Klarytromycyna – wskazania, leki, przeciwwskazania i skutki uboczne

Klarytromycyna jest półsyntetycznym antybiotykiem makrolidowym, zsyntetyzowaną pochodną naturalnej erytromycyny. Substancja ma działanie bakteriobójcze, bakteriostatyczne i przeciwbakteryjne. Działa na układ oddechowy, skórę i błony śluzowe oraz układ nerwowy i narządy zmysłów. Wprowadzono ją na rynek farmaceutyczny w 1990 roku.

Jak działa klarytromycyna? Mechanizm wykorzystuje zdolność przyłączenia się cząsteczki antybiotyku do podjednostki 50S rybosomu bakteryjnego. To prowadzi do zaburzenia procesu translacji i produkcji nieprawidłowych białek, które są niezbędne do funkcjonowania komórki bakteryjnej.

Klarytromycyna wykazuje aktywność wobec bakterii Gram-dodatnich, takich jak:

• Streptococcus pyogenes,
• Streptococcus pneumoniae,
• Listeria monocytogenes.

Antybiotyk działa także przeciwbakteryjnie wobec tlenowych bakterii Gram-ujemnych:

• Haemophilus parainfluenzae,
• Moraxella catarrhalis,
• Legionella pneumophila,
• Neisseria gonorrhoeae,
• Haemophilus influenzae.

Potwierdzono również działanie hamujące klarytromycyny rozwój wobec innych drobnoustrojów, takich jak Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae, Helicobacter pylori oraz bakterii z rodzaju Mycobacterium.

Klarytromycyna jest substancją czynną leków dostępnych w wielu postaciach. To granulat do przygotowania zawiesiny doustnej, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, proszek do sporządzania roztworu do infuzji, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu, tabletki powlekane.

Klarytromycyna – zamienniki i preparaty

Preparaty na rynku polskim zawierające klarytromycyna to:

• Apiclar (tabletki powlekane),
• Clarithromycin Adamed (proszek do sporządzania roztworu do infuzji),
• Fromilid 250 (tabletki powlekane), Fromilid 500 (tabletki powlekane), Fromilid Uno (tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu),
• Klabax (tabletki powlekane), Klabax 125 mg/5 ml (granulat do sporządzania zawiesiny doustnej), Klabax 250 mg/5 ml (granulat do sporządzania zawiesiny doustnej), Klabax EC (granulat do sporządzania zawiesiny doustnej),
• Klabion Uno (tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu),
• Klacid (granulat do sporządzania zawiesiny doustnej), Klacid (proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji), Klacid (tabletki powlekane), Klacid Uno (tabletki o modyfikowanym uwalnianiu),
• Klarmin (tabletki powlekane),
• Lekoklar (granulat do sporządzania zawiesiny doustnej),
• Taclar (proszek do sporządzania roztworu do infuzji), Taclar (tabletki powlekane).

Jakie są wskazania do stosowania klarytromycyny? Substancja jest wykorzystywana w leczeniu infekcji, za które odpowiadają wrażliwe na nią bakterie. Tym samym wskazaniem do włączenia antybiotyku, którego jest substancją czynną, jest:

• ostry stan zapalny ucha środkowego,
• infekcja górnych i dolnych dróg oddechowych,
• zakażenie skóry i tkanki podskórnej,
• infekcja wywołana przez bakterie z rodzaju Mycobacterium,
• leczenie Helicobacter pylori (terapia skojarzona z innymi lekami).

Klarytromycyna jest także wykorzystywana pomocniczo u pacjentów z AIDS. Może być stosowana u dzieci poniżej 12. roku życia.

Dawkowanie klarytromycyny zależy od masy ciała i wieku pacjenta, przyczyny infekcji, chorób współistniejących i stanu organizmu, ale i postaci leku. I tak w leczeniu zakażeń układu oddechowego zazwyczaj zalecana dawka dobowa wynosi 500 mg substancji czynnej. Leczenie klarytromycyną trwa zazwyczaj od 5 do 14 dni. Dawka dobowa antybiotyku podawanego dożylnie wynosi 1 g, a czas infuzji nie może być krótszy niż godzina.

Klarytromycyna wykorzystywana podczas eliminowania Helicobacter pylori jest podawana w schemacie, który uwzględnia stosowanie od 500 mg do 1500 mg antybiotyku. Terapia trwa zazwyczaj od 7 do 14 dni.

W przypadku dzieci na kilogram masy ciała stosuje się 7,5 mg substancji czynnej. Antybiotykoterapia trwa maksymalnie 10 dni.

Czy klarytromycyna ma jakieś przeciwwskazania? Zdecydowanie nie może być stosowana zawsze. Przeciwwskazanie stanowi nadwrażliwość na tę substancję czynną lub inne antybiotyki z grupy makrolidów, niewydolność nerek lub wątroby, wydłużenie odstępu QT lub zaburzenia rytmu serca (arytmia), które występowały w przeszłości oraz zmniejszone stężenie potasu w osoczu.

Czy klarytromycyna jest bezpieczna w czasie ciąży i karmienia piersią? Klarytromycyna w ciąży i w czasie karmienia dziecka piersią jest dozwolona w razie wyraźnej konieczności, niemniej terapia musi być prowadzona pod nadzorem lekarskim.

Jakie są najczęstsze działania niepożądane klarytromycyny? Możliwe skutki uboczne to biegunka, niestrawność, nudności, ból brzucha, wymioty, wysypka, zaburzenia smaku, nadmierne pocenie się, bezsenność, nieprawidłowe wyniki czynności wątroby i ból głowy.