Kręcz szyi - przyczyny, objawy, leczenie

Kręcz szyi wrodzony

Wrodzony kręcz szyi może być pochodzenia mięśniowego lub kostnego. Kręcz mięśniowy spowodowany jest najczęściej przez przykurcz mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego po jednej stronie. Powoduje to, że głowa dziecka pochylona jest w stronę chorą, a broda jest trochę uniesiona i skręcona w stronę zdrową. Z boku szyi wyczuwane są zgrubienia. Zgrubienie po stronie chorej spowodowane jest przez przykurczony i zwłókniały mięsień, zaś po stronie zdrowej wzmożonym napięciem drugiego mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego, który próbuje skorygować ułożenie głowy. Nieleczona choroba powoduje niedorozwój połowy twarzy, która po stronie chorej rośnie wolniej.

Wiąże się to z występowaniem wad zgryzu. Dochodzi też do rozwoju skrzywienia szyjnej części kręgosłupa.

Przyczyny skrócenia mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego nie zostały do końca poznane. Bierze się pod uwagę: niedokrwienie mięśnia spowodowane nieprawidłowym ułożeniem płodu w łonie matki, niedorozwój naczyń krwionośnych w obrębie mięśnia, uraz okołoporodowy powodujący powstawanie wylewów krwi do mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego itd.

Wrodzony kręcz szyi pochodzenia kostnego spowodowany jest nieprawidłowym ukształtowaniem kręgosłupa szyjnego, np. asymetrycznym ukształtowaniem kręgów szyjnych. Brak jest tu asymetrii napięcia mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego.

Kręcz szyi nabyty

Nabyty kręcz szyi może być spowodowany różnymi przyczynami. Należą do nich:

• pourazowe zniekształcenie kręgosłupa,
• bliznowate pozaciąganie tkanek miękkich szyi,
• zmiany zapalne w obrębie szyi, np. gruźlica,
• zaburzenia neurologiczne, np. niedowład wiotki jednostronny, spastyczny skurcz mięśni szyi,
• postać reumatoidalna, występująca u dorosłych i objawiająca się nagłym, bolesnym, przymusowym ustawieniem głowy i szyi,
• kręcz ułożeniowy – czyli asymetryczne ułożenie głowy, które wynika z nawyku, a nie zmian patologicznych w obrębie szyi (może występować np. w przypadku kompensacyjnego przechylania głowy w wadach słuchu – „nadstawianie ucha” lub w wadach wzroku),
• ból mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego spowodowany np. niewygodnym ułożeniem podczas snu, długotrwałą jazdą samochodem, silnym stresem i zwiększonym napięciem mięśni itd.

W przypadku wrodzonego kręczu szyi pochodzenia mięśniowego początkowo stosuje się masaże, gimnastykę leczniczą i odpowiednie układanie główki dziecka w stronę przeciwną do kręczu. Działania te mają na celu rozciągnięcie przykurczonego mięśnia. W lekkich przypadkach są skuteczne, w cięższych – konieczna jest operacja.

Wrodzony kręcz szyi pochodzenia kostnego leczy się wyłącznie korekcyjnie, stosując specjalne kołnierze i ćwiczenia. Często jednak takie postępowanie jest nieskuteczne.

Kręcz nabyty zaś leczy się, usuwając jego przyczynę, jeżeli to oczywiście możliwe. Kręcz ułożeniowy znika samoistnie po skorygowaniu wady wzroku lub słuchu.

Źródła

1. Łagodne napadowe zawroty głowy
2. Kawalec W., Kubicka K. Pediatria, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3253-9
3. Marczyński W. (red.), Ortopedia pediatryczna, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-053-5
4. Szulc A. (red.), Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja tom 1-2, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2823-X