Trwa ładowanie...

Kompleks Elektry – na czym polega i jak sobie z nim radzić

Kompleks Elektry to zjawisko analogiczne do kompleksu Edypa. Obydwa polegają na pojawianiu się u dziecka podświadomego pociągu płciowego do rodzica przeciwnej płci, przy jednoczesnej wrogości do drugiego rodzica. W przypadku kompleksu Elektry stłumiona skłonność płciowa do ojca i strach przed odwetem matki dotyczy dziewcząt. Co warto wiedzieć?

Zobacz film: "Jak zadbać o prawidłowe relacje z dzieckiem?"

spis treści

1. Co to jest kompleks Elektry?

Kompleks Elektry to termin psychoanalityczny, który odnosi się do stanu fascynacji córki ojcem. To z jednej strony odczuwany przez dziewczynkę tłumiony, podświadomy pociąg fizyczny do ojca, a z drugiej rosnąca niechęć i wrogość w stosunku do matki (która zaczyna być traktowana jako rywalka). Kompleks Elektry dotyczy tylko płci żeńskiej. To naturalna fazą rozwoju. Problem powstaje, gdy pozostaje obecny w dorosłym życiu.

Nazwa zjawiska nawiązuje do imienia postaci z mitologii greckiej Elektry, córki Agamemnona i Klitajmestry. Ta nakłaniała brata do zabicia matki dla pomszczenia ojca, zamordowanego przez nią i jej kochanka po powrocie z wojny trojańskiej.

Termin kompleks Elektry został wprowadzony przez Carla Gustava Junga w 1912 roku, jako termin analogiczny do kompleksu Edypa Zygmunta Freuda. Ten dotyczy chłopców (kompleks Elektry wyłącznie dziewczynek). Kompleks Edypa i Elektry polegają na tym, że w oczach dziecka ojciec albo matka postrzegani są jako konkurenci w rywalizacji o uczucie dziecka do rodzica przeciwnej płci.

Rekomendowane przez naszych ekspertów

2. Objawy kompleksu Elektry

Na czym polega kompleks Elektry? Według teorii Junga składają się na niego dwa etapy. Pierwszy z nich trwa przez trzy pierwsze lata życia dziewczynki. Wówczas zdradza ona silne przywiązanie do matki. Następnie pojawia się kompleks Elektry. Skąd się bierze?

Dziewczynki obserwują, jak ojciec traktuje ich matkę i jakim uczuciem ją darzy. Zaczynają odczuwać zazdrość, chcą zająć jej miejsce, by być dla ojca najważniejszą osobą. Stają się zaborcze, starają się skupić uwagę ojca, dbają o jego względy. Choć matka staje się konkurencją, młode kobiety odczuwają potrzebę utożsamiania się z nią. Chcą być takie, jak ona.

Co powinni robić rodzice? Zdecydowanie pamiętać, że kompleks Elektry jest naturalnym etapem w rozwoju psychoseksualnym dziecka. Oznacza to, że lepiej rozmawiać i stawiać granice niż karać oraz karcić. Warto również tłumaczyć córce, że rodziców łączy inny rodzaj uczucia, a ją oboje kochają tak samo silnie.

Na zdrowy rozwój psychoseksualny dziecka duży wpływ ma prawidłowa postawa rodziców. Nieodpowiednie postępowanie, błędy wychowawcze i niewłaściwe relacje w rodzinie mogą przyczynić się do przetrwania kompleksu Elektry. Zwłaszcza nadmierne skupianie się ojca nad córką i rozpieszczanie jej, rodzące poczucie zwycięstwa nad matką, może mieć dla dorastającej dziewczynki poważne konsekwencje.

3. Kompleks Elektry w dorosłym życiu

Kompleks Elektry pojawia się u dziewczynek pomiędzy 3. a 6. rokiem życia i jest zjawiskiem w pełni naturalnym. Zwykle przebiega łagodnie i mija samoistnie. Dziewczynka przenosi swoje zainteresowanie na rówieśników.

Zdarza się jednak, że nieprzepracowany kompleks Elektry staje się przyczyną problemów w dorosłym życiu. To sprawia, iż dziecko nie uświadamia sobie własnej roli i nie umie rozpoznawać prawidłowych relacji rodzinnych.

Dorosłe kobiety ze stłumionym kompleksem Elektry próbują ponownie przeżyć wspomnienia z dzieciństwa i chcą udowodnić sobie oraz matce, że są w stanie odebrać jej męża. Można powiedzieć, że kobieta osiąga dojrzałość fizyczną, ale nie potrafi dorosnąć w sferze emocjonalnej.

Objawy kompleksu Elektry u dorosłych kobiet:

  • podświadome tłumienie własnej seksualności, zaburzenia psychoseksualne,
  • niska samoocena, pomimo atrakcyjności fizycznej czy intelektualnej,
  • problemy z nawiązywaniem prawidłowych relacji z rówieśnikami,
  • zaburzenia w relacjach z mężczyznami w dorosłym życiu, problemy ze stworzeniem udanego związku,
  • postawa roszczeniowa wobec partnera, stawianie mu zbyt dużych wymagań, szukanie partnera na wzór wyidealizowanego ojca,
  • poszukiwania dużo starszego partnera, wchodzenie w relacje z żonatymi mężczyznami.

4. Kompleks Elektry a terapia

Kobiety obserwujące nieprzepracowany kompleks Elektry powinny rozpocząć terapię psychologiczną. Dobre efekty przynosi terapia psychodynamiczna.

Kluczowe jest uświadomienie sobie problemu, a głównym zadaniem jest zidentyfikowanie źródła problemów i pewnych mechanizmów oraz zrozumienie przyczyn zachowania.

Warto również mieć na uwadze, że teoria Carla Gustava Junga jest krytykowana przez gros psychoanalityków, a kompleks Edypa i Elektry wielu psychologów uważa za nieaktualne. Oznacza to, że nie należy ich traktować bezwarunkowo czy odnosić do zachowań oraz doświadczeń wszystkich kobiet.

Polecane dla Ciebie

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.

    Pomocni lekarze

    Szukaj innego lekarza