Pogorszenie pamięci nawet o 62 proc. Popularny składnik dewastuje mózg?

Badacze z Uniwersytetu w São Paulo w Brazylii przeanalizowali dane niemal 12,8 tys. dorosłych, których średnia wieku wynosiła 52 lata. Wyniki opublikowano w czasopiśmie medycznym "Neurology", wydawanym przez Amerykańską Akademię Neurologii.

Na początku uczestnicy szczegółowo opisali, co jedli i pili w ciągu poprzedniego roku. Na tej podstawie podzielono ich na trzy grupy: o niskim, średnim i wysokim spożyciu substancji słodzących.

Analiza objęła siedem popularnych zamienników cukru: aspartam, sacharynę, acesulfam K, erytrytol, ksylitol, sorbitol oraz tagatozę. Substancje te mogą występować m.in. w napojach typu "light", wodach smakowych, napojach energetycznych, jogurtach, deserach o obniżonej kaloryczności oraz słodzikach stołowych.

Stan zdrowia uczestników monitorowano przez około osiem lat. W tym czasie trzykrotnie przechodzili testy oceniające m.in. pamięć roboczą, zdolność przypominania sobie słów, płynność wypowiedzi oraz szybkość przetwarzania informacji.

Po uwzględnieniu wieku, płci, nadciśnienia, chorób układu krążenia i innych czynników stwierdzono, że osoby spożywające najwięcej słodzików osiągały z czasem gorsze wyniki niż uczestnicy z najniższym spożyciem.

W grupie o najwyższej konsumpcji dzienne spożycie substancji słodzących wynosiło średnio 191 mg. Dla porównania w grupie o najniższym spożyciu było to około 20 mg dziennie. Badacze wskazali, że w przypadku aspartamu najwyższa analizowana ilość odpowiadała mniej więcej jego zawartości w jednej puszce napoju typu "light".

U osób spożywających największe ilości słodzików ogólna sprawność myślenia i pamięci pogarszała się o 62 proc. szybciej niż w grupie z najniższym spożyciem. Naukowcy oszacowali, że różnica ta odpowiada około 1,6 roku dodatkowego starzenia się funkcji poznawczych.

W grupie o średniej konsumpcji tempo pogarszania wyników było natomiast o 35 proc. wyższe. Przeliczono, że odpowiadało to około 1,3 roku.

Związek między spożyciem słodzików a osłabieniem pamięci i myślenia był szczególnie widoczny u uczestników przed 60. rokiem życia oraz u osób chorujących na cukrzycę. Nie stwierdzono go natomiast wśród badanych, którzy ukończyli 60 lat.

Autorzy zwracają uwagę, że pacjenci z cukrzycą mogą częściej korzystać z zamienników cukru, ponieważ zwykle zaleca się im ograniczanie produktów prowadzących do gwałtownego wzrostu poziomu glukozy we krwi.

Po osobnym przeanalizowaniu każdej substancji okazało się, że sześć z siedmiu badanych słodzików wiązało się z szybszym pogorszeniem ogólnej sprawności poznawczej, zwłaszcza pamięci. Jedynym wyjątkiem była tagatoza, w przypadku której takiej zależności nie zaobserwowano.

– Słodziki niskokaloryczne i bezkaloryczne są często postrzegane jako zdrowa alternatywa dla cukru, jednak nasze wyniki sugerują, że niektóre z nich mogą z czasem negatywnie wpływać na zdrowie mózgu – skomentowała współautorka badania, dr Claudia Kimie Suemoto.

Naukowcy podkreślają, że analiza miała charakter obserwacyjny. Oznacza to, że nie można na jej podstawie stwierdzić, iż słodziki bezpośrednio powodują pogorszenie pamięci lub przyspieszają starzenie mózgu. Wykazano jedynie zależność między ich większym spożyciem a tempem zmian w wynikach testów.

Ograniczeniem badania był również sposób zbierania informacji o diecie. Uczestnicy samodzielnie deklarowali, co i w jakich ilościach spożywali, dlatego mogli nie pamiętać wszystkich produktów lub niedokładnie oceniać porcje.

Analiza nie uwzględniała też wszystkich zamienników cukru dostępnych na rynku. Autorzy zaznaczają więc, że wyników nie należy automatycznie odnosić do każdego słodzika. Potrzebne są dalsze badania, które pozwolą potwierdzić obserwacje i ocenić bezpieczeństwo różnych sposobów ograniczania cukru w diecie.

Źródło: Polska Agencja Prasowa