Podniebienie gotyckie - jak wygląda, co powoduje, leczenie, skutki

Podniebienie gotyckie to rzadka wada uwarunkowana genetycznie. Przypadłość ta charakteryzuje się nietypowym ukształtowaniem podniebienia w jamie ustnej, jest ono twarde, wysokie i bardzo wąskie.

Zwykle położone jest na tyle wysoko, że pacjent nie jest w stanie dotknąć go czubkiem języka. Podniebienie gotyckie rozpoznaje się często wśród wcześniaków, osób z wrodzonymi zaburzeniami neurologicznymi, zespołem Downa lub Marfana. Wada może pojawić się też na skutek przewlekłej niedrożności nosa, która zmusza do długotrwałego oddychania przez usta.

• kłopoty z połykaniem,
• problemy z gryzieniem i żuciem,
• oddychanie przez jamę ustną, a nie nosową (stale rozchylone usta),
• wady zgryzu,
• wady wymowy.

Podniebienie gotyckie bardzo często rozpoznawane jest we wczesnym dzieciństwie, kiedy niemowlę nie jest w stanie przyjmować pokarmu, a w szczególności ssać piersi matki.

Dziecko może mieć też skłonność do pobierania zbyt dużej porcji na raz, co grozi zakrztuszeniem się. W starszym wieku diagnozuje się problem z rozdrabnianiem pokarmów stałych, niemożliwe jest bowiem rozcieranie ich o podniebienie.

Ponadto, stają się widoczne wady zgryzu, niewłaściwy sposób oddychania (wyłącznie przez usta), ślinienie się i nieprawidłowa artykulacja głosek. Najczęściej rozpoznawane wady wymowy u dziecka z podniebieniem gotyckim to:

• rotacyzm- nieprawidłowa wymowa głoski r,
• lambdacyzm - nieprawidłowa wymowa głoski l,
• sygmatyzm - nieprawidłowa wymowa głoski sz, cz, dż, ż/rz).

Często realizację dźwięku utrudnia również szczelina pomiędzy językiem a podniebieniem, przez którą wydostaje się powietrze. Wówczas wypowiadane słowa stają się mniej wyraźne i trudne do zrozumienia.

Podniebienie gotyckie wymaga kompleksowego leczenia u specjalistów, takich jak ortopeda, laryngolog, ortodonta i logopeda. Wcześnie rozpoczęta terapia pozytywnie wpływa na szybkość pojawienia się efektów.

Współpraca z laryngologiem polega na wykonywaniu ćwiczeń oddechowych, które wypracują nawyk prawidłowego oddychania przez nos, a także korzystnie wpłyną na umiejętność połykania pokarmów.

Logopeda natomiast nauczy dziecko prawidłowej wymowy głosek, za pomocą poprawy ruchomości języka, a przede wszystkim unoszenia go do wałka dziąsłowego.

Stała opieka ortodontyczna pozwala natomiast na monitorowanie wyrastających zębów, a także wczesne założenie nakładek korygujących, gdy jest taka potrzeba.

Możliwa jest również aplikacja specjalnego aparatu na podniebienie, który rozszerza górną szczękę. U osób dorosłych niestety postępowanie tego rodzaju nie przynosi oczekiwanych efektów i konieczna staje się interwencja chirurgiczna, polegająca na poszerzeniu kości podniebiennych.

Niekiedy podniebienie gotyckie u niemowląt wymaga również konsultacji z doradcą laktacyjnym, który udzieli porad, dotyczących odpowiednich pozycji do karmiernia czy konsystencji pokarmu.

Nieleczone podniebienie gotyckie wywołuje problemy z oddychaniem, gryzieniem, żuciem oraz połykaniem pokarmów. Dodatkowo odpowiada za nieprawidłowe ułożenie zębów i niewłaściwą artykulację głosek.

Wady te wraz z upływem czasu mogą się pogłębiać. Podniebienie gotyckie u dzieci można leczyć za pomocą nieinwazyjnych metod, jak aparat na podniebienie. U starszych osób niezbędna jest natomiast ingerencja lekarza chirurga, co wiąże się z dłuższym okresem powrotu do zdrowia i dolegliwościami bólowymi.