Metotreksat – charakterystyka, wskazania, przeciwwskazania, dawkowanie, skutki uboczne, przedawkowanie leku

Metotreksat jest pochodną kwasu foliowego. Lek Metotreksat zastępuje kwas foliowy w reakcjach biochemicznych. Może być podawany dożylnie lub doustnie. Szybko wchłania się z układu pokarmowego, choć nie w całości (wchłanianie spada wraz ze wzrostem dawki).

Cena leku Metotreksat zależy od dawki i oscyluje w granicach od 11 do 45 zł za 50 tabletek. Metotreksat znajduje się na liście leków refundowanych.

Lek Metotreksat jest stosowany w chorobach nowotworowych. Podaje się go pacjentom chorym na takie nowotwory jak: ostra białaczka szpikowa, ostra białaczka limfatyczna, rak sutka, rak jajnika, rak płu czy mięsaku kościopochodnym. Preparat Metotreksat stosuje się w leczeniu chorób nowotworowych głowy i szyi.

W mniejszych dawkach lek Metotreksat stosuje się w leczeniu lekoopornej łuszczycy, wraz z łuszczycowym zapaleniem stawów, chorób reumatoidalnych (reumatoidalnego zapalenia stawów i zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa).

Przeciwwskazania do stosowania leku Metotreksat to: uczulenie na składniki leku, zaburzenia wątroby (marskość wątroby, zapalenie wątroby), niewydolność nerek, choroby szpiku, ciężkie zakażenia (gruźlica, HIV), owrzodzenie jamy ustnej, choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy, świeże rany chirurgiczne.

Leku Metotreksat nie można przyjmować jeśli nadużywa się alkoholu, jest się w ciąży oraz w okresie karmienia piersią . Kwas acetylosalicylowy lub paracetamol nasilają ryzyko zaburzeń czynności wątroby.

Tabletki Metotreksat przyjmuje się na czczo, popijając niewielką ilością wody. W leczeniu łuszczycy preparatem Metotreksat ustalona dawka jest dawką tygodniową, a nie dobową. Stosuje się 2,5-5 mg leku na tydzień. Dawka leku może być zwiększona od 7,5 -25 mg na tydzień. Dawka tygodniowa leku Metotreksat może być przyjęta jednorazowo lub 2-3 dawkach przy zachowaniu 12 godzinnej przerwy pomiędzy dwakami Metotreksat.

W przypadku nowotworów dawkę leku Metotreksat lekarz ustala indywidualnie do schorzenia pacjenta. W zależności od zapisanej dawki, lekarz może zalecić przyjmowanie kwasu foliowego przez pacjenta. Kuracja lekiem Metotreksat jest uzupełnieniem leczenia pozajelitowego.

Działania niepożądane leku Metotreksat to: zaczerwienienie skóry, świąd, pokrzywka, światłowstręt, łysienie, trądzik. Do innych skutków ubocznych leku Metotreksat należą: leukopenia i małopłytkowość, niedokrwistość, krwawienia, posocznica, zapalenie dziąseł, bóle brzucha, bóle głowy, jadłowstręt, nudności i wymioty oraz trudności w połykaniu.

Skutki uboczne leku Metotreksat to także: biegunka, owrzodzenia przewodu pokarmowego, krwotoczne zapalenie jelit, perforacja jelit, marskość wątroby, krwiomocz, zapalenie pęcherza moczowego, zaburzenia miesiączkowania, niepłodność, poronienia, zapalenie płuc, cukrzyca, osteoporoza, zaburzenia świadomości, zaburzenia widzenia, afazja, drażliwość, drgawki, śpiączka, otępienie i gorączka.

W przypadku przedawkowania leku Metotreksat trzeba jak najszybciej przyjmować folinian wapnia. Opóźnienia podania antidotum może osłabić jego działanie. W przypadku dużego przedawkowania należy nawadniać chorego by zapobiec uszkodzeniom nerek. Konieczna może być transfuzja.