Nie tylko na anemię. Burak to prawdziwa bomba składników odżywczych

Burak, a właściwie burak ćwikłowy, to odmiana buraka uprawiana dla jadalnego, czerwonego korzenia, z którego przygotowuje się barszcz, ćwikłę, surówki i sałatki. Niepozorny z wyglądu posiada niezwykle długą historię - według doniesień jadano go już w starożytnych krajach basenu Morza Śródziemnego.

W dzisiejszych czasach istnieje wiele różnych odmian buraka - można spotkać także odmiany o złotym kolorze, jak również takie z charakterystycznymi, biało-czerwonymi prążkami, przypominającymi lizaka. Niezależnie od barwy wszystkie rodzaje łączy ten sam ziemisty, głęboki i wyraźny smak oraz cenne właściwości zdrowotne.

Burak jest naprawdę wszechstronnym warzywem - może być składnikiem wielu dań, zarówno tych wytrawnych (np. zupy, sałatki, kotlety), jak i słodkich (np. ciast, babeczek, koktajli). Najwięcej korzyści będziemy czerpać spożywając go jednak na surowo, obróbka termiczna pozbawia go części właściwości, jak to ma miejsce w przypadku większości warzyw.

Co ciekawe, w zamierzchłych czasach za część jadalną uważano tylko liście buraka (boćwina). Dopiero znacznie później rozpoczęto prace nad wyhodowaniem buraka z korzeniem nadającym się do spożycia. Warto o tym wspomnieć, ponieważ zarówno liście, jak i korzenie buraka kryją w sobie ogromne bogactwo składników odżywczych, w tym antyoksydantów, które chronią komórki przed uszkodzeniami i zmniejszają ryzyko chorób serca.

To jedno z nielicznych warzyw zawierających betalainy - silne przeciwutleniacze nadające burakom ich intensywny kolor. Betalainy łagodzą stany zapalne i mogą wspierać organizm w ochronie przed nowotworami i innymi chorobami.

100 gramów surowych buraków zawiera:

• 43 kcal,
• 1,61 g białka, 0,17 g tłuszczu, 9,56 węglowodanów (w tym cukry proste 6,76),2,8 g błonnika,
• witaminy: C, A, E, K, B6, tiaminę, ryboflawinę, niacynę i kwas foliowy,
• minerały: żelazo, wapń, fosfor, magnez, potas, cynk i sód.

Ochrona serca i naczyń

Buraki są bogate w kwas foliowy (witaminę B9), który wspiera prawidłowy rozwój i funkcjonowanie komórek. Folian odgrywa też istotną rolę w ochronie naczyń krwionośnych, co obniża ryzyko chorób serca i udaru.

Działanie przeciwnowotworowe

Burak ćwikłowy zawiera szereg związków, którym przypisuje się działanie przeciwnowotworowe - należą do nich m.in. betaina, kwas ferulowy, rutyna, kemferol oraz kwas kawowy.

Przeprowadzone eksperymenty laboratoryjne wykazały, że ekstrakt z buraka może spowalniać podział i wzrost komórek nowotworowych. Co więcej, inne analizy sugerują, że wyższe stężenie betainy we krwi może wiązać się z mniejszym ryzykiem rozwoju niektórych nowotworów.

Warto jednak podkreślić, że większość dotychczasowych badań koncentrowała się na izolowanych składnikach, a nie na samym buraku jako całości. W związku z tym potrzebne są dalsze obserwacje, które pomogą jednoznacznie ocenić, jaki wpływ na ryzyko zachorowania może mieć regularne spożywanie buraków w ramach zrównoważonej diety.

Obniżenie ciśnienia krwi

Buraki są bogate w azotany, które w organizmie przekształcają się w tlenek azotu – związek rozszerzający naczynia krwionośne i wspomagający naturalne obniżanie ciśnienia.

Większa wytrzymałość

Buraki i sok buraczany wspierają pracę serca i płuc podczas wysiłku. Zawarte w nich azotany przekształcają się w tlenek azotu, który zwiększa przepływ krwi do mięśni. Dlatego wielu sportowców sięga po buraki, by poprawić swoją wydolność.

Lepsza odporność

Buraki dostarczają dużej ilości błonnika, który wspiera rozwój korzystnej mikroflory jelitowej. Zdrowe bakterie w układzie pokarmowym wzmacniają odporność i wspierają organizm w walce z chorobami. Błonnik poprawia także trawienie i zmniejsza ryzyko zaparć.

Na anemię

Regularne jedzenie buraków zaleca się osobom chorującym na anemię i cierpiącym na hemofilię, białaczkę czy awitaminozę. Buraki przyczyniają się do zwiększenia produkcji czerwonych krwinek, co jest bardzo istotne w leczeniu tych dolegliwości. Warzywo wspiera układ krwionośny, poprawia krążenie krwi, a tym samym zmniejsza ryzyko powstawania zakrzepów.

Korzyści dla skóry

Badania wskazują, że regularne picie soku z buraka może poprawiać krążenie i zmniejszać stany zapalne - dwa kluczowe czynniki dla zdrowego, promiennego wyglądu skóry.

Dla kobiet w ciąży

Niewielka porcja buraków - już 20 dkg - dostarcza połowy dziennej dawki zapotrzebowania na kwas foliowy, który stanowi kluczowy składnik dla kobiet w ciąży i kobiet w wieku rozrodczym. Niedobór kwasu foliowego zwiększa ryzyko nieprawidłowości w rozwoju płodu.

Mimo licznych korzyści wynikających z jedzenia buraków, nie dla wszystkich będą odpowiednim wyborem. Zawierają bowiem duże ilości szczawianów (naturalnych związków chemicznych - sole i estry kwasu szczawiowego), które mogą sprzyjać powstawaniu kamieni nerkowych. Osoby, które w przeszłości zmagały się z kamicą nerkową, powinny ograniczyć ich spożycie lub traktować buraki wyłącznie jako sporadyczny dodatek w diecie.

Szczawiany mogą również nasilać objawy dny moczanowej - rodzaju zapalenia stawów wywołanego odkładaniem się kryształów kwasu moczowego. Osoby będące w grupie ryzyka lub ze zdiagnozowaną chorobą powinny spożywać buraki z umiarem.

Źródła: www.webmd.com https://www.healthline.com

Źródła

1. Dagmara Dąbek