Ponad tysiąc diagnoz raka dziennie. Eksperci wskazują główne przyczyny

Jak wynika z najnowszego komunikatu brytyjskiej służby zdrowia NHS England, opublikowanego 5 listopada 2026 r., w 2024 r. w Anglii po raz pierwszy przekroczono granicę tysiąca diagnoz nowotworowych dziennie. Średnio każdego dnia chorobę rozpoznawano u 1021 osób, podczas gdy rok wcześniej było to 972 pacjentów.

Łącznie w 2024 r. zarejestrowano 373 574 nowe diagnozy nowotworowe, czyli o 11 833 więcej niż w 2023 r. To najwyższy wynik w dotychczasowych statystykach, na który wpływają m.in. starzenie się społeczeństwa oraz rosnąca liczba wykonywanych badań diagnostycznych.

Profesor Peter Johnson, krajowy dyrektor kliniczny ds. onkologii w NHS, podkreśla, że wzrost liczby rozpoznań należy rozpatrywać również w kontekście działań podejmowanych przez brytyjską służbę zdrowia. – Najnowsze dane pokazują, że brytyjska służba zdrowia zmierza we właściwym kierunku. Dzięki ciężkiej pracy personelu NHS po raz pierwszy w historii udało się osiągnąć poziom tysiąca diagnoz nowotworowych dziennie – tłumaczył.

Ekspert zaznacza, że jednym z priorytetów są zmiany w procesach diagnostycznych. – Zespoły NHS w całym kraju starają się zwiększać dostępność badań diagnostycznych, tak aby były one bliżej osób, które ich potrzebują. Jednocześnie stale opracowywane są nowe metody leczenia. Będziemy nadal robić wszystko, co w naszej mocy, aby pacjenci mogli być diagnozowani i rozpoczynać leczenie onkologiczne jak najwcześniej – dodał.

Z danych NHS England wynika, że w 2024 r. najczęściej rozpoznawanym nowotworem w Anglii był rak prostaty. Zdiagnozowano 61 115 nowych przypadków tej choroby, czyli o 2394 więcej niż rok wcześniej. Oznacza to wzrost o 4,1 proc. Wśród często wykrywanych są jeszcze: rak piersi, rak jelita grubego oraz rak płuca.

Eksperci zwracają uwagę, że jednym z powodów rosnącej liczby zachorowań jest wydłużająca się średnia długość życia. Ryzyko rozwoju większości nowotworów zwiększa się wraz z wiekiem. Istotne znaczenie mają również predyspozycje genetyczne oraz czynniki środowiskowe.

Nie wszystkim nowotworom można zapobiec, jednak część zachorowań ma związek z czynnikami, na które mamy wpływ. Według szacunków organizacji Cancer Research UK około 34 proc. przypadków nowotworów można byłoby uniknąć, ograniczając narażenie na modyfikowalne czynniki ryzyka.

Największe znaczenie mają:

• palenie tytoniu – odpowiada za około 14 proc. przypadków nowotworów;
• nadwaga i otyłość – są związane z około 8 proc. zachorowań;
• promieniowanie UV – odpowiada za około 4 proc. przypadków, głównie w wyniku nadmiernej ekspozycji na słońce i korzystania z solariów;
• zakażenia – m.in. wirusem HPV i wirusami zapalenia wątroby odpowiadają za około 4 proc. zachorowań.

Wśród pozostałych czynników ryzyka wymienia się także narażenie na substancje rakotwórcze w miejscu pracy, spożywanie alkoholu, zanieczyszczenie powietrza, promieniowanie jonizujące, spożywanie przetworzonego mięsa oraz niewystarczającą aktywność fizyczną.

W obliczu rosnącej liczby diagnoz brytyjska służba zdrowia przypomina o znaczeniu profilaktyki i wczesnego wykrywania chorób nowotworowych. Wiele nowotworów rozpoznanych na wczesnym etapie daje większe możliwości skutecznego leczenia.

Dlatego NHS zachęca do udziału w programach badań przesiewowych oraz konsultowania z lekarzem wszelkich niepokojących zmian w stanie zdrowia. – Jeśli otrzymasz zaproszenie do udziału w jednym z naszych programów badań przesiewowych, skorzystaj z tej możliwości. Jeśli natomiast zauważysz u siebie niepokojące objawy, które mogą wskazywać na nowotwór, niezwłocznie skontaktuj się ze swoim lekarzem rodzinnym – zaapelował prof. Peter Johnson.

Źródła:

• NHS England,
• Cancer Registration Statistics England 2024,
• Cancer Research UK,
• The Sun