Lekarz wojskowy zarabia mniej niż najgorzej opłacany lekarz cywilny. To niejedyny problem

Podczas gdy Ministerstwo Obrony Narodowej stawia na medyków w wojsku, tworząc Wojska Medyczne i reaktywując Wojskową Akademię Medyczną, większość lekarzy w służbie ma poważne zastrzeżenia do warunków pracy i możliwości rozwoju zawodowego. Z opublikowanego pod koniec 2025 r. raportu Wojskowego Instytutu Medycznego - Państwowego Instytutu Badawczego (WIM PIB) wynika, że na 1506 etatów lekarskich przewidzianych w strukturach armii obsadzonych jest tylko 888, co stanowi 59 proc. W armii brakuje 618 lekarzy i choć Sojusz Północnoatlantycki zaleca, aby na jednego lekarza przypadało stu żołnierzy, w Polsce mamy jednego lekarza na 260 żołnierzy.

- Dysponujemy największą armią lądową w Europie i dążymy do dalszego zwiększania jej liczebności. Bez zdecydowanych działań kryzys kadrowy będzie się pogłębiał – a w systemie tak złożonym jak wojskowa służba zdrowia, funkcjonującym na równie wymagającym rynku ochrony zdrowia, każde zaniedbanie uruchamia efekt kuli śnieżnej: jeden nieobsadzony etat oznacza większe obciążenie pozostałych, wyższe ryzyko wypalenia i kolejne odejścia, te zaś zniechęcają następnych kandydatów – mówi w wywiadzie dla "Polski Zbrojnej" gen. prof. Grzegorz Gielerak, dyrektor WIM-PIB i współautor raportu.

Zobacz także: Prof. Sieńko o realiach wojny. "W medycynie cywilnej to nie do pomyślenia"

Podobnie jak cywilny system ochrony zdrowia w Polsce, wojskowa służba zdrowia boryka się z niedoborem specjalistów. - Młodzi lekarze niechętnie wybierają specjalizacje wymagające wieloletniego, intensywnego szkolenia – dotyczy to zarówno dziedzin zabiegowych, takich jak chirurgia czy ortopedia, jak i anestezjologii, interny, chorób zakaźnych oraz intensywnej terapii – a więc specjalności o kluczowym znaczeniu dla zabezpieczenia medycznego sił zbrojnych i na wypadek sytuacji kryzysowych. Osobnym, równie niepokojącym problemem pozostaje opieka psychologiczno-psychiatryczna: w czynnej służbie mamy zaledwie 13 psychiatrów - dodaje gen. prof. Grzegorz Gielerak.

Z dwóch niezależnych badań ankietowych, przeprowadzonych przez WIM-PIB wśród lekarzy wojskowych i podchorążych Kolegium Wojskowo-Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi wynika, że problemem wojskowej służby zdrowia nie jest ani wykształcenie, ani przygotowanie lekarzy, a utrzymanie ich w służbie. Tak obecni, jak i przyszli lekarze wojskowi, chcieliby przewidywalnej ścieżki kariery, gwarancji dostępu do specjalizacji, realnych możliwości rozwoju zawodowego i naukowego, a także oraz właściwych relacji z przełożonymi.

Choć lekarz wojskowy zarabia dziś od 4 do 19 proc. mniej niż najgorzej opłacany lekarz cywilny, zaledwie 13 proc. ankietowanych wskazało poziom zarobków jako problem priorytetowy. Niemniej - jak przekonuje gen. Gielerak, "brzmi to tak, jakby system każdego miesiąca, wraz z przelewem wynagrodzenia, zadawał medykom wojskowym pytanie: 'płacę ci poniżej rynkowego minimum i ograniczam twój rozwój zawodowy – co jeszcze muszę zrobić, żeby przekonać cię do odejścia z armii?'".

I dodaje: "Gdy lekarz w mundurze dostrzega, że za identyczną pracę jego cywilny odpowiednik jest lepiej gratyfikowany, nie kalkuluje różnicy w złotówkach, lecz odczuwa brak uznania dla swoich kompetencji i zaangażowania, co w naturalny sposób rodzi poczucie niesprawiedliwości i podkopuje lojalność wobec armii". Problem ze zrealizowaniem szkolenia specjalizacyjnego wynika m.in. z faktu, że lekarz wojskowy ma zagwarantowane prawo do specjalizacji w wymiarze 27 godz. tygodniowo, podczas gdy lekarz cywilny - 38 godz. W efekcie zdobywanie specjalizacji w czasie służby wojskowej trwa średnio 2-3 lata dłużej niż w cywilu.

Problemem jest też ograniczona liczba miejsc specjalizacyjnych, duże odległości między jednostkami a szpitalami, a także "zróżnicowane" podejście dowódców do kształcenia lekarzy.

Źródła

1. Polska Zbrojna