Mocznik we krwi

Mocznik we krwi jest parametrem umożliwiającym ocenę funkcji nerek. Związek ten jest końcowym produktem rozkładu białek i wytwarzany jest głównie w wątrobie. Stężenie mocznika w surowicy zależy od wielu czynników, dlatego też diagnoza choroby powinna być postawiona po oznaczeniu również innych wskaźników, np. stężenie kreatyniny czy amoniaku. Wysoki poziom mocznika może wskazywać na dietę wysokobiałkową lub na zbyt duży rozpad białek. Niski poziom mocznika zaś wynika z uszkodzenia wątroby lub świadczy o tym, że w organizmie występuje niedobór białek.

1. W jakim celu oznaczany jest poziom mocznika we krwi?

Mocznik jest jednym ze związków we krwi umożliwiających ocenę pracy nerek, ponieważ wydalany jest głównie przez nerki. Przesączanie kłębuszkowe jest trudne do oceny poprzez zmierzenie stężenia mocznika we krwi, ponieważ poziom mocznika zależy od wielu czynników. Do oceny funkcji nerek znalazł jednak zastosowanie współczynnik związany z ilością mocznika i kreatyniny. Dokładniej jest to stosunek stężenia mocznika do kreatyniny w surowicy krwi. Prawidłowa wartość tego współczynnika to 12 -20. Oznaczając poziom mocznika oraz wyliczając ten parametr można określić, czy występują stany kataboliczne, odwodnienie, czy stosowana jest dieta wysokobiałkowa. Procesy kataboliczne w organizmie mogą być związane z chorobami wyniszczającymi, powstawać w wyniku leczenia cytostatykami lub po stosowaniu promieniowania.

Stężenie mocznika we krwi oznaczane jest także w przypadku, gdy pojawiają się u pacjenta takie dolegliwości, jak zaburzenia świadomości, senność, zmęczenie, wymioty, zaburzenia krzepliwości krwi oraz silny świąd skóry. Takie objawy bowiem mogą wskazywać na występowanie mocznicy. Dlatego też czasami mocznik nazywa się wskaźnikiem mocznicowym. Stosowany jest do oceny stopnia zatrucia mocznicowego, ale również jako czynnik pozwalający ocenić skuteczność stosowanej dializoterapii.

2. Od czego zależy stężenie mocznika we krwi?

Normy stężenia mocznika we krwi to 2,5 - 6,4 mmol/l lub 15 - 39 mg/dl. Mocznik w postaci azotu mocznika posiada inne normy. Wartość referencyjna dla azotu mocznika to 7 - 18 mg/dl. Mocznik to jeden z końcowych, głównych produktów przemiany białkowej. Wraz z wiekiem zwiększa się jego poziom we krwi.

Ilość mocznika to suma produkcji (zachodzącej wyłącznie w wątrobie) i nerkowego wydalania. U osób starszych stężenie mocznika we krwi jest większe. Azot mocznika jest oznaczony jako BUN.

Wysoki mocznik we krwi to oznaka upośledzonej czynności wydalania nerek. O podwyższonym stężeniu mocznika decyduje dieta bogata w białko, zbytni katabolizm białek w ustroju (zachodzący pod wpływem gorączki, posocznicy), krwawienie do przewodu pokarmowego, niewydolność nerek, niewydolność pozanerkowa (zwężenie moczowodów).

Niskie stężenie mocznika we krwi może być spowodowane współistnieniem takich schorzeń, jak poliuria (wzmożone wydzielanie moczu ponad 2000 ml/dobę) czy niedobór białek. Obniżony poziom mocznika wynika także z uszkodzenia wątroby. W takim wypadku nie będzie syntetyzowany mocznik, a wzrośnie stężenie amoniaku.

Normy badań są podawane w celach orientacyjnych, a nie konsultacyjnych. Laboratoria indywidualnie ustalają granice norm i dlatego parametry mogą nieznacznie się różnić. Przy oznaczaniu mocznika należy oznaczyć także kreatyninę, amoniak oraz wykonać USG nerek. Sumując te wszystkie wyniki można dopiero ustalić przyczynę nieprawidłowych wyników.

Marta Bednarska, 9 miesięcy temu

Bibliografia

  • Myśliwiec M., Wielka interna - nefrologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2009, ISBN 978-83-60135-62-4
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze (6)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Mocznik we krwi
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Mocznik we krwi
Badanie stężenia glukozy

Pomiar glukozy we krwi

Pomiar glukozy we krwi

Stopień fluorescencji materiału w badaniu wzrasta wraz ze stężeniem glukozy we krwi. Dzięki temu chory z łatwością może monitorować cukier, rezygnując jednocześnie z bardziej inwazyjnych pasków czy glukometru.

Badania krwi - profilaktyka, normy morfologii

Badania krwi - glukoza

dla zdrowia – i dlatego badanie poziomu cukru we krwi jest bardzo ważnym badaniem profilaktycznym. Jak wygląda badanie poziomu glukozy we krwi (...) monitorowania cukrzycy wykonuje się również tzw. profile glikemii....

Indeks glikemiczny

Indeks glikemiczny w cukrzycy

Indeks glikemiczny odrywa istotne znaczenie w przebiegu cukrzycy. IG to rodzaj podziału produktów żywnościowych ze względu na poziom glukozy we krwi (...) . Indeks glikemiczny zależy od rodzaju węglowodanów zawartych w produktach żywnościowych....

Bilansowanie zdrowej diety

Topinambur - warzywo regulujące poziom cukru we krwi

Warzywo regulujące poziom cukru we krwi Topinambur nazywany jest także słonecznikiem bulwiastym. Ma piękne, żółte kwiaty, ale jadalny jest korzeń (...) mówi o tym, jakie właściwości odżywcze ma tajemnicze warzywo, a właściwie kłącze....

Żelazo we krwi

Badania krwi - żelazo

Żelazo jest minerałem niezbędnym dla prawidłowego funkcjonowania komórek w organizmie. Jego niedobór we krwi znany jest nam jako niedokrwistość (...) czyli anemia. Bardzo często stan ten może być wynikiem nagłej utraty dużej ilości...

Metody podawania insuliny

Pompa insulinowa u chorego na cukrzycę

Pompa insulinowa u chorego na cukrzycę

To dyskretne urządzenie pozwoli cukrzykowi zachować ciągłość podawania dawek insuliny. Glukometr to urządzenie pozwalające na dokonywanie samodzielnego pomiaru poziomu cukru we krwi.

Badania krwi - profilaktyka, normy morfologii

Badania krwi - Leukocyty

Leukocyty, zwane również krwinkami białymi, stanowią element morfotyczny krwi. Zaliczamy do nich granulocyty (neutrofile, bazofile, eozynofile (...) ) oraz limfocyty i monocyty. Liczba krwinek białych znajdujących się we krwi...

Urologia i nefrologia

Układ moczowy

mocz, natomiast jest on wydalany przez drogi wyprowadzające. Dzięki temu, poza organizm wydalane są zbędne substancje, takie jak mocznik czy sole

Badania krwi - profilaktyka, normy morfologii

Badania krwi - Potas (K)

we krwi może mieć wpływ na prawidłowe funkcjonowanie nerek, poziom hormonów w organizmie, a także na pH krwi. Do pokarmów bogatych w potas zaliczamy (...) zapotrzebowanie organizmu na potas. Poziom potasu we krwi...