Mocznik - zastosowanie, normy, interpretacja

Mocznik we krwi jest parametrem umożliwiającym ocenę funkcji nerek. Mocznik jest końcowym produktem rozkładu białek i wytwarzany jest głównie w wątrobie. Stężenie mocznika w surowicy zależy od wielu czynników, dlatego też diagnoza choroby powinna być postawiona po oznaczeniu również innych wskaźników, np. stężenia kreatyniny czy amoniaku. Wysoki poziom mocznika może wskazywać na dietę wysokobiałkową lub na zbyt duży rozpad białek. Niski poziom mocznika zaś wynika z uszkodzenia wątroby lub świadczy o tym, że w organizmie występuje niedobór białek.

Mocznik - zastosowanie

Mocznik jest jednym ze związków we krwi umożliwiających ocenę pracy nerek, ponieważ wydalany jest głównie przez nerki. Przesączanie kłębuszkowe jest trudne do oceny poprzez zmierzenie stężenia mocznika we krwi, ponieważ poziom mocznika zależy od wielu czynników. Do oceny funkcji nerek znalazł jednak zastosowanie współczynnik związany z ilością mocznika i kreatyniny. Dokładniej jest to stosunek stężenia mocznika do kreatyniny w surowicy krwi. Prawidłowa wartość tego współczynnika to 12 -20. Oznaczając poziom mocznika oraz wyliczając ten parametr można określić, czy występują stany kataboliczne, odwodnienie, czy stosowana jest dieta wysokobiałkowa. Procesy kataboliczne w organizmie mogą być związane z chorobami wyniszczającymi, powstawać w wyniku leczenia cytostatykami lub po stosowaniu promieniowania.

Stężenie mocznika we krwi oznaczane jest także w przypadku, gdy pojawiają się u pacjenta takie dolegliwości, jak zaburzenia świadomości, senność, zmęczenie, wymioty, zaburzenia krzepliwości krwi oraz silny świąd skóry. Takie objawy bowiem mogą wskazywać na występowanie mocznicy. Dlatego też czasami mocznik nazywa się wskaźnikiem mocznicowym. Stosowany jest do oceny stopnia zatrucia mocznicowego, ale również jako czynnik pozwalający ocenić skuteczność stosowanej dializoterapii.

Mocznik - normy

Mocznik jest zawsze zestawiony na wyniku z normami. Normy stężenia mocznika we krwi to 2,5 - 6,4 mmol/l lub 15 - 39 mg/dl. Mocznik w postaci azotu mocznika posiada inne normy. Wartość referencyjna dla azotu mocznika to 7 - 18 mg/dl. Mocznik to jeden z końcowych, głównych produktów przemiany białkowej. Wraz z wiekiem zwiększa się poziom mocznika we krwi.

Mocznik - interpretacja

Mocznik należy interpretować w oparciu o normy. Ilość mocznika we krwi zależna jest od jego produkcji (zachodzącej wyłącznie w wątrobie) i od jego nerkowego wydalania. U osób starszych stężenie mocznika we krwi jest większe. Azot mocznika jest oznaczony jako BUN.

Wysoki mocznik we krwi to oznaka upośledzonej czynności wydalniczej nerek. O podwyższonym stężeniu mocznika decyduje dieta bogata w białko, zbytni katabolizm białek w ustroju (zachodzący pod wpływem gorączki, posocznicy), krwawienie do przewodu pokarmowego, niewydolność nerek, pozanerkowa niewydolność nerek (zwężenie moczowodów).

W taki sposób organizm sygnalizuje o chorobach nerek

W Polsce już prawie 4,5 miliona osób zmaga się z chorobami nerek. Coraz częściej skarżymy się także na ich ból - a ten pojawia się na samym końcu, w ostatnim...

Niskie stężenie mocznika we krwi może być spowodowane współistnieniem takich schorzeń, jak poliuria (wzmożone wydzielanie moczu ponad 2000 ml/dobę) czy niedobór białek. Obniżony poziom mocznika wynika także z uszkodzenia wątroby. W takim wypadku nie będzie syntetyzowany mocznik, a wzrośnie stężenie amoniaku.

Normy mocznika w badaniu są podawane w celach orientacyjnych, a nie konsultacyjnych. Laboratoria indywidualnie ustalają granice norm mocznika i dlatego parametry mogą nieznacznie się różnić. Przy oznaczaniu mocznika należy oznaczyć także kreatyninę, amoniak oraz wykonać USG nerek. Sumując te wszystkie wyniki można dopiero ustalić przyczynę nieprawidłowych wyników mocznika we krwi.

Marta Bednarska, 2 miesiące temu

Bibliografia

  • Myśliwiec M., Wielka interna - nefrologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2009, ISBN 978-83-60135-62-4
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze (6)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Mocznik - zastosowanie, normy, interpretacja
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Mocznik - zastosowanie, normy, interpretacja
Morfologia krwi - zastosowanie, normy, interpretacja

Badania krwi - erytrocyty (WIDEO)

Badania krwi - erytrocyty (WIDEO) Odtwórz wideo

chorobowy, w którym liczba krwinek czerwonych lub stężenie hemoglobiny jest mniejsze niż przeciętnie przyjęte normy. Produkcja krwinek czerwonych zachodzi (...) na tak zwaną erytrocytozę. W tym przypadku liczba krwinek czerwonych jest...

Morfologia krwi - zastosowanie, normy, interpretacja

Badania krwi - Leukocyty (WIDEO)

Badania krwi - Leukocyty (WIDEO) Odtwórz wideo

Leukocyty, zwane również krwinkami białymi, stanowią element morfotyczny krwi. Zaliczamy do nich granulocyty (neutrofile, bazofile, eozynofile) oraz limfocyty i monocyty. Liczba krwinek białych znajdujących się we krwi może niekiedy gwałtownie wzrosnąć....

Morfologia krwi - zastosowanie, normy, interpretacja

Badania krwi - Monocyty (WIDEO)

Badania krwi - Monocyty (WIDEO) Odtwórz wideo

poziom monocytów we krwi może być różny. Stan w którym liczba monocytów jest niższa w stosunku do ogólnie obowiązującej normy nazywamy monocytopenią

Morfologia krwi - zastosowanie, normy, interpretacja

Badania krwi - hematokryt (WIDEO)

Badania krwi - hematokryt (WIDEO) Odtwórz wideo

. lub 0,37-0,47; u mężczyzn 42-52 proc. lub 0,42-0,52. Różne czynniki mogą zmienić wynik badania hematokrytu i wywołać odchylenie od normy

Morfologia krwi - zastosowanie, normy, interpretacja

Badania krwi - TSH (WIDEO)

Badania krwi - TSH (WIDEO) Odtwórz wideo

. Badanie krwi na poziom TSH jest podstawowym badaniem, gdy lekarz diagnozuje choroby tarczycy. Badanie krwi TSH - normy Normy dla poziomu TSH (...) krwi na TSH pokaże wynik powyżej 4,2 mj/l sugeruje to niedoczynność. Kobiety...

Morfologia krwi - zastosowanie, normy, interpretacja

Badania krwi - stężenie białka całkowitego (WIDEO)

Badania krwi - stężenie białka całkowitego (WIDEO) Odtwórz wideo

Białko całkowite stanowi zbiór wielu klas białek znajdujących się w płynnej krwi, takich jak np. albuminy i globuliny. Białka są ważną częścią wszystkich komórek i tkanek. Przykładowo albumina zapobiega wyciekowi płynu z naczyń krwionośnych. Z kolei...

Morfologia krwi - zastosowanie, normy, interpretacja

Badania krwi - Potas (K) (WIDEO)

Badania krwi - Potas (K) (WIDEO) Odtwórz wideo

Potas jest cennym dla organizmu minerałem, a jednocześnie elektrolitem. Składnik ten odpowiada za równowagę elektrolitową organizmu. Jest on również niezwykle istotny w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania nerwom oraz mięśniom. U dorosłego człowieka...

Morfologia krwi - zastosowanie, normy, interpretacja

Badania krwi - Aminotransferaza asparaginowa (AspAT) (WIDEO)

Badania krwi - Aminotransferaza asparaginowa (AspAT) (WIDEO) Odtwórz wideo

Aminotransferaza asparaginowa (AspAT) jest ważnym enzymem biorącym udział w metabolizmie aminokwasów. AspAT znajduje się w sercu, mięśniach szkieletowych, nerkach, mózgu oraz w erytrocytach. Aminotransferaza asparaginowa katalizuje alfa-ketokwas oraz...

Morfologia krwi - zastosowanie, normy, interpretacja

Badania krwi - glukoza (WIDEO)

Badania krwi - glukoza (WIDEO) Odtwórz wideo

Glukoza należy do grupy cukrów prostych i jest podstawowym związkiem energetycznym dla organizmu. Zarówno jej niedobór jak i nadmiar są szkodliwe dla zdrowia - i dlatego badanie poziomu cukru we krwi jest bardzo ważnym badaniem profilaktycznym. Jak...

Morfologia krwi - zastosowanie, normy, interpretacja

Badania krwi - trombocyty (WIDEO)

Badania krwi - trombocyty (WIDEO) Odtwórz wideo

płytek krwi w odniesieniu do ustalonych norm. Norma ta dla zdrowego człowieka wynosi 150-450 tys./mm³. Podwyższona liczba płytek krwi często zostaje (...) . Jednak mimo wszystko przekroczenie normy nie...