Masaż kontralateralny – wskazania, efekty i przeciwwskazania

Masaż kontralateralny jest odmianą masażu leczniczego i jedną z technik bazujących na wiedzy z zakresu neurofizjologii. Wykonuje się go w obrębie zdrowej kończyny, by pomóc kończynie chorej, na której nie można przeprowadzić zabiegu z powodu urazów, chorób, stanów zapalnych czy unieruchomienia. Jego celem jest przyspieszenie procesu zdrowienia i leczenia.

Jak to jednak możliwe, że masaż zdrowej kończyny wpływa na stan kończyny chorej? Mechanizm takiego działania wynika ze skrzyżowania naczyniowo-ruchowych odruchów fizjologicznych.

Dzięki niemu silne przekrwienie, do jakiego dochodzi w czasie masowania kończyny (zdrowej) wywołuje podobny proces w kończynie drugiej (chorej). To znaczy, że wykonując masaż kontralateralny zdrowej, lewej nogi, wpływa się na poprawę stanu chorej nogi prawej (lub odwrotnie).

Na czym polega masaż kontralateralny? Wykonując zabieg masażysta z użyciem dużej siły wykorzystuje techniki masażu klasycznego, w tym rozcieranie, oklepywanie, ugniatanie i uderzanie. Szczególną uwagę przywiązuje się od intensywnego ugniatania ruchem okrężnym i ruchem przesuwania.

Rozcieranie to koliste oraz obrotowe ruchy rąk, które przebiegają wzdłuż masowanego odcinka ciała. Ich celem jest rozgrzanie oraz lepsze ukrwienie tkanki podskórnej ora płytko położonych mięśni.

Celem ugniatania jest usunięcie zbędnych produktów przemiany materii z mięśni położonych głębiej. Oklepywanie zaś polega na naprzemiennym uderzaniu masowanego obszaru dłońmi złożonymi w tzw. łódeczkę za pomocą bardzo szybkich oraz krótkich ruchów. W efekcie pobudzane jest krążenie.

Masaż kontralateralny nie przypomina zabiegu relaksacyjnego. Osoba masująca wykonuje mocne i silne ruchy, znajdujące się w granicach bólu chorego. Ruchy wykonywane są wzdłuż przebiegu mięśni, w kierunku serca, czyli od dołu do góry.

Masaż przeprowadza się we wszystkich przypadkach, w których niemożliwe jest wykonanie go na chorej kończynie ze względu na przeciwwskazania. Tym samym wskazaniem do przeprowadzenia masażu kontralateralnego jest:

• unieruchomienie kończyny: opatrunek gipsowy, szyna, orteza, czyli leczone złamania i zwichnięcia kończyny,
• oparzenia,
• zmiany dermatologiczne: wysypka, wypryski, owrzodzenia,
• stany zapalne, rozległe rany,
• niepełny zrost kończyn.

Masaż kontrlateralny, ponieważ jest bardzo intensywny i przebiega na granicy bólu, w drodze naturalnej kompensacji pobudza narządy ruchu również w kończynie chorej. Efektem jest:

• szybsza regeneracja tkanek,
• wzmocnienie mięśni.
• aktywizowanie bodźców nerwowych, a także przepływu krwi i chłonki,
• zapobieganie utracie masy mięśniowej,
• przyspieszenie procesu kostnienia.

Według specjalistów zastosowanie masażu kontralateralnego pozwala na przyspieszenie zrostu kostnego o około 2 tygodnie. To zapobiega wielu niepożądanym zmianom, które są typowe dla długotrwałego unieruchomienia kończyny.

Masaż kontrlateralny, w połączeniu z ćwiczeniami kontrlateralnymi (te są wykonywane na sprawnej ręce czy nodze) to ważny element rehabilitacji. Jak się do niego przygotować?

Okazuje się, że do masażu kontralateralnego nie trzeba się specjalnie przygotowywać. Wykonuje się go w takiej pozycji, która umożliwia najlepszy dostęp do masowanej kończyny. Zwykle jest to pozycja leżąca. Nie trzeba mieć specjalnego stroju.

Wystarczy, by masowany obszar pozostał odsłonięty. Czas trwania zabiegu wynosi około 12 minut. Masaż powinno się przeprowadzać 2 razy dziennie przez co najmniej 6 dni.

Nie istnieją przeciwwskazania typowe wyłącznie dla masażu kontrlateralnego. Są one takie same, jak w przypadku innych masaży leczniczych czy relaksacyjnych. Tym samym przeciwwskazania to:

• stan po zawale serca,
• osteoporoza, łamliwość kości,
• gorączka,
• owrzodzenia, czyraki, pęcherze,
• grzybica skóry, aktywne stany alergiczne i zapalne skóry,
• przerwanie ciągłości skóry,
• zaawansowana miażdżyca naczyń wieńcowych, tętniaki, skłonności do krwawień, zapalenie żył, niewyrównane nadciśnienie tętnicze krwi,
• choroba nowotworowa.