Najczęściej zabija ludzkość. Czarna dziesiątka WHO

Nowe dane Światowej Organizacji Zdrowia obejmują okres od 2000 do 2023 r. i pokazują, jak zmieniały się długość życia, przyczyny zgonów oraz liczba lat przeżytych w zdrowiu. W 2023 r. oczekiwana długość życia na świecie wyniosła 73,3 roku. To niemal tyle samo, co w 2019 r., kiedy wynosiła 73,4 roku. Wolniej poprawiała się jednak długość życia w zdrowiu. W 2023 r. osiągnęła 62,8 roku, czyli nadal o 0,4 roku mniej niż przed pandemią.

- Dłuższe życie jest jednym z największych osiągnięć zdrowia publicznego - powiedział dr Alain Labrique, cytowany w komunikacie WHO. - Kolejnym wyzwaniem jest zapewnienie, aby te dodatkowe lata były przeżywane w dobrym zdrowiu, a systemy opieki zdrowotnej były przygotowane do reagowania na zmieniające się potrzeby populacji.

WHO podaje, że w 2023 r. choroby niezakaźne odpowiadały już za 74 proc. zgonów na świecie. W 2000 r. było to 58 proc. Aż osiem z dziesięciu najczęstszych przyczyn śmierci należało do tej grupy. Największym obciążeniem pozostają choroby układu krążenia. Sama choroba niedokrwienna serca spowodowała w 2023 r. około 9,5 mln zgonów i odpowiadała za 210 mln utraconych lat zdrowego życia.

Rośnie także znaczenie cukrzycy i demencji. WHO wskazuje, że demencja stała się w 2023 r. piątą najczęstszą przyczyną zgonów na świecie. W 2000 r. zajmowała 19. miejsce, a liczba zgonów z jej powodu w analizowanym okresie potroiła się.

Wyraźnie wzrosło również obciążenie związane z zaburzeniami psychicznymi. W latach 2019-2023 standaryzowany względem wieku wskaźnik DALY zwiększył się o ok. 20 proc. w przypadku depresji oraz niemal o 45 proc. dla zaburzeń lękowych. Łącznie te dwa problemy odpowiadały w 2023 r. za około 110 mln utraconych lat zdrowego życia.

- Wartość tych szacunków nie tkwi wyłącznie w samych liczbach - zaznaczył dr Labrique. Jak dodał, dane pokazują, jak w różnych populacjach zmieniają się przyczyny zgonów i chorób, dzięki czemu mogą pomagać państwom w wyznaczaniu priorytetów zdrowotnych i planowaniu działań.

10 najczęstszych przyczyn zgonów na świecie:

• choroby układu krążenia,
• udary,
• przewlekła obturacyjna choroba płuc,
• infekcje dolnych dróg oddechowych,
• choroba Alzheimera i inne formy demencji,
• cukrzyca,
• rak płuc, tchawicy i oskrzeli,
• choroby nerek,
• nadciśnieniowa choroba serca,
• choroby biegunkowe.

Źródło: WHO