L-karnityna. Działanie, właściwości i skutki uboczne

L-karnityna to organiczny związek chemiczny i tak zwana substancja witaminopochodna. Została odkryta w 1905 roku. Po raz pierwszy wyizolowano ją z tkanki mięśniowej. Nawiązuje do tego jej nazwa pochodząca od łacińskiego „carnitus”, co oznacza mięśnie.

W ludzkim organizmie L-karnityna jest syntetyzowana z dwóch aminokwasów: w wątrobie, nerkach i mózgu z lizyny oraz metioniny. Występuje w postaci dwóch izomerów optycznych o konfiguracji względnej D lub L, przy czym tylko drugą cechują aktywność biologiczna. Wyprodukowana w organizmie L-karnityna w głównej mierze magazynowana jest w mięśniach szkieletowych.

Co ważne, L-karnityna może być także dostarczana organizmowi wraz z pożywieniem. W jakich produktach spożywczych się znajduje? Przede wszystkim w mięsie i przetworach mlecznych. Największą ilość składnika zawiera baranina, wołowina i wieprzowina, także ryby.

L-karnityna pełni w organizmie ważną rolę. Jest aktywna w metabolizmie lipidów. Transportuje długołańcuchowe kwasy tłuszczowe do mitochondriów, co prowadzi do powstania energii niezbędnej do funkcjonowania komórek. Co nie mniej istotne, usuwa z nich kwasy tłuszczowe, które obecne w zbyt dużym stężeniu mają działanie toksyczne.

To jednak nie wszystko. Substancja bowiem:

• stabilizuje błony komórkowe,
• uczestniczy w metabolizmie rozgałęzionych aminokwasów (waliny, leucyny, izoleucyny),
• bierze udział w przemianach węglowodanów,
• działa antyoksydacyjne, chroniąc komórki przed działaniem reaktywnych form tlenu,
• wpływa na prawidłowe działanie kanałów jonowych,
• prowadzi do obniżania poziomu cholesterolu i triacylogliceroli,
• chroni błony erytrocytów i naczynia krwionośne, zapobiegając zmianom miażdżycowym,
• posiada zdolność do chelatowania takich pierwiastków jak ołów, żelazo, kadm. Umożliwia ich transport oraz usuwanie nadmiaru z ustroju.

Jakie są korzyści zdrowotne L-karnityny?

Dowiedziono, że substancja zwiększa zdolność do uczenia się i poprawia refleks, pozytywnie wpływa na układ nerwowy, ale i funkcje rozrodcze tak kobiet, jak i mężczyzn. Długoterminowe uzupełnianie L-karnityny może normalizować zmiany w mięśniach i w układzie sercowo-naczyniowym.

Jakie są objawy niedoboru L-karnityny w organizmie? Może to być osłabienie, męczliwość, zanik mięśni szkieletowych oraz niewydolność i wiotkość mięśnia sercowego. Obserwuje się jego powiększenie, rozwija się choroba niedokrwienna serca.

L-karnityna a odchudzanie

Czy L-karnityna jest pomocna przy odchudzaniu? Ponieważ substancja umożliwia przemianę tłuszczu zapasowego w energię, wpływa na szybszą redukcję tkanki tłuszczowej. Z tego powodu przypisuje się jej działanie wspomagające odchudzanie. Zdecydowanie jednak nie można jej traktować jako zamiennika dla zdrowej diety z deficytem kalorycznym.

L-karnitynę można także suplementować. W aptekach dostępne są preparaty z L-karnityną w formie tabletek lub kapsułek, zarówno jednoskładnikowe, jak i wieloskładnikowe. Stosuje się je z różnych wskazań.

Terapie L-karnityną znajdują zastosowanie w leczeniu otyłości i nadwagi, ale nie tylko. Wskazaniem są choroby układu sercowo-naczyniowego (np. choroba wieńcowa), ale i osłabieniu mięśni czy zaburzenia krążenia obwodowego.

Substancja jest także zalecana osobom uprawiającym sporty wytrzymałościowe. Dlaczego? Okazuje się, że L-karnityna:

• spowalnia akcję serca przy intensywnych ćwiczeniach,
• wpływa na zwiększenie wydolności wysiłkowej,
• wpływa na efektywność procesu regeneracji po wysiłku,
• łagodzi ból i kontuzje mięśni,
• hamuje proces powstawania wolnych rodników.

Jak szybko działa L-karnityna? Czy efekty widać po miesiącu stosowania? Okazuje się, że suplementacja powinna trwać od 2 do 3 miesięcy. Ważne jest, by była jednak jedynie uzupełnieniem codziennej diety.

Czy suplementacja L-karnityny jest bezpieczna? Uznaje się, że tak, o ile przestrzegane są zasady odnoszące się do dawkowania. Jeśli chodzi o skutki uboczne, L-karnityna wywołuje je stosunkowo rzadko. Przy przyjmowaniu zbyt wysokich dawek substancji mogą pojawić się łagodne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego takie jak nudności, biegunka czy bóle brzucha.