Powrót polio? Na Ukrainie zachorowało dwoje dzieci

WHO podała, że dzieci po zakażeniu wirusem polio są sparaliżowane. Organizacja zaznaczyła też, że Ukraina była szczególnie zagrożona chorobą Heinego-Medina wywoływaną przez ten wirus. W 2014 roku tylko połowa ukraińskich dzieci została zaszczepiona przeciw polio. Ze względu na kryzys w tym kraju, a także nieufność rodziców wobec szczepionek, wiele maluchów nie otrzymało pełnych dawek. To pierwsze przypadki polio na Ukrainie od 9 lat.

Światowa Organizacja Zdrowia podała, że zakażenie dzieci to wynik rozprzestrzeniania się wirusa pochodzenia szczepionkowego. Co to oznacza? Na obszarach, gdzie mało dzieci zostało zaszczepionych, może dojść do mutacji wirusa pochodzącego ze szczepionek. Niektórym dzieciom podano doustną substancję profilaktyczną OPV, w której znajduje się osłabiony wirus. To dzięki niemu w organizmie wytwarzają się antyciała, które w przyszłości chronią przed zachorowaniem. Po pewnym czasie wirus jest wydalany.

W rzadkich przypadkach wirus pochodzący ze szczepionki ulega modyfikacjom w formę, która wywołuje paraliż. Tak było w przypadku dwójki ukraińskich dzieci.

WHO zapewnia, że ryzyko międzynarodowej epidemii jest niskie. Zwraca jednak uwagę na to, że przypadki choroby zanotowano na obszarze, który bezpośrednio graniczy z kilkoma krajami, w tym z Polską. Zaleca też, aby wszystkie osoby, które podróżują w ten region, upewniły się, że otrzymały pełną dawkę szczepionki przeciw polio.

WHO razem z UNICEF pomogą ukraińskiemu Ministerstwu Zdrowia w zahamowaniu rozprzestrzeniania tej groźnej choroby. Mieszkańcy Zakarpacia oraz osoby, które przebywają tam dłużej niż 4 tygodnie, powinny otrzymać dodatkową porcję szczepionki, aby zahamować krążenie wirusa.

W Europie wirus polio po raz ostatni zaatakował w 2010 roku, kiedy 14 obywateli Rosji uległo paraliżowi na skutek przeniesienia choroby z Tadżykistanu. Czy powinniśmy obawiać się epidemii polio? Czy wirus zagraża Polsce?

Profesor Andrzej Zieliński, epidemiolog z Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny, uspokaja, że ten problem nas nie dotyczy.

– Na Ukrainie mamy do czynienia z mutacją wirusa, która zdarza się niezwykle rzadko. Należy też pamiętać, że ze względu na trudną sytuację polityczną i ekonomiczną duży odsetek dzieci nie został zaszczepiony, co sprzyja rozprzestrzenianiu choroby – powiedział portalowi abcZdrowie.pl profesor Andrzej Zieliński. Podkreślił jednak, że jesteśmy bezpieczni dzięki powszechnym szczepieniom.

Z danych WHO wynika, że liczba przypadków choroby Heinego-Medina na świecie od 1988 roku spadła o 99 proc. W 2013 roku zanotowano zaledwie 416 przypadków, a w 1988 roku było ich aż 350 tys. W zeszłym roku ogniska polio były obecne tylko w trzech krajach – w Afganistanie, Nigerii i Pakistanie. Mała liczba przypadków tej choroby to właśnie zasługa szczepień.

Do zakażenia wirusem polio najczęściej dochodzi na skutek kontaktu z chorą osobą lub skażonymi przedmiotami. Może też dojść do niego drogą pokarmową.

Chociaż część zakażonych nie doświadcza żadnych dolegliwości, wirus polio może być śmiertelnie niebezpieczny. Najgroźniejszy jest typ 1, który powoduje nieodwracalny paraliż lub niedowład kończyn.

Nie istnieje lekarstwo na polio. U osób zakażonych można jedynie łagodzić dolegliwości, np. poprzez rehabilitację. Z tego powodu tak ważna jest profilaktyka, czyli szczepienia. W Polsce szczepienie na polio jest obowiązkowe i bezpłatne. Dzieciom podawana jest szczepionka IPV w formie zastrzyku. Pierwotne szczepienie wykonuje się w 3-4 i 5-6 miesiącu życia, a uzupełniające w 16-18 miesiącu życia.