Odwraca stłuszczenie wątroby. "Jeden z najlepiej udokumentowanych sposobów"

Stłuszczenie wątroby to stan, w którym w komórkach tego narządu gromadzi się nadmierna ilość tłuszczu. Problem często współwystępuje z nadwagą, otyłością, insulinoopornością czy cukrzycą typu 2. U części pacjentów może prowadzić do rozwoju stanu zapalnego, włóknienia, a nawet marskości wątroby.

Niestety, polskie statystyki są niepokojące. - W Polsce może być nawet 5-6 mln osób, które mają stłuszczenie wątroby, tj. ponad 20 proc. społeczeństwa – ostrzegł w rozmowie z PAP hepatolog prof. Krzysztof Tomasiewicz, kierownik Kliniki Chorób Zakaźnych i Hepatologii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego nr 1 w Lublinie.

Choroba często rozwija się bez wyraźnych objawów, a jej konsekwencje mogą ujawnić się dopiero po wielu latach.

– To jest choroba z opóźnionym zapłonem. Większość pacjentów, żeby przejść ze stłuszczenia do marskości, potrzebuje 15–20 lat. I to jest ten czas, w którym naprawdę możemy jeszcze zadziałać – powiedział w rozmowie z WP abcZdrowie hepatolog prof. dr hab. n. med. Jerzy Jaroszewicz, kierownik Katedry i Oddziału Klinicznego Chorób Zakaźnych i Hepatologii Wydziału Nauk Medycznych w Zabrzu.

– Jeżeli w tym czasie uda nam się zadziałać niefarmakologicznie, głównie chodzi o redukcję masy ciała około 10 proc., o regularną aktywność i zdrową dietę, to stłuszczenie cofnie się u ponad połowy pacjentów – podkreślił.

Jednym z najważniejszych elementów postępowania w procesie odtłuszczania wątroby jest zbilansowana dieta. Jak wyjaśnia Anna Radowicka, dietetyk i technolog żywności, szczególnie korzystny jest jeden model żywienia.

– W przypadku stłuszczenia wątroby jednym z najlepiej udokumentowanych sposobów postępowania żywieniowego jest dieta oparta na zasadach modelu śródziemnomorskiego, bogata w warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe, rośliny strączkowe, ryby, orzechy i oliwę z oliwek – tłumaczy w rozmowie z WP abcZdrowie.

Taki sposób odżywiania dostarcza błonnika, nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz składników o działaniu przeciwutleniającym. Może również wspierać poprawę wrażliwości na insulinę i ograniczać zaburzenia metaboliczne towarzyszące stłuszczeniu wątroby.

W przypadku napojów dietetyk poleca najprostsze propozycje. – Do picia najlepiej wybierać wodę, niesłodzoną herbatę, a u osób bez przeciwwskazań również kawę, której regularne spożywanie wiąże się w badaniach z korzystniejszymi wynikami dotyczącymi zdrowia wątroby – wskazuje Anna Radowicka.

- Należy również wprowadzić umiarkowany wysiłek fizyczny - 4-5 dni w tygodniu (w tym 2-3 krótkie treningi oporowe). To pozwoli poprawić wrażliwość insulinową i "odtłuścić" wątrobę - zalecała w rozmowie z WP abcZdrowie specjalistka chorób zakaźnych i ekspertka w dziedzinie hepatologii, dr n. med. Karolina Pyziak-Kowalska.

Jednocześnie nie można zapomnieć o stopniowym eliminowaniu produktów szkodliwych dla wątroby. – Szczególnie ważne jest ograniczenie słodzonych napojów, nadmiaru cukrów dodanych, żywności wysokoprzetworzonej oraz tłuszczów nasyconych, które mogą sprzyjać zaburzeniom metabolicznym – podkreśla Anna Radowicka.

Nie oznacza to jednak konieczności stosowania restrykcyjnej diety. Największe znaczenie ma trwała zmiana sposobu odżywiania, a nie krótkotrwałe eliminowanie pojedynczych produktów.

Dla zdrowia wątroby znacząca jest też waga ciała. – U osób z nadwagą lub otyłością stopniowa redukcja masy ciała o około 5 proc. może zmniejszać ilość tłuszczu w wątrobie, natomiast większa redukcja, często na poziomie 7–10 proc. lub więcej, może przynosić dodatkowe korzyści w zakresie stanu zapalnego i włóknienia – wyjaśnia dietetyczka.

W przypadku osoby ważącej 100 kg oznacza to, że już utrata około 5 kg może przynieść zauważalne korzyści zdrowotne. Ważne jednak, aby odchudzanie przebiegało stopniowo i opierało się na zbilansowanym jadłospisie oraz regularnej aktywności fizycznej.

– Nie istnieje jednak jeden produkt ani napój, który samodzielnie "odtłuści" wątrobę – poprawa wymaga trwałej zmiany stylu życia, aktywności fizycznej, ograniczenia alkoholu i odpowiedniego postępowania medycznego – podsumowuje ekspertka.

W przypadku rozpoznanego stłuszczenia wątroby warto pozostawać pod opieką lekarza, który oceni stopień zaawansowania choroby i dobierze odpowiednie postępowanie. Sama zmiana diety może przynieść istotną poprawę, ale nie zastępuje diagnostyki i kontroli stanu zdrowia.

- Wczesne stadia chorób wątroby niestety najczęściej bywają bezobjawowe. Sygnały alarmowe to: żółtaczka, świąd skóry, ciemny mocz, bardzo jasny stolec, narastające zmęczenie, ból lub uczucie rozpierania w prawym podżebrzu, łatwe siniaczenie czy krwawienia, obrzęki, powiększający się obwód brzucha czy zaburzenia koncentracji - ostrzegała dr Pyziak-Kowalska.