Jak pomóc alkoholikowi?

To pytanie zadaje sobie niejeden członek rodziny alkoholowej, najczęściej żona alkoholika, która marzy o tym, że mąż przestanie pić. Kiedy chcesz pomóc alkoholikowi, to tobie najczęściej towarzyszy subiektywne poczucie problemu. To tobie przeszkadza picie, które komplikuje relacje rodzinne i przyczynia się do trudności finansowych. Osoba uzależniona od alkoholu może mieć tylko mgliste wrażenie, że sprawy wymykają się spod kontroli, a nierzadko w ogóle nie dostrzega problemu w tym, że nadużywa alkoholu. Nie rozumie, że musi zrobić coś z nałogiem alkoholowym, szczególnie gdy nalega się na leczenie odwykowe. Alkoholik usilnie zaprzecza, że jest alkoholikiem. W oczach alkoholika osoby, które chcą mu pomóc, czepiają się, przesadzają, wyolbrzymiają całą sytuację. Jawią się jako wrogowie, a nie jako pomocnicy i sojusznicy. Co robić, by pomoc dla alkoholika była skuteczna?

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Psychoterapia par - razem czy osobno?"

Pomoc alkoholikom

Jak pomóc osobie uzależnionej od alkoholu?

Paradoksy pomocy udzielanej alkoholikowi

Niejedna żona alkoholika zastanawia się, jak wyglądałoby życie rodzinne, gdyby małżonek przestał pić. W przypływie żalu i złości wytacza argumenty w stylu: „Gdybyś mnie kochał, już dawno skończyłbyś z tym alkoholem”. Niestety, tego typu słowa przynoszą tylko skutek diametralnie inny od zamierzonego – wzmacniają u alkoholika poczucie winy, które będzie chciał zapić. Zachowanie alkoholika nie stanowi przejawu jego złej woli, to skutek choroby. Jego emocjami, myśleniem, wolą zaczął rządzić nałóg alkoholowy o wielkiej mocy uzależniającej, z którego trudno się wyrwać. Alkohol staje się sposobem na smutek, nudę, wstyd, stres, rutynę. Mechanizm uzależnienia polega na tym, że etanol wyłącza negatywne emocje, dając w zamian, przynajmniej na krótko, te pozytywne – radość, rozluźnienie, beztroskę. Po wytrzeźwieniu człowieka ponownie dopada przygnębienie, na które „lekarstwem” staje się kolejna flaszka czy piwo.

Osoba uzależniona od alkoholu, zmieniając pod wpływem napojów wyskokowych złe emocje na te przyjemne, wychodzi z założenia, że wszystko jest w porządku i nie ma ochoty niczego zmieniać w swoim życiu. Dlatego najlepsza pomoc alkoholikowi to ta, która polega na konfrontacji alkoholika z rzeczywistością po wytrzeźwieniu. Niech doświadczy skutków swojego pijaństwa, np. obudzi się na ławce w parku bez zegarka i butów, zapłaci mandat za jazdę pod wpływem, zbierze naganę od szefa za to, że nie pojawił się w pracy po suto zakrapianej imprezie z kolegami. Każde negatywne doświadczenie nietrzeźwości będzie dla alkoholika sygnałem, że picie alkoholu wcale nie jest atrakcyjne i stanowi poważny problem, który generuje inne trudności – kłopoty w relacjach z rodziną czy na gruncie zawodowym.

Niestety, wiele osób, które chcą pomóc alkoholikowi wzmaga wysiłki, by zatuszować problem i by o alkoholizmie w rodzinie nie dowiedziało się lokalne otoczenie. Zamiast nazwać problem „chorobą alkoholową” i pozwolić doświadczyć alkoholikowi negatywnych konsekwencji nadużywania alkoholu, robią zgoła zupełnie coś innego. Chronią alkoholika, usprawiedliwiają jego pijaństwo, chowają przed nim alkohol, zaprzeczają, że w ogóle ma jakikolwiek problem z alkoholem. W ten sposób alkoholik czuje się „rozgrzeszony” i może nadal bezkarnie pić. Nierzadko osoby, które chcą wyrwać alkoholika z sideł nałogu, nieświadomie stają się pomocnikami w piciu i przyczyniają się do odwlekania decyzji o zaprzestaniu picia, gdyż stają się współuzależnione.

Współuzależnienie

Najczęściej ofiarami współuzależnienia (koalkoholizmu) padają żony alkoholików. O ile mąż-alkoholik jest uzależniony od środka chemicznego – etanolu, o tyle jego żona staje się uzależniona od męża-alkoholika. Staje się nadopiekuńcza, lituje się nad małżonkiem, rozpacza, ciągle się zamartwia, podejmuje nową pracę, by spłacić zobowiązania finansowe partnera, każe kłamać dzieciom, że tata jest chory, zaprzecza alkoholizmowi, zaniedbuje siebie i dzieci, ignoruje własne potrzeby. Współuzależnienie wymaga współtrzeźwienia. Dopóki żona alkoholika nie zrozumie, że nie pomaga mu, zabezpieczając go przed negatywnymi konsekwencjami nietrzeźwości, dopóty alkoholik będzie pił. Koalkoholizm to szereg nieświadomych zachowań partnera osoby uzależnionej od alkoholu, który próbuje przystosować się do patologicznej sytuacji. Niestety, współuzależnienie mnoży kolejne patologie i kłopoty.

Rodzinie wówczas przychodzi borykać się nie z jednym, ale z dwoma uzależnieniami – alkoholizmem i koalkoholizmem. Żona podejmuje wysiłki w dobrej wierze – ma nadzieję, że w ten sposób ułatwi mężowi wychodzenie z nałogu. Niestety, jej starania przynoszą odwrotny skutek – nieświadomie podsyca chorobę alkoholową. Poświęca się, troszczy, wymusza obietnice, kłamie, pilnuje – wszystko na nic. By pomóc alkoholikowi, trzeba przestać się starać i przyznać się, że jest się bezsilnym oraz poszukać fachowej pomocy. Pomaganie alkoholikowi to niewdzięczna rola, bo osoba uzależniona od alkoholu będzie zawzięcie walczyła o swoje picie. Decydując się na pomoc alkoholikowi, warto pamiętać, że to praca na lata, a nie na jedną rozmowę. Alkoholik nie zmieni się pod wpływem jednej, nawet najbardziej burzliwej, awantury. Niektórzy twierdzą wręcz, że na własną rękę nie da się pomóc alkoholikowi, bo można tylko zaszkodzić samemu sobie. Zachęcają, by pomocy szukać w specjalistycznych ośrodkach, np. wspólnotach AA, ośrodkach terapii uzależnień, ośrodkach odwykowych itp. Wykaz wszystkich placówek w Polsce, które niosą pomoc osobom uzależnionym od alkoholu i ich rodzinom można znaleźć na stronie internetowej Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (PARPA).

Rady, jak pomóc osobie uzależnionej od alkoholu

Jak pomóc, by nie szkodzić i nie wzmacniać rozwoju nałogu? Oto kilka sugestii i rad, o których warto pamiętać, decydując się na wsparcie dla alkoholika:

  • Zaakceptuj, że alkoholizm to choroba przewlekła! Nie traktuj nałogu jako wstydu i hańby dla rodziny czy czegoś, co trzeba ukrywać przed światem.
  • Nie traktuj alkoholika jak niegrzeczne dziecko, które trzeba ukarać za brak dyscypliny i niesubordynację!
  • Nie przyjmuj obietnic alkoholika, kiedy zdajesz sobie sprawę, że nie są możliwe do spełnienia! Alkoholik może zadeklarować chęć „kosmetycznych zmian”, np. zapewni, że zmieni rodzaj trunków na słabsze. Nie licz na radykalne zmiany pod wpływem jednej kłótni czy szantażu, że odchodzisz.
  • Bądź konsekwentna! Jeśli powiedziałaś, że coś zrobisz, zrób to. Nie strasz, że odejdziesz, kiedy nie jesteś na to gotowa. Nie masz tak naprawdę żadnego silniejszego argumentu niż chęć napicia się przez alkoholika.
  • Nie rób wyrzutów, nie wdawaj się w konflikty, nie praw kazań, zwłaszcza gdy alkoholik jest nietrzeźwy. On już wszystko wie, co chcesz mu uzmysłowić. Takie zachowanie prowokuje tylko do dalszych kłamstw i składania obietnic bez pokrycia.
  • Nie oczekuj natychmiastowego i szybkiego wyjścia z nałogu! Alkoholizm to choroba przewlekła, a nawet wieloletnie okresy abstynencji nie dają gwarancji, że choroba nie wróci.
  • Nie sprawdzaj, ile alkoholik pije, nie chowaj ani nie wylewaj alkoholu – to tylko skłoni alkoholika do jeszcze bardziej desperackich prób zdobycia alkoholu i szukania okazji, by się napić.
  • Nie pij z alkoholikiem z nadzieją, że wypije mniej – oddalasz tylko jego decyzję o leczeniu odwykowym.
  • Nie daj się okłamywać alkoholikowi, nie wierz jego kłamstwom i obietnicom, gdyż w ten sposób pozwalasz mu uwierzyć, że jest w stanie przechytrzyć swoich bliskich.
  • Staraj się dawać alkoholikowi wsparcie i miłość. Doceniaj jego próby wytrwania w trzeźwości. Pamiętaj, że alkoholizm to choroba, a za chorobę nie powinno się nikogo besztać.

Najbardziej pomożesz alkoholikowi, zostawiając go w spokoju – nie nalegaj na odwyk, nie krzycz, nie płacz, nie błagaj, nie załatwiaj zwolnień lekarskich, nie pożyczaj pieniędzy, nie sprzątaj po jego pijackich imprezach, nie lecz kaca. Niech pije na własną odpowiedzialność. Im szybciej sięgnie dna, tym większe prawdopodobieństwo, że szybciej zechce się od niego odbić, by zacząć zdrowieć.

psycholog Kamila Krocz, ponad rok temu

Bibliografia

  • Cierpiałkowska L., Alkoholizm – przyczyny, leczenie, profilaktyka, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2000, ISBN 83-232-1022-5.
  • Robinson B.R., Rhoden J.L., Pomoc psychologiczna dla dzieci alkoholików, PARPA, Warszawa 2008, ISBN 83-8807-513-6.
  • Woronowicz B.T., Alkoholowe vademecum dla każdego, Wyd. Ośrodek Apostolstwa Trzeźwości, Zakroczym 1993, ISBN 83-900904-1-4.

Leczenie alkoholizmu

Komentarze (72)
~Ranking
~Ranking około miesiąca temu

Samemu ciężko jest sobie poradzić z uzależnieniem, dlatego warto jest się zapoznać z ofertą i opiniami pacjentów na temat Ośrodków Leczenia Uzależnień. Ranking Ośrodków Terapii (osrodkiterapii.pl) zawiera takie informacje.

Odpowiedz
~Karolina
~Karolina 4 miesiące temu

Mój partner walczył z uzależnieniem dwa lata, miał zloty i upadki. Z jednej strony bardzo mi zależało na nim bo go kochałam ale z drugiej byłam już zmęczona jego uzależnieniem od alkoholu, szczególnie gdy coraz częściej stawał się agresywny. Chciałam zakończyć związek i wtedy on jeszcze raz zawalczył ale tym razem ze specjalistą. Udało się i jesteśmy szczęśliwi, a ja mam spokój wewnętrzny w końcu. Nie bójcie się iść do specjalisty.

Odpowiedz
~córka
~córka 8 miesięcy temu

@~Julka: Dziewczyneczko nic nie wiesz. Ja znam osobę uzależnioną, która już bardzo dawno spadła na dno, ale niestety leży tam przykryta mułem i wciąż nie potrafi się odbić. Krok w tył tutaj nie wystarczy i upadek na dno niestety też czasami nie...

Odpowiedz
~Jadzia 28
~Jadzia 28 ponad rok temu

@~Alinka 32: rozumiem Cię dokładnie jednak nie możesz się dać dzwon na policje niech go zabierają a jak na drugi dzień puszcza i będzie skakał to dzwon tez nie pokazuj mu ze się go boisz ja trzy lata się bałam uciekalam z dzieckiem i to był błąd niedawno byłam w gminie i napisałam wniosek o przymusowe leczenie niech się dzieje co chce życie jest jedno i niech go zamkną skoro mu na tym życiu nie zależy miał wiele szans na życie w trzeźwości 8terapi na marne. Dlatego nie daj po sobie poznać ze się go boisz bo on będzie miał nad tobą przewagę ja mojemu mężowi się przeciwstawilam i teraz nawet nie podchodzi do mnie po pijanemu pokorny jest ale nie mowie nieraz mu się zdarzy przyjął po pijanemu to rano się budzi na izbie

Odpowiedz
~Pawel
~Pawel ponad rok temu

@~anka: typowe ,atut w sadzie.a gdzie szukanie pomocy i rozwiazywanie problemow ktore powoduja zla sytuacje.taki dzisiaj swiat cos nie tak to nie wazne co ludzi polaczylo,nie warto walczyc o zwiazek rodzine partnera,sad u bajka ubogie myslenie.wypowiedz dotyczy obu plci i problemow z tym zwiazanych

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Leczenie alkoholizmu
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Leczenie alkoholizmu
Leczenie alkoholizmu

Implantacja esperalu - zabieg, działanie, przebieg

Implantacja esperalu, czyli tzw. wszywka ma za zadanie zmniejszenie ochoty na alkohol u osób uzależnionych. Ponadto implantacja esperalu ma również działanie psychologiczne, ponieważ osoba uzależniona od alkoholu sama często świadomie rezygnuje z wypicia...

Leczenie alkoholizmu

Trzeźwy alkoholik: nie piję od 10 lat, ale każdego dnia walczę

- Gdy rozpadła się moja rodzina, gdy straciłem pracę i sięgnąłem dna, dopiero wtedy zrozumiałem, że jestem alkoholikiem. Wtedy ktoś mi pomógł, dzisiaj ja pomagam innym - mówi Marek, który 10 lat temu zerwał z nałogiem. Namówić Marka do zwierzeń wcale...

Leczenie alkoholizmu

Lek na alkoholizm? Wkrótce może to być możliwe!

Lek na alkoholizm? Wkrótce może to być możliwe!

neuronów, która sprawia, że jeden kieliszek prowadzi do kolejnego. Badania pomagają zgłębić tajemnicę alkoholizmu i mogą przyczynić (...) Medicine, które zostało opublikowane w Journal of Neuroscience, stwarza szansę na lepsze poznanie...

Leczenie alkoholizmu

Efekt sufitowy

konsekwencji alkoholizmu, a niektórzy stają się nawet osobami współuzależnionymi. O alkoholizmie powstało już mnóstwo publikacji i artykułów. Rzadko jednak mówi (...) , jakie przechodzi osoba postanawiająca walczyć ze...

Leczenie alkoholizmu

Wszywki alkoholowe

Wszywki alkoholowe

Leczenie alkoholika to jedna z metod leczenia alkoholizmu, zaliczana do tzw. terapii awersyjnych. Najbardziej popularne w Polsce i powszechnie (...) , ale tylko w krótkich seriach. Cierpiałkowska L., Alkoholizm:...

Leczenie alkoholizmu

Leczenie alkoholika

Leczenie alkoholika

Jednym z nowoczesnych sposobów leczenia alkoholika są wszywki alkoholowe.

Leczenie alkoholizmu

Jak przestać pić?

się choroby alkoholowej oraz oddalenie decyzji, by pójść na leczenie odwykowe. Rozwój uzależnienia Nikt nie rodzi się alkoholikiem. Niestety, niektórzy (...) wpadają w sidła uzależnienia i trudno im się z niego wyplątać. Jak rozwija...

Leczenie alkoholizmu

Fundacja na rzecz kobiet z chorobą alkoholową

Fundacja działa od 2009 roku i jest odpowiedzią na coraz bardziej powszechny problem alkoholowy wśród kobiet. Główne zadania to przede wszystkim upowszechnianie wiedzy na temat choroby alkoholowej i możliwości jej leczenia. Pomoc kobietom w podjęciu decyzji...