysłużył się pastor Emanuel Felke. Ten uzdrowiciel zajmował się również opisywaniem oznak chorób widocznych na tęczówce.

W Stanach Zjednoczonych irydolodzy stali się bardziej popularni w latach 50. XX wieku za sprawą Bernarda Jensena. Był on kręgarzem bazującym na wypracowanych przez siebie metodach leczenia. Podkreślał wielki wpływ toksyn na nasze zdrowie. Zalecał, by sięgać po naturalną żywność, zwłaszcza tę o właściwościach oczyszczających.

Irydolog jest w świecie nauki uznawany za szarlatana. Medycyna odmawia jego poglądom wartości teoretycznej i praktycznej, uznając samą irydologię za praktykę szkodliwą i tak samo bezzasadną jak różdżkarstwo, znachorstwo czy bioenergoterapia.

Medycyna jednoznacznie obala teorię irydologów, godząc w podstawę jej założeń: wzór układający się w naszej tęczówce jest względnie stały, a nie zmienny – jak twierdzą irydolodzy. Tę właściwość naszego oka wykorzystuje technologia biometryczna, dzięki której po zeskanowaniu tęczówki można precyzyjnie rozpoznać daną osobę i udzielić jej dostępu albo też tego jej odmówić. Przekonanie, że tęczówka zmienia swój wygląd w związku z zachorowaniem, jest więc fałszywe i sprzeczne z codziennym doświadczeniem.

O braku diagnostycznej skuteczności metod irydologii świadczy eksperyment przeprowadzonych pod koniec lat 70. w Stanach Zjednoczonych. Praktycy zajmujący się tą dziedziną mieli za zadanie rozpoznać pacjentów cierpiących z powodu chorób nerek.

Otrzymali zdjęcia oczu około 150 osób, z czego około 50 należało do grupy chorych, a pozostali byli zdrowi. Obserwacje irydologów w większości były mylne. Jeden z nich uznał prawie 90 proc. pacjentów za chorych, zaś drugi zaliczył ponad 70% chorych do grupy zdrowych.

Faktycznie nie sposób dziś wskazać jakichkolwiek odnotowanych sukcesów irydologów w rozpoznawaniu chorób czy ich przewidywaniu. Ponadto dane kliniczne nie potwierdzają jakiegokolwiek związku między stanem organizmu a wyglądem tęczówki.