Jak czytać etykiety, aby uniknąć alergenów?

Według prawa wymagane jest, aby na wszystkich opakowaniach znajdowała się informacja na temat powszechnych alergenów zawartych w produktach: mleku, jajkach, rybach, owocach morza, orzechach, pszenicy i soi. Nie oznacza to jednak, że dany alergen będzie wypisany bezpośrednio. Szczególnie w przetworzonej żywności trzeba zwracać uwagę na naturalne oraz sztuczne dodatki smakowe.

Orzeszki ziemne, stanowiące ważny składnik kuchni azjatyckiej, afrykańskiej i indonezyjskiej, zaliczyć można do najczęściej uczulających produktów żywnościowych. IgE-zależna alergia na orzechy arachidowe objawiać się może swędzącą pokrzywką, opuchlizną ust i przełyku, mdłościami, bólami brzucha, katarem.

Orzeszki ziemne wykorzystywane są do produkcji masła orzechowego, kremów orzechowych, batonów, a także innych słodyczy. Alergicy nie powinni spożywać wyżej wymienionej żywności. Oprócz tego powinni oni unikać:

• posypek orzechowych na lodach,
• wyrobów z dodatkiem marcepana,
• oleju arachidowego,
• nugatu,
• chrupek o smaku orzechowym,
• wegetariańskich zamienników mięsa (w wielu takich produktach znaleźć można fistaszki).

Alergia na jajka występuje najczęściej u dzieci. W białku znaleźć można wiele alergenów, ale główne z nich to: owomukoid, owoalbumina, owotransferyna i lizozym. Z kolei alergenami żółtka są liwetyna oraz witelogenina.

Proteiny jajek często występują w wypiekach, szczepionkach i innych przetwarzanych produktach. Składniki, które mogą je zawierać, to:

• albuminy,
• lizozym,
• beza,
• paluszki surimi,
• majonez.

Uczulenie na mleko nie jest tym samym co nietolerancja laktozy. Uczulenie na mleko jest reakcją układu immunologicznego na białka obecne w mleku, podczas gdy nietolerancja laktozy wynika z braku enzymu potrzebnego do trawienia laktozy, cukru występującego w mleku.

W przypadku alergii na mleko konieczne jest unikanie produktów mlecznych, które zawierają białka mleka. Osoby z nietolerancją laktozy powinny z kolei unikać produktów zawierających laktozę lub stosować suplementację enzymów trawiennych.

Osoby uczulone na mleko powinny dokładnie czytać etykiety. Substancje, które mogą zaszkodzić alergikom to:

• kazeina,
• diacetyl,
• ghi lub ghee,
• laktoalbumina,
• laktoferyna,
• tagatoza,
• serwatka.

Soja cieszy się dużą popularnością wśród konsumentów, szczególnie tych, którzy są na diecie wegańskiej czy wegetariańskiej. W jej składzie znaleźć można mnóstwo cennych składników odżywczych takich jak żelazo, cynk, miedź, mangan, witaminy z grupy B.

Soja chętnie wykorzystywana jest przez pasjonatów kuchni azjatyckiej. Stanowi także popularny składnik żywności przetworzonej, co sprawia, że jest często spotykanym ukrytym alergenem. Jeśli masz zdiagnozowane uczulenie na ten produkt, wyklucz ze swojej codziennej diety:

• mleko sojowe,
• białko sojowe,
• edadame, inaczej zieloną soję.
• miso,
• tofu,
• natto,
• tempeh,
• burgery sojowe,
• kotlety sojowe,
• makaron sojowy,
• mąka sojowa.

Alergia na soję może manifestować się wysypką, pokrzywką, obrzękiem twarzy, swędzeniem skóry.

Gluten, który jest białkiem występującym w pszenicy oraz jej odmianach, znaleźć można także w życie oraz jęczmieniu. Pełni rolę nośnika smaku i aromatu. Wpływa także teksturę i konsystencję wyrobów piekarniczych.

Produkty na bazie mąki pszennej czy żytniej (zawierające gluten) cechują się bogatszym smakiem w porównaniu do bezglutenowych odpowiedników. Osoby, u których zdiagnozowano nadwrażliwość na gluten, nie powinny jednak spożywać pieczywa, makaronów czy ciast. W ich przypadku zalecana jest dieta bezglutenowa.

Gluten może występować w produktach żywnościowych pod następującymi nazwami:

• mąka razowa,
• jęczmień,
• durum,
• kasza manna,
• żyto,
• pszenżyto,
• słód,
• orkisz.

Alergia na ryby jest stosunkowo powszechna, zwłaszcza u osób dorosłych. Nadwrażliwość ta może dotyczyć różnych gatunków ryb, przy czym dorsz odpowiada za dużą ilość występujących u pacjentów reakcji uczuleniowych. Warto wspomnieć, że w przypadku wykrytej alergii na łososia, osobie uczulonej zaleca się całkowitą rezygnację z ryb.

Głównym alergenem ryb jest białko parwalbumina. Występuje ona przede wszystkim w jasnym mięsie wodnych kręgowców. Osoby z alergią na ryby nie powinny sięgać także po:

• sos barbecue,
• sos worcester,
• dressingi typu cezar,
• kotlety rybne,
• sos nuoc cham.

Osoby uczulone powinny podczas zakupów powinny mieć przy sobie listę składników z potencjalnymi alergenami. Lista może być wydrukowana bądź zapisana w formie notatki w telefonie. Alergikom zaleca się także przyrządzanie potraw ze świeżych, niezawierających alergizujących substancji produktów. Jedzenie jak najmniejszej ilości przetworzonych produktów zmniejsza ryzyko spożycia alergenu.

Dietetyk kliniczny może dostarczyć alergikowi wiedzy na temat sposobów unikania alergenów w codziennej diecie. Taki specjalista pomoże stworzyć jadłospis, który będzie uwzględniał wyłącznie bezpieczne dla alergika produkty. Jeśli osoba z alergią pokarmową zdecyduje się zjeść na mieście, powinna zapytać kelnera o dokładny skład posiłków. W niektórych kartach z posiłkami występuje informacja o potencjalnych alergenach.