Znaki, że masz za wysoki cukier we krwi. Krótka droga do destrukcji trzustki

Zaburzenia gospodarki węglowodanowej należą do najczęstszych problemów zdrowotnych współczesnych społeczeństw. Eksperci zwracają uwagę, że podobnie jak nadciśnienie, które dotyczy około 10 milionów dorosłych Polaków, podwyższony poziom cukru we krwi często rozwija się po cichu. Z tego powodu objawy podwyższonego poziomu cukru we krwi bywają łatwe do przeoczenia. Dotyczy to szczególnie cukrzycy typu 2, która może pozostawać niezdiagnozowana przez wiele lat.

- Niezdiagnozowana cukrzyca występuje znacznie częściej, niż wielu osobom się wydaje - mówi dietetyczka Mary Ellen Phipps.

Dlaczego tak wiele osób nie zdaje sobie z tego sprawy?

- Wiele osób z łagodnie lub umiarkowanie podwyższonym poziomem cukru we krwi, szczególnie w stanie przedcukrzycowym lub we wczesnym stadium cukrzycy typu 2, może nie odczuwać żadnych zauważalnych objawów - wyjaśnia Jackie Topol, dietetyczka. 

Dobra wiadomość jest taka, że wczesna interwencja ma ogromne znaczenie. Dlatego warto znać sygnały, które mogą świadczyć o problemie.

1. Odczuwasz częste i nasilone pragnienie

Trudno Ci ugasić pragnienie? Coraz częściej odwiedzasz toaletę? Gdy poziom cukru we krwi jest wysoki, te objawy często występują jednocześnie.

- Nadmiar cukru we krwi sprawia, że nerki muszą pracować ciężej, aby się go pozbyć - wyjaśnia Maria Elena Fraga, dietetyczka i edukatorka diabetologiczna i dodaje, że nerki pobierają wodę z tkanek, aby rozcieńczyć glukozę i umożliwić jej wydalenie z moczem, co prowadzi do częstszego oddawania moczu.

Wraz z utratą wody i elektrolitów, spowodowaną częstszym oddawaniem moczu, wzrasta pragnienie, przez co pijesz więcej płynów. Jeśli sięgasz po słodzone napoje, takie jak soki, napoje izotoniczne czy gazowane, poziom cukru we krwi może wzrosnąć jeszcze bardziej.

2. Ciągle jesteś głodny

- Organizm przekształca spożywane jedzenie w glukozę, która następnie jest wykorzystywana przez komórki jako źródło energii - mówi Fraga. Gdy organizm produkuje zbyt mało insuliny lub nie wykorzystuje jej prawidłowo, glukoza nie może skutecznie przedostawać się do komórek. W efekcie niemożność wykorzystania glukozy prowadzi do niedoboru energii, co może powodować silniejsze uczucie głodu niż zwykle.

Nadmierny apetyt połączony z niezamierzoną utratą masy ciała częściej obserwuje się w cukrzycy typu 1, ale może występować również u części osób z nieleczoną cukrzycą typu 2. Jeśli mimo regularnego jedzenia stale odczuwasz głód i chudniesz, warto skonsultować się z lekarzem.

3. Masz problemy z wyraźnym widzeniem

Podwyższony poziom cukru we krwi może powodować przejściowe zaburzenia widzenia związane ze zmianami uwodnienia soczewki oka. Długotrwała, nieleczona hiperglikemia może natomiast prowadzić do uszkodzenia naczyń siatkówki. Z tego powodu Amerykańskie Towarzystwo Diabetologiczne zaleca, aby osoby ze świeżo zdiagnozowaną cukrzycą typu 2 jak najszybciej poddały się badaniu okulistycznemu z rozszerzeniem źrenic.

4. Ciągle jesteś zmęczony

Przewlekłe zmęczenie może być jednym z sygnałów podwyższonego poziomu cukru we krwi. Gdy organizm produkuje zbyt mało insuliny lub nie wykorzystuje jej prawidłowo, glukoza nie trafia skutecznie do komórek i nie może zostać wykorzystana jako źródło energii.

W efekcie komórki otrzymują mniej "paliwa", co może prowadzić do uczucia wyczerpania, braku energii i osłabienia nawet po odpoczynku.

5. Często cierpisz na infekcje dróg moczowych

Badania sugerują, że blisko 40 proc. osób chorujących na cukrzycę doświadcza infekcji dróg moczowych.

- Dzieje się tak dlatego, że organizm próbuje pozbyć się nadmiaru cukru we krwi poprzez zwiększenie produkcji moczu. Choć może to pomóc obniżyć poziom cukru we krwi, jednocześnie może sprzyjać namnażaniu się bakterii odpowiedzialnych za rozwój infekcji dróg moczowych - tłumaczy Fraga.

6. Pojawiają się ciemne plamy na skórze i włókniaki

Ciemne, aksamitne przebarwienia pojawiające się w fałdach skóry (na szyi, pod pachami, w pachwinach czy na palcach) mogą wskazywać na rogowacenie ciemne (acanthosis nigricans). To schorzenie często wiąże się z podwyższonym poziomem insuliny.

Jak wyjaśnia Fraga to "może być wczesny sygnał stanu przedcukrzycowego, cukrzycy lub insulinooporności".

Niektóre badania sugerują, że włókniaki skórne częściej występują u osób z insulinoopornością i zaburzeniami gospodarki węglowodanowej. Na problemy z gospodarką cukrową mogą wskazywać także nawracające infekcje bakteryjne i grzybicze oraz nadmiernie sucha oraz swędząca skóra.

7. Występują inne niewyjaśnione objawy

Podwyższony poziom cukru we krwi może dawać wiele niespecyficznych sygnałów, które łatwo powiązać z innymi dolegliwościami.

- Wypadanie włosów i suchość skóry, nudności, trudno gojące się rany, mrowienie palców rąk i stóp oraz suchość w ustach to kolejne objawy wysokiego poziomu cukru we krwi - mówi Phipps.

U części osób mogą wystąpić także problemy ze zdrowiem seksualnym, takie jak obniżone libido, zaburzenia erekcji u mężczyzn czy suchość pochwy u kobiet.

Utrzymanie prawidłowego poziomu cukru we krwi w dużej mierze opiera się na codziennych nawykach. Eksperci podkreślają, że regularna aktywność fizyczna, zbilansowana dieta bogata w błonnik, utrzymywanie prawidłowej masy ciała oraz unikanie palenia mogą poprawiać wrażliwość organizmu na insulinę i wspierać kontrolę glikemii.

Warto również dbać o leczenie współistniejących schorzeń, takich jak nadciśnienie. Pamiętaj, że choć zdrowy styl życia odgrywa ważną rolę w profilaktyce i leczeniu, nie zastępuje konsultacji lekarskiej ani odpowiedniej diagnostyki.

Źródła:

1. NFZ, https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/nadcisnienie-choroba-ktorej-nie-czujesz%2C8779.html
2. e-Zdrowie, https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-i-dane/zdrowe-dane/raporty/nfz-o-zdrowiu-nadcisnienie-tetnicze
3. Eating Well, https://www.eatingwell.com/sneaky-signs-your-blood-sugar-is-too-high-11981073