"Odpala" włącznik długowieczności. Pij o poranku

Kofeina działa głęboko na komórki

Naukowcy z Queen Mary University of London sprawdzili, jak kofeina wpływa na drożdże rozszczepkowe. Są to organizmy często wykorzystywane w badaniach biologicznych, ponieważ wiele podstawowych mechanizmów komórkowych działa u niego podobnie jak u człowieka. Dzięki temu można lepiej zrozumieć, jak komórki reagują na stres, niedobór energii czy uszkodzenia DNA.

Wyniki badania sugerują, że kofeina może wpływać na sposób, w jaki komórki gospodarują energią i dostosowują się do trudniejszych warunków. Szczególną uwagę zwrócono na szlak AMPK, nazywany czasem komórkowym "czujnikiem energii".

Zobacz także: W jaki sposób kawa działa organizm? Wiele zależy od pory dnia

Komórkowy "wskaźnik paliwa"

AMPK można porównać do wskaźnika paliwa w samochodzie. Gdy komórka ma mniej energii albo znajduje się pod wpływem stresu, mechanizm ten pomaga jej przełączyć się z trybu wzrostu na tryb oszczędzania, naprawy i przetrwania.

Badacze wykazali, że kofeina może pośrednio aktywować właśnie ten szlak. W badanym modelu wpływała nie tylko na metabolizm, ale także na moment podziału komórki oraz jej reakcję na uszkodzenia DNA. To ważne, ponieważ wcześniej przypuszczano, że kofeina oddziałuje głównie na inny mechanizm — TORC1, odpowiedzialny m.in. za kontrolę wzrostu komórki i metabolizmu. Teraz naukowcy wskazują, że jej działanie może być bardziej złożone i związane przede wszystkim z AMPK.

Czy kawa może wydłużać życie?

W eksperymencie zauważono, że kofeina wydłużała tzw. chronologiczną długość życia komórek drożdży. Oznacza to, że komórki pozostawały żywotne dłużej wtedy, gdy nie dzieliły się aktywnie.

Nie oznacza to jednak, że kawa jest prostym sposobem na długowieczność. Badania przeprowadzono na modelu komórkowym, a nie u ludzi. Organizm człowieka jest znacznie bardziej złożony, a wpływ kofeiny zależy od wielu czynników, m.in. dawki, stanu zdrowia, stylu życia i indywidualnej wrażliwości.

Mimo to odkrycie jest istotne, ponieważ AMPK występuje u wielu organizmów, także u człowieka. Ten sam szlak jest badany w kontekście metabolizmu, starzenia i długości życia w zdrowiu. Oddziałuje na niego również metformina — lek stosowany w cukrzycy typu 2, który naukowcy analizują pod kątem możliwego wpływu na procesy starzenia.

Zobacz także: Ile kaw dziennie możesz wypić? Gastrolog podaje maksymalną liczbę

Kofeina a stres komórkowy

Wpływ kofeiny na komórki nie jest jednoznaczny. Z jednej strony może ona uruchamiać mechanizmy, które pomagają komórkom lepiej radzić sobie ze stresem. Z drugiej — w pewnych warunkach może zwiększać ich wrażliwość na uszkodzenia DNA, zwłaszcza gdy komórki są jednocześnie narażone na inne szkodliwe czynniki.

– Kofeina nie tylko utrzymuje nas w stanie czuwania. Przeprogramowuje sposób, w jaki komórki wykorzystują energię i reagują na stres – powiedział dr Charalampos "Babis" Rallis, starszy autor badania. – To może pomóc wyjaśnić jej szerszy wpływ na zdrowie.

– Zrozumienie, jak kofeina działa na te szlaki, otwiera drogę do nowych strategii poprawy długości życia w zdrowiu — poprzez dietę, styl życia lub terapie celowane — dodał dr John-Patrick Alao, główny badacz.

Kawa może być elementem zdrowej diety, ale liczy się umiar

Dla wielu zdrowych dorosłych kawa może być częścią codziennej diety. Warto jednak pamiętać, że kofeina działa pobudzająco i nie każdy toleruje ją tak samo. U części osób może nasilać kołatanie serca, uczucie niepokoju, problemy ze snem, zgagę lub sprzyjać wzrostowi ciśnienia.

Dlatego wyniki badania najlepiej traktować jako ciekawy kierunek naukowy, a nie zachętę do zwiększania ilości wypijanej kawy. Filiżanka kawy może robić więcej niż tylko pomagać się obudzić, ale dla zdrowia wciąż największe znaczenie mają podstawy: sen, dobrze zbilansowana dieta, regularna aktywność fizyczna i unikanie nadmiaru używek.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła:

• Scitechdaily.com
• Microbialcell.com