Powikłania ostrego zapalenia ucha środkowego – zapalenia, ropnie, porażenie nerwu twarzowego

Wszelkie zakażenia mogą dość łatwo szerzyć się do jamy czaszki na mózg i opony mózgowe, ale także na ucho wewnętrzne doprowadzając do zaburzeń słuchu i równowagi.

Najczęstszym powikłaniem ostrego zapalenia ucha środkowego jest jego przejście w formę przewlekłą. Dochodzi do niego, kiedy infekcja nie została doleczona, a w błonie bębenkowej pozostaje otwór po samoistnym pęknięciu lub paracentezie. Patogeny wówczas bardzo łatwo wnikają do wnętrza ucha środkowego. Leczenie polega na operacyjnym zamknięciu ubytku w błonie bębenkowej.

Innymi powikłaniem zapalnym jest zapalenie wyrostka sutkowatego. Jest to wyrostek kości skroniowej, łatwo wyczuwalny za małżowiną uszną. Staje się on silnie zaczerwieniony i bardzo bolesny. Może wówczas dojść do rozwinięcia ropnia i powstania przetoki na zewnątrz skóry.

Zapalenie ucha środkowego może także rozszerzyć się na struktury ucha wewnętrznego, konkretnie błędnik. Jest to narząd odpowiedzialny za zmysł słuchu i równowagi. Dlatego w przypadku jego zapalenia dochodzi do upośledzenia słuchu, szumów usznych, ale także zaburzeń równowagi z nudnościami i wymiotami.

Ostre zapalenie ucha środkowego może także spowodować powikłania wewnątrzczaszkowe, takie jak zapalenie opon mózgowych.

Ropień to ostroodgraniczone zbiorowisko ropy w obrębie tkanki spowodowane infekcją bakteryjną, głównie gronkowcami i beztlenowcami. Mimo, że te rodzaje bakterii skrajnie rzadko są pierwotną przyczyną zapalenia ucha środkowego, to stosunkowo łatwo może dochodzić do nadkażenia bakteryjnego w przebiegu innej infekcji.

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

• Ostre zapalenie ucha środkowego z perforacją - odpowiada dr n. med. Krzysztof Jach
• Częste zapalenia ucha środkowego - odpowiada dr n. med. Krzysztof Jach
• Pogorszenie słyszenia po zapaleniu ucha środkowego - odpowiada dr n. med. Krzysztof Jach

Powikłaniami ostrego zapalenia ucha środkowego mogą być ropnie mózgu, opon mózgowo-rdzeniowych. Mogą one powodować objawy podobne do tych, występujących przy zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych, jak sztywność karku, nudności, ból głowy czy gorączka. W leczeniu ropni najczęściej stosuje się antybiotykoterapię. Czasem jednak, zwłaszcza wtedy, gdy ropień uciska ważne struktury niezbędny okazuje się zabieg chirurgiczny polegający na nacięciu i drenażu treści ropnia.

Nerw twarzowy to jeden z nerwów czaszkowych, kojarzący się głównie z unerwieniem mięśni mimicznych twarzy. Przebiega on na przyśrodkowej części jamy bębenkowej, przez co zakażenie ucha środkowego może łatwo przenieść się na nerw, doprowadzając do jego porażenia.

Objawy to: niemożność marszczenia czoła, domknięcia powieki, opadanie kącika ust, wygładzenie fałdu nosowo-policzkowego po stronie zakażonego ucha.

Najczęściej po wyleczeniu infekcji ucha i odpowiedniej rehabilitacji, porażenie ustępuje, a sprawność mięśni mimicznych zostaje zupełnie przywrócona.

Źródła

1. Behrbohm H. i inni, Choroby ucha, nosa i gardła z chirurgią głowy i szyi, wyd. Elsevier, Wrocław 2011