Nowe zasady zwolnień lekarskich i kontroli. ZUS wyjaśnił przepisy
ZUS informuje, że po podpisaniu 7 stycznia przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawy w przestrzeni publicznej pojawiło się wiele "mylących informacji", dlatego wyjaśnia harmonogram i sens zmian. Nowe regulacje dotyczą zwolnień lekarskich, kontroli ich wykorzystywania oraz orzecznictwa lekarskiego. Wchodzą w życie etapami.
ZUS. Co się zmienia i od kiedy?
W tym artykule:
Kontrola orzekania i uprawnień lekarzy. 14 dni od ogłoszenia ustawy
Doprecyzowano zasady kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy i wystawiania zaświadczeń. ZUS zyskał wyraźnie wskazane uprawnienie do kontrolowania także zwolnień wystawianych z tytułu opieki nad chorym członkiem rodziny. Wprowadzono też możliwość żądania od ubezpieczonego "udzielenia wyjaśnień i informacji w sprawie" na potrzeby kontroli. Zmieniono ponadto tryb postępowania w sprawach nieprawidłowości: ZUS może przekazywać dane samorządowi lekarskiemu do postępowań zawodowych, a odwołanie od cofnięcia upoważnienia do wystawiania zwolnień zastąpiono wnioskiem do prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Po 3 miesiącach kolejne zmiany
ZUS podkreśla, że nie zmienia się zasada utraty prawa do zasiłku, jeśli podczas zwolnienia wykonywana jest praca zarobkowa. Doprecyzowana ma być jednak druga przesłanka. "Zmieni się, a właściwie będzie precyzyjniej wyrażona, druga przesłanka do utraty prawa do zasiłku. Ubezpieczony utraci zasiłek chorobowy, jeżeli będzie podejmował aktywność niezgodną z celem tego zwolnienia (obecnie jest to wykorzystanie zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia)" - doprecyzował ZUS.
Wprowadzono definicję pracy zarobkowej jako każdej czynności o charakterze zarobkowym (z wyjątkami incydentalnymi w istotnych okolicznościach), przy czym "istotną okolicznością nie może być polecenie pracodawcy". Kontrole mają być bardziej rozbudowane: kontrolerzy otrzymują prawo legitymowania, wstępu do miejsca kontroli oraz pozyskiwania informacji od ubezpieczonego, płatnika i lekarza. "W przepisach wskazano jednoznacznie, że uprawnienie do kontrolowania dotyczy zarówno zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby, jak i zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy z tytułu opieki nad chorym członkiem rodziny. Ponadto doprecyzowano, że kontrolą mogą być obejmowane również osoby po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego."
Jakie produkty wpływają na stan zapalny? Dr Parol odpowiada
Ustawa przewiduje możliwość udziału innych zawodów medycznych w orzekaniu w określonych sprawach: fizjoterapeuci w prewencji rentowej (rehabilitacja lecznicza), a pielęgniarki/pielęgniarze w sprawach niezdolności do samodzielnej egzystencji.
Od 1 stycznia 2027 r.: e-ZLA tylko z wybranego tytułu
Kluczowa nowość dla osób pracujących w kilku miejscach: na żądanie ubezpieczonego lekarz nie będzie musiał wystawiać zwolnienia z każdego tytułu, jeśli "jeżeli praca zarobkowa w jednym z tych miejsc będzie mogła być wykonywana z uwagi na rodzaj tej pracy. Będzie to dotyczyło np. takiej sytuacji, w której ubezpieczony zatrudniony jest u dwóch pracodawców – np. u jednego na umowie o pracę, a u drugiego na umowie zlecenie – i w czasie, gdy będzie niezdolny do wykonywania pracy u jednego pracodawcy, u drugiego – ze względu na charakter pracy – będzie mógł świadczyć pracę". W takim przypadku ubezpieczony ma obowiązek poinformować płatnika składek o zwolnieniu wystawionym z innego tytułu.
Źródło: ZUS
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
