Krew utajona

Test na krew utajoną (FOBT) jest nieinwazyjnym badaniem, które wykrywa obecność, niewidocznej gołym okiem, krwi w stolcu. Krew w stolcu może być spowodowana kilkoma czynnikami. Są to, np. rak jelita grubego, rak żołądka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego. W zależności od rodzaju testu, wykrywane są inne elementy krwi. Stosowany jest test gwajakolowy, test porfirynowy czy test immunochemiczny. W kale wykrywana jest globina, hem lub porfiryna.

1. Kiedy wykonuje się badanie na krew utajoną?

Badanie krwi w kale służy wykrywaniu raka jelita grubego.

Wynik dodatni może więc sygnalizować o pewnych nieprawidłowościach lub toczącej się chorobie nowotworowej. Krew utajona w stolcu u dzieci lub dorosłych może być sygnałem krwawienia z wrzodu żołądka. Badanie może być stosowane do przesiewowej diagnostyki wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Wykonywane jest, gdy pojawiają się takie objawy, jak oznaki anemii: męczliwość, przyspieszone tętno w spoczynku, uczucie kołatania serca, które są innymi dolegliwościami towarzyszącymi pojawieniu się wrzodu.

Test na krew utajonąwykonywane jest także, w przypadku gdy podejrzewane jest występowanie takich chorób, jak:

  • rak żołądka;
  • polipy;
  • gruczolak;
  • angiodysplazja jelita.

2. Rodzaje badań na krew utajoną

Wyróżniamy 3 metody badania kału na krew utajoną.

1. Metoda gwajakolowa gFOBT (ang. stool guaiac test) – polega na wykryciu hemu z hemoglobiny w kale, który ma działanie podobne do enzymu peroksydazy. Próbka kału nakładana jest na skrawek papieru (bibuły), odpowiednio poddany obróbce chemicznej, aby związki chemiczne w jego strukturze nie zafałszowały wyniku badania. Następnie wkraplany jest nadtlenek wodoru. Przy obecności krwi w badanym materiale, następuje zmiana barwy bibuły w ciągu 1 - 2 sekund. Przed wykonaniem badania zalecana jest odpowiednia dieta. Dostępnych jest szereg testów gwajakolowych o różnej wrażliwości. W diagnostyce przesiewowej raka jelita grubego należy wykonać test o wysokiej wrażliwości.

2. Metoda immunochemiczna iFOBT (ang. immunochemical fecal occult blood test). Badanie to opiera się na wykrywaniu globiny w kale, za pomocą chemicznych przeciwciał wiążących się z globiną. Są bardziej czułe niż test gwajakolowy, wykrywają niższy poziom krwi w kale. Wynik pozytywny jest już przy wartości 25 ng/ml hemoglobiny w próbce.

3. Test porfirynowy – pozwala, w porównaniu do obu poprzednich testów, na ilościowe określenie hemoglobiny w kale. Hem przekształcany jest przez kwas szczawiowy, szczawian lub siarczan żelaza do protoporfiryny. Fluorescencja porfiryny w badanej próbce kału jest porównywalna w materiałem wzorcowym. Pod wpływem intensywności fluorescencji próbki można wyliczyć ilość hemoglobiny.

3. Wyniki testu na krew utajoną

Prawidłowa wartość referencyjna mieści się w granicach 0,5 - 1,5ml/dobę. Pojawiająca się krew pochodzi z różnych odcinków przewodu pokarmowego. W warunkach naturalnych krew wydalana jest w minimalnych ilościach ze światła jelit wraz z kałem i jest niewykrywalna przez jakikolwiek test. Badanie, które pokaże wynik dodatni, oznaczać będzie większą ilość krwi w kale. Prawidłowy wynik badania powinien być ujemny. Zazwyczaj pobierane są trzy próbki z trzech kolejnych dni. Taka procedura pozwala wykryć zmiany chorobowe, które wywołują jedynie okresowe przedostawanie się krwi do stolca. Badanie na obecność krwi w kale może być wykonane na 3 dni po krwawieniu miesiączkowym. Próbka kału nie może być zanieczyszczona moczem. Nie można wykonywać badania w przypadku zdiagnozowanych hemoroidów. Na 48 godzin przed wykonaniem oznaczenia krwi w kale nie wolno pić alkoholu, zażywać kwasu acetylosalicylowego lub środków przeczyszczających.

Marta Bednarska,

Polecane wideo:

Bibliografia

  • Konturek S. Gastroenterologia i hepatologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3188-5
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Czech A., Tatoń J. Diagnostyka internistyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3156-7

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Krew utajona
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

pomocy

Bella14 • ostatni post 13 godzin temu

12
Artykuły Krew utajona
Poród

Krew pępowinowa

Nowoczesna medycyna rozwija się bardzo szybko. Jednym z ważnych odkryć jest krew pępowinowa dziecka. Okazuje się, że zawarte w niej komórki macierzyste ratują życie. Krew pępowinowa pobierana jest podczas prostego, krótko trwającego zabiegu, który nie...

Rany i krwotoki

Kampania "Zbieramy krew dla Polski"

Już w najbliższą środę, 8 maja 2013 roku, rozpocznie się kolejna edycja kampanii prozdrowotnej „Zbieramy krew dla Polski”. Jej organizatorami są: Grupa Muszkieterów ora

Przeszczep szpiku kostnego

Krew pępowinowa - pobranie i przechowywanie

Krew pępowinowa - pobranie i przechowywanie

Krew pępowinowa to bogate źródło komórek macierzystych - multipotencjalnych komórek organizmu. Ze względu na swoje właściwości komórki macierzyste są wykorzystywane w leczeniu

Choroby i dolegliwości

Krew i naczynia krwionośne

Układ krwionośny człowieka jest zamkniętym systemem żył i tętnic, w których krąży krew. Obieg krwi w naczyniach krwionośnych wymusza serce. Układ krwionośny wraz z układem limfatycznym i systemem naczyń włosowatych tworzą układ krążenia. Naczynia krwionośne...

Krew i naczynia krwionośne

Sztuczna krew nadzieją dla milionów chorych

Sztuczna krew nadzieją dla milionów chorych

Brytyjscy naukowcy poinformowali, że już za niecałe 2 lata możemy być świadkami pierwszych transfuzji sztucznej krwi. Czy w niedalekiej przyszłości syntetyczna krew zastąpi tę natu

Lęk

Horrory naprawdę mrożą krew w żyłach

Horrory naprawdę mrożą krew w żyłach

Uczucie grozy można opisywać na wiele sposóbów. Mówimy np. że włosy jeżą się na głowie lub coś nas przyprawia o gęsią skórkę, co ma sens, gdyż odnosi się do fizjologicznych reakcji

Krew i naczynia krwionośne

Polskie nastolatki sprzedają krew w Niemczech

Polskie nastolatki sprzedają krew w Niemczech

W Görlitz, na granicy polsko-niemieckiej, działa prywatna stacja krwiodawstwa, w której za oddanie osocza można otrzymać 15 euro. Ta kwota przyciąga do placówki polskich nastolatkó

Patronaty

Oddaj krew, zagraj i Daj MATA chorobie

Oddaj krew, zagraj i Daj MATA chorobie

Już 22 marca 2015 roku o 9.30 w Hotelu Europejskim przy ul. Lubicz 5 w Krakowie odbędzie się VII Turniej Szachowy pod hasłem "Daj MATA chorobie". Ta niezwykle ciekawa inicja