Krew utajona

Test na krew utajoną (FOBT) jest nieinwazyjnym badaniem, które wykrywa obecność, niewidocznej gołym okiem, krwi w stolcu. Krew w stolcu może być spowodowana kilkoma czynnikami. Są to, np. rak jelita grubego, rak żołądka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego. W zależności od rodzaju testu, wykrywane są inne elementy krwi. Stosowany jest test gwajakolowy, test porfirynowy czy test immunochemiczny. W kale wykrywana jest globina, hem lub porfiryna.

1. Kiedy wykonuje się badanie na krew utajoną?

Badanie krwi w kale służy wykrywaniu raka jelita grubego.

Wynik dodatni może więc sygnalizować o pewnych nieprawidłowościach lub toczącej się chorobie nowotworowej. Krew utajona w stolcu u dzieci lub dorosłych może być sygnałem krwawienia z wrzodu żołądka. Badanie może być stosowane do przesiewowej diagnostyki wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Wykonywane jest, gdy pojawiają się takie objawy, jak oznaki anemii: męczliwość, przyspieszone tętno w spoczynku, uczucie kołatania serca, które są innymi dolegliwościami towarzyszącymi pojawieniu się wrzodu.

Polecane wideo:

Test na krew utajonąwykonywane jest także, w przypadku gdy podejrzewane jest występowanie takich chorób, jak:

  • rak żołądka;
  • polipy;
  • gruczolak;
  • angiodysplazja jelita.

2. Rodzaje badań na krew utajoną

Wyróżniamy 3 metody badania kału na krew utajoną.

1. Metoda gwajakolowa gFOBT (ang. stool guaiac test) – polega na wykryciu hemu z hemoglobiny w kale, który ma działanie podobne do enzymu peroksydazy. Próbka kału nakładana jest na skrawek papieru (bibuły), odpowiednio poddany obróbce chemicznej, aby związki chemiczne w jego strukturze nie zafałszowały wyniku badania. Następnie wkraplany jest nadtlenek wodoru. Przy obecności krwi w badanym materiale, następuje zmiana barwy bibuły w ciągu 1 - 2 sekund. Przed wykonaniem badania zalecana jest odpowiednia dieta. Dostępnych jest szereg testów gwajakolowych o różnej wrażliwości. W diagnostyce przesiewowej raka jelita grubego należy wykonać test o wysokiej wrażliwości.

2. Metoda immunochemiczna iFOBT (ang. immunochemical fecal occult blood test). Badanie to opiera się na wykrywaniu globiny w kale, za pomocą chemicznych przeciwciał wiążących się z globiną. Są bardziej czułe niż test gwajakolowy, wykrywają niższy poziom krwi w kale. Wynik pozytywny jest już przy wartości 25 ng/ml hemoglobiny w próbce.

3. Test porfirynowy – pozwala, w porównaniu do obu poprzednich testów, na ilościowe określenie hemoglobiny w kale. Hem przekształcany jest przez kwas szczawiowy, szczawian lub siarczan żelaza do protoporfiryny. Fluorescencja porfiryny w badanej próbce kału jest porównywalna w materiałem wzorcowym. Pod wpływem intensywności fluorescencji próbki można wyliczyć ilość hemoglobiny.

3. Wyniki testu na krew utajoną

Prawidłowa wartość referencyjna mieści się w granicach 0,5 - 1,5ml/dobę. Pojawiająca się krew pochodzi z różnych odcinków przewodu pokarmowego. W warunkach naturalnych krew wydalana jest w minimalnych ilościach ze światła jelit wraz z kałem i jest niewykrywalna przez jakikolwiek test. Badanie, które pokaże wynik dodatni, oznaczać będzie większą ilość krwi w kale. Prawidłowy wynik badania powinien być ujemny. Zazwyczaj pobierane są trzy próbki z trzech kolejnych dni. Taka procedura pozwala wykryć zmiany chorobowe, które wywołują jedynie okresowe przedostawanie się krwi do stolca. Badanie na obecność krwi w kale może być wykonane na 3 dni po krwawieniu miesiączkowym. Próbka kału nie może być zanieczyszczona moczem. Nie można wykonywać badania w przypadku zdiagnozowanych hemoroidów. Na 48 godzin przed wykonaniem oznaczenia krwi w kale nie wolno pić alkoholu, zażywać kwasu acetylosalicylowego lub środków przeczyszczających.

Marta Bednarska, ponad rok temu

Bibliografia

  • Konturek S. Gastroenterologia i hepatologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3188-5
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Czech A., Tatoń J. Diagnostyka internistyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3156-7

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Krew utajona
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Krew utajona
Krew utajona

Test na krew utajoną w kale

Test na krew utajoną w kale

. Rozpoznanie choroby wykonuje się za pomocą testu na obecność krwi utajonej w kale, sigmoidoskopii wykonywanej za pomocą giętkiego aparatu (...) oraz kolonoskopii. Test na obecność krwi utajonej...

Krew i naczynia krwionośne

Układ krwionośny człowieka

Układ krwionośny człowieka

Układ krwionośny człowieka jest zamkniętym systemem żył i tętnic, w których krąży krew. Obieg krwi w naczyniach krwionośnych wymusza serce. Układ

Krew pępowinowa

Czy warto pobrać krew pępowinową?

Czy warto pobrać krew pępowinową?

Krew pępowinowa to krew znajdująca się w pępowinie i łożysku. Znajdują się w niej komórki macierzyste, które mogą być później wykorzystane (...) namnażają się, a co ciekawe mogą dawać początek nie tylko komórkom krwi...

Cukrzyca ciążowa

Dieta kobiet w ciąży z cukrzycą

Dieta kobiet w ciąży z cukrzycą

Cukrzyca dotyczy około 2-5% kobiet ciężarnych. To choroba utajona powstająca w wyniku zaburzenia poziomu glukozy we krwi wskutek wysiłku fizycznego (...) wzrost i spadek poziomu glukozy we krwi jest...

Krew i naczynia krwionośne

Krew pobrana od jednej osoby może pomóc kilku innym

Pobrana krew pomaga wielu Lek. med. Joanna Wojewoda z Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Warszawie mówi, w jaki (...) sposób są kwalifikowane osoby oddające krew. Zobacz, jak to możliwe, że krew...

Leukopenia czyli brak białych krwinek

Leukocyt

Leukocyt

Na zdjęciu widoczne leukocyty (kuliste komórki o chropowatej powierzchni).

Glukometr

Jak wybrać odpowiedni glukometr?

Jak wybrać odpowiedni glukometr?

Glukometry to niewielkie, podręczne urządzenia za pomocą których osoba chora na cukrzycę może samodzielnie zbadać sobie poziom cukru we krwi. Bada się krew pobraną z opuszki palca, czyli krew włośniczkową....

Sprawdź, czy grożą Ci te choroby