Niepozorny czynnik może potroić ryzyko raka trzustki. Nawet drobne nawyki mają znaczenie

Zespół badaczy pod kierunkiem prof. Jiyoung Ahn z NYU Grossman School of Medicine przeanalizował próbki śliny pobrane od 122 tys. zdrowych dorosłych osób, które przez dziewięć lat były objęte obserwacją w ramach dwóch dużych badań epidemiologicznych dotyczących nowotworów.

W tym czasie u 445 uczestników rozwinął się rak trzustki, a ich próbki porównano z mikrobiomem 445 zdrowych osób o podobnym wieku, płci i stylu życia. Naukowcy uwzględnili też czynniki ryzyka, takie jak palenie, choroby przewlekłe czy pochodzenie etniczne.

W analizie wykazano, że aż 27 gatunków bakterii i grzybów może mieć związek ze zwiększonym lub zmniejszonym ryzykiem choroby. Wśród nich znalazły się mikroorganizmy powiązane z zapaleniem przyzębia, które już wcześniej łączono z nowotworami jamy ustnej i przewodu pokarmowego.

"Stworzyliśmy tzw. wynik ryzyka, łącząc wpływ i liczebność poszczególnych gatunków. Okazało się, że osoby z najwyższymi wynikami miały 3,5-krotnie wyższe ryzyko raka trzustki" – wyjaśnia prof. Ahn.

Zobacz także: Ukrywa się w jamie ustnej. Doprowadza do raka jelita grubego, zwiększa ryzyko nowotworu trzustki

Rak trzustki jest jednym z najgroźniejszych nowotworów – ma zwykle bezobjawowy przebieg we wczesnym stadium, a diagnoza często następuje zbyt późno.

"Obecnie nie dysponujemy skutecznymi testami przesiewowymi, a leczenie ma ograniczoną skuteczność. Dlatego tak istotne jest odkrywanie modyfikowalnych czynników ryzyka, które można kontrolować, by zapobiegać chorobie" – podkreśla badaczka.

Związek między chorobami przyzębia a nowotworami trzustki był już wcześniej obserwowany, ale dopiero teraz udało się wskazać konkretne gatunki drobnoustrojów odpowiedzialne za to zjawisko.

"Nie możemy oddzielać jamy ustnej od reszty organizmu. To, co dzieje się w ustach, ma wpływ na zdrowie całego ciała" – zauważa dr Purnima Kumar, kierująca Katedrą Periodontologii i Medycyny Jamy Ustnej na Uniwersytecie Michigan.

Z kolei dr Florencia McAllister z MD Anderson Cancer Center dodaje, że przyszłość onkologii może obejmować charakteryzację i modulację mikrobiomu, czyli analizę i kontrolowanie jego składu jako elementu profilaktyki nowotworów.

Badacze podkreślają, że profil mikrobiologiczny jamy ustnej może stać się nieinwazyjnym markerem ryzyka raka trzustki, co w przyszłości pomoże we wcześniejszym wykrywaniu choroby.

Eksperci rekomendują, aby:

• regularnie szczotkować zęby i nitkować przestrzenie międzyzębowe,

• odwiedzać stomatologa co najmniej raz na pół roku,

• unikać palenia, alkoholu i e-papierosów,

• utrzymywać zdrową dietę bogatą w błonnik, warzywa i produkty przeciwzapalne.

"To jest czynnik, na który mamy realny wpływ. Zachowanie zdrowia jamy ustnej może być prostym, a zarazem skutecznym sposobem na obniżenie ryzyka raka trzustki" – zaznacza prof. Ahn.

Autorzy pracy podkreślają, że obecne wyniki nie dowodzą bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między obecnością mikroorganizmów a rozwojem nowotworu. Związek ten wymaga dalszych, wieloletnich analiz.

Zespół z NYU planuje teraz badania nad rolą wirusów w jamie ustnej oraz wpływem mikrobiomu na przeżywalność pacjentów z rakiem trzustki.

Odkrycie otwiera jednak nową ścieżkę w onkologii prewencyjnej – pokazując, że nawet codzienna higiena jamy ustnej może mieć znaczenie dla zdrowia jednego z najważniejszych organów naszego ciała.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. JAMA Oncology