Nutrigenomika

Nutrigenomika to dość młoda interdyscyplinarna nauka, która dotyczy zarówno genetyki, dietetyki, żywienia molekularnego, bioinformatyki, biologii molekularnej, farmakogenomiki oraz medycyny molekularnej.

Nutrigenomika to dziedzina zajmująca się badaniem wpływu bioaktywnych składników odżywczych znajdujących się w pożywieniu na ekspresję genów. Jej początki sięgają roku 1998, kiedy to powstał Projekt Poznania Genomu Ludzkiego - Human Genom Project. Kilka lat później, w 2004 roku specjaliści biorący udział w projekcie Human Genom Project opublikowali informacje dotyczące sekwencji genomu człowieka. Przekonywali wówczas, że składa się on z trzydziestu tysięcy różnorodnych genów. Opublikowanie badań wpłynęło na rozwój nowych dziedzin: nutrigenomiki i nutrigenetyki.

Oto główne cele nutrigenomiki:

• badanie wpływu bioaktywnych składników odżywczych na ekspresję genów
• analizowanie koneksji między dietą a predyspozycjami do niektórych schorzeń oraz chorób cywilizacyjnych (np. chorób nowotworowych, nadwagi i otyłości, miażdżycy, popularnych schorzeń układu sercowo-naczyniowego),
• identyfikowanie zależności, które decydują o tym, jak produkty żywnościowe oraz sposób odżywiania wpływają na zdrowie człowieka.

Osoby specjalizujące się w nutrigenomice przekonują, że wdrożenie odpowiedniego planu dietetycznego może mieć realny wpływ na nasz sposób metabolizowania składników odżywczych oraz witamin. Badania wykonane na przestrzeni dziesięciu ostatnich lat wykazały, że większość składników żywnościowych wpływa na regulację ekspresji genów. Mowa o kwasach tłuszczowych, cholesterolu, glukozie, metabolitach. Wpływanie na regulację ekspresji genów może, ale nie musi odbywać się na drodze hormonalnej.

Nutrigenomiką powinni zainteresować się w szczególności ci pacjenci, w których rodzinie występowały przypadki zachorowań na raka, cukrzycę, miażdżycę, nadciśnienie tętnicze czy osteoporozę. Temat ten powinien również zainteresować również osoby, w których rodzinie występowały przypadki nadwagi, otyłości, celiakii, nietolerancji laktozy lub nietolerancji fruktozy. Odpowiednia wiedza na temat genomu człowieka pozwali w przyszłości na spersonalizowanie zaleceń dietetycznych w taki sposób, by żywienie przynosiło wiele korzyści zdrowotnych, a także zmniejszało ryzyko wystąpienia niektórych chorób i dolegliwości. Przygotowanie indywidualnego planu żywieniowego dla pacjenta znajdującego się w okresie specjalnego zapotrzebowania żywieniowego opierać się będzie na testach genetycznych z wykorzystaniem biomarkerów. Opracowanie spersonalizowanych jadłospisów może również korzystnie wpłynąć na samopoczucie i stan zdrowia:

• pacjentów onkologicznych,
• osób regularnie przyjmujących środki farmakologiczne,
• kobiet ciężarnych.