Poranne objawy cukrzycy. Klasyczna triada symptomów

Wstawanie w nocy do toalety (nokturia) nie jest objawem specyficznym tylko dla cukrzycy, ale związek między cukrzycą a nocnym oddawaniem moczu jest dobrze udokumentowany w badaniach.

Mechanizm jest prosty - większe wydalanie moczu to konsekwencja hiperglikemii i diurezy osmotycznej. W efekcie sen przestaje być regenerujący, a rano pojawia się zmęczenie i uczucie rozbicia.

Przewlekła senność po przebudzeniu to symptom, który łatwo przypisać stylowi życia. W przypadku zaburzeń glikemii warto jednak pamiętać, że w cukrzycy (zwłaszcza nieuregulowanej) organizm nie zawsze potrafi skutecznie wykorzystać glukozę jako źródło energii. To jeden z powodów, dla których u części osób pojawia się wyraźne osłabienie i zmęczenie.

Zobacz także: Powikłanie cukrzycy, o którym rzadko się mówi. Dotyczy nawet 70 proc. pacjentów

Jeśli od razu po otwarciu oczu czujesz, że musisz wypić dużo wody, a usta są wyjątkowo suche, może to wynikać z odwodnienia spowodowanego nadmiarem glukozy. Przy hiperglikemii nerki próbują pozbyć się glukozy z moczem, co "pociąga" za sobą wodę, czyli uruchamia mechanizm diurezy osmotycznej.

Zwiększony apetyt jest klasycznie wymieniany wśród objawów, które mogą towarzyszyć cukrzycy. Paradoks polega na tym, że glukozy we krwi może być dużo, ale jeśli nie trafia ona efektywnie do komórek, organizm interpretuje sytuację jako niedobór energii.

Ten zestaw objawów (pragnienie, wielomocz, wzmożony apetyt) jest opisywany jako klasyczna triada symptomów związanych z zaburzeniami gospodarki glukozowej.

To objaw, którego nie powinno się bagatelizować. Wysokie stężenie glukozy może wpływać na uwodnienie i właściwości soczewki oka, co prowadzi do przejściowych zmian refrakcji i okresowego pogorszenia ostrości widzenia.

Taki efekt był opisywany m.in. w badaniu opublikowanym w "British Journal of Ophthalmology", gdzie oceniano przemijające zmiany refrakcji w trakcie intensywnej kontroli glikemii u pacjentów z hiperglikemią.

Jeśli mgła na oczach pojawia się regularnie rano albo nasila się, to sygnał do konsultacji i wykonania badań glukozy, nawet jeśli nie ma jeszcze formalnej diagnozy.

U części osób rano dochodzi do naturalnego wzrostu glikemii, związanego m.in. z nocnym wydzielaniem hormonów kontrregulacyjnych. W diabetologii opisuje się to jako zjawisko brzasku, czyli tendencję do wyższych poziomów cukru nad ranem.

Jeśli kilka z opisanych objawów powtarza się regularnie, warto wykonać podstawowe badania w kierunku cukrzycy:

• glukoza na czczo,

• HbA1c (hemoglobina glikowana),

• w razie potrzeby OGTT (test obciążenia glukozą).

To proste kroki, które potrafią wykryć cukrzycę lub stan przedcukrzycowy zanim dojdzie do powikłań.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. British Journal of Ophthalmology
2. NIH