Pracoholizm

Pracoholizm to uzależnienie od wykonywanej pracy, które skutkuje zburzeniem harmonii w życiu codziennym i rodzinnym danej jednostki. Pracoholikami są najczęściej osoby pilne, perfekcyjne, ale i niepewne siebie, niedowartościowane, bojące się otoczenia, nieśmiałe. Zwykle są to ludzie ambitni, którzy lubią konkurować z innymi i wygrywać. Często stawiają sobie duże wymagania, a ich głównym celem, do którego uporczywie dążą, jest sukces i uznanie społeczne. Ucieczka w pracę jest dla nich kompensowaniem sobie negatywnej samooceny i sposobem udowadniania własnej wartości.

Zobacz film: "Kiedy należy zgłosić się do psychiatry?"

Objawy pracoholizmu

Terminu „pracoholizm” użyto po raz pierwszy w 1971 roku jako pojęcia pokrewnego od alkoholizmu, co miało wskazywać na ewidentnie patologiczny charakter zjawiska klasyfikowanego jako nałóg. Wśród charakterystycznych symptomów uzależnienia od pracy wymienia się m.in.:

  • życie w nieustannym pośpiechu i stresie;
  • brak czasu na relaks;
  • niezdolność do odpoczynku;
  • bezustanne rozmyślanie o obowiązkach zawodowych;
  • perfekcjonizm;
  • przedkładanie spraw zawodowych nad inne, np. nad rodzinę;
  • pracę po godzinach;
  • poczucie winy w sytuacji braku pracy lub w dniu wolnym;
  • bezsenność;
  • lekceważenie oznak zmęczenia organizmu;
  • koncentrację życia wokół pracy, np. rozmowy tylko na tematy zawodowe.

Pracoholicy często z obawą podchodzą do własnego talentu, spontaniczności czy fantazji. Uciekają od konfliktowych sytuacji i stronią od wyrażania własnych sądów. Uzależnienie od pracy może być tak duże, że pracoholik nie będzie miał czasu na sen, spokojne spożycie posiłków, nie mówiąc już o współuczestniczeniu w życiu rodzinnym. Dla pracoholika najważniejsze jest wywiązanie się ze swoich obowiązków zawodowych. Uzależnienie od pracy może mieć różne postaci – może występować chronicznie, cyklicznie, napadowo lub sporadycznie. Permanentne nadużywanie pracy wymaga leczenia pod kierunkiem psychologa.

Z reguły pozycja zawodowa człowieka w tzw. średnim wieku jest optymalna, co można stwierdzić po jego statusie materialnym, sytuacji finansowej i zakresie sprawowanej władzy. Jednak aktywność zawodowa, górująca nad innymi dziedzinami życia, może pociągać za sobą negatywne skutki. W sytuacji, gdy osoba taka ma na głowie za dużo obowiązków, przestaje sobie radzić z wciąż rosnącymi wymaganiami.

Jak godzić życie zawodowe z prywatnym?

Dane statystyczne sugerują, że mniej więcej 1/5 osób pracuje więcej niż 10 godzin w ciągu dnia i przez to zaniedbują one własne życie prywatne. Co więcej,...

Skutki pracoholizmu

Nadmiar pracy może mieć różny wpływ na człowieka, w najlepszym wypadku powodując obciążenie, a w najgorszym – przeciążenie, prowadzące do wypalenia zawodowego. Należy pamiętać, że zbyt duża ilość pracy może zaszkodzić w równym stopniu zdrowiu fizycznemu, co psychicznemu. Przeciążenie pracą zaburza zdolność wypoczywania i uniemożliwia zrelaksowanie się w wolnych chwilach. Młodzi pracoholicy skupieni wyłącznie na karierze zawodowej są zbyt zmęczeni i zapracowani, by znaleźć czas na życie towarzyskie czy rodzinne. Często żyją samotnie i nie decydują się na małżeństwo.

Nałogowa praca może doprowadzić do przeciążenia i chorób psychicznych. Pracownicy nierzadko rywalizują ze sobą, przesiadując godzinami w biurze i zapominając o wolnym czasie oraz koniecznym dla zdrowia odpoczynku. Nadmiar obowiązków i stres są w stanie doprowadzić do zjawiska zwanego karōshi, czyli do śmierci z przepracowania. Pierwszy przypadek karōshi odnotowano w Japonii w 1969 roku. Może ono dotknąć ludzi o dobrym stanie zdrowia, w okresie wielkiej aktywności zawodowej. Karōshi nie dotyczy „szarych pracowników”, ale przeważnie ludzi sukcesu.

Pracoholizm a rodzina

Pracoholik może ukrywać swoje uzależnienie. Na początku będzie starał się rekompensować brak czasu dla rodziny nowymi zabawkami dla dzieci, prezentami ofiarowywanymi żonie. Będzie tłumaczył się nawałem obowiązków w pracy i koniecznością wywiązania się ze spraw niecierpiących zwłoki. Jednak kiedy zauważysz, że twój współmałżonek nie ma czasu nawet dla siebie – na codzienną higienę, posiłek, chwilę odpoczynku, ciągle jest zestresowany i rozdrażniony – sprawa wymaga zainteresowania.

Czas wolny dla pracoholika nie istnieje. On ciągle musi mieć coś do zrobienia, bo inaczej dopada go stres. Relaks oznacza marnowanie czasu. Takie symptomy wymagają uwagi i konsultacji psychologicznej. Gonitwa za pieniędzmi, kariera zawodowa oraz pozycja społeczna powodują, że człowiek może stracić kontrolę nad sobą. Popada przez to w różnego rodzaju nałogi i choroby, takie jak depresja.

Pracoholizm jest chorobą. Osoba uzależniona od pracy wymaga psychoterapii. Tylko uświadamiając sobie negatywne skutki pracoholizmu, chory będzie w stanie przywrócić równowagę pomiędzy życiem zawodowym a rodzinnym. Proces leczenia jest jednak długotrwały i wymaga zaangażowania ze strony zainteresowanego. Obecnie firmy w celu przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu, jak i pracoholizmowi, coraz częściej wprowadzają politykę work-life balance w celu zapewnienia równowagi między życiem zawodowym i prywatnym.

Komentarze (4)
~Gośka
~Gośka 4 miesiące temu

Przeraża mnie najbardziej to, że część pracodawców wykorzystuje chorobę pracowników, robiąc z nich sobie świetne maszynki do pracy, mojej siostrze długo zajęło uświadomienie sobie, że zmaga się z uzależnieniem

Odpowiedz
~niewolnik
~niewolnik ponad rok temu

W ochronie norma jest praca powyzej 200 godzin,ja robie miedzy 220 a 260/h,skandalem jest jednak wyplata za te niby nadgodziny,nie ma zadnej nadplaty,1380 na reke.Firmy ochroniarskie to stadniny niewolnikow.Pzdrawiam takie firmy jak;Grom,Musi,Stolem,Memling,Nord,obyscie kiedys byli w skorze wlasnego niewolnika.Niewolnik z Gdanska sie klania.

Odpowiedz
~nikussiah
~nikussiah ponad rok temu

to wszystko wcale nie musi oznaczać pracoholizmu, a po prostu lęk przed utratą pracy oraz konieczność pracowania na dwa etaty, co ciekawe często w jednej i tej samej firmie (po prostu ludzie pracują od rana do nocy, nie ustawowe 8 godzin a 16, bo jak nie to 'jest stu na twoje miejsce'). Jak juz ktoś złapał pracę za mityczną średnią krajową to będzie się jej pazurami trzymał bo jak straci to albo przez nastepne pół roku nie znajdzie żadnej, albo znajdzie z 2 tys netto. I co wtedy z kredytem na mieszkanie typu 'apartament 50 mkw na Białołęce', wyprawką dziecka do szkoły czy comiesięcznymi rachunkami? Jakby wypłaty były adekwatne do pracy i pracownicy nie byliby ciągle pod presją utraty pracy (czyli praca na etat byłaby praca na etat a nie na zlecenie - czyli w każdej sekundzie możesz pracę stracić, wystarczy że pójdziesz na zebranie rodziców) - to i 'pracoholików' by ubyło. Jak pracodawca robi zbolała minę i grozi wywaleniem za pójście do toalety czy prośbę o podwyżkę po kilku latach pracy - to o czym my tu mówimy, bo chyba nie o pracoholizmie, a o zastraszaniu. Jak pracodawca o 15. 50 daje ci stos faktur 'do zrobienia na wczoraj' to robisz to nie dlatego, że jesteś pracoholikiem i uwielbiasz rozliczać faktury (zamiast np. pójść z synem do kina czy np. pooglądać z córką atlas geograficzny), tylko dlatego, że jak tego nie zrobisz, to od jutra nie pracujesz i nie tylko o atlasie twoje dzieci będą mogły pomarzyć, ale i o pasztetówce na śniadanie. To nie jest pracoholizm a straszne myślenie: za co kupię chleb dla dzieci i za co zapłacę za prąd?

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Kariera
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocni lekarze

Artykuły Kariera
Kariera

Rozmowa kwalifikacyjna

Rozmowa kwalifikacyjna

Interview to kulminacyjny punkt rekrutacji, do którego należy się bardzo dokładnie przygotować. Brak przygotowanej uprzednio strategii odpowiedzi na trudne pytania może być jedyną przyczyną porażki.

Kariera

Mobbing w miejscu pracy

Mobbing w miejscu pracy

Mobbing może objawiać się całkowitą ignorancją pracownika lub psychicznym nękaniem, nastraszaniem, wydawaniem poleceń nieadekwatnych do jego możliwości.

Kariera

Seks za awans (WIDEO)

Seks za awans (WIDEO) Odtwórz wideo

Niektóre osoby wykorzystują swoją seksualność do tego, aby osiągnąć jakieś dobra - na przykład awans czy podwyżkę. Co ciekawe, seks w zamian za awans zdarza się zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. O seksie za awans szczegółowo opowiada Arkadiusz Bilejczyk,...

Kariera

Rozmowa z nowym pracodawcą

Rozmowa z nowym pracodawcą

Błędy rekrutacyjne zdarzają się każdemu. Najczęstszymi są nieodpowiedni strój i brak merytorycznego przygotowania.

Kariera

Sprawdź, jak zwiększyć swoją kreatywność

Sprawdź, jak zwiększyć swoją kreatywność

Relaks Weź prysznic, pójdź na spacer lub przejedź się rowerem. Badania neurologiczne wykazały, że mózg często potrzebuje zupełnie oderwać się od problemu, aby znaleźć rozwiązanie. Może się więc okazać, że wykrzykniesz „Eureka!" dopiero po chwilowej przerwie. Praktyka...

Kariera

Syndrom ocalonego

Syndrom ocalonego

Zwolnienie z pracy to stresujący czas nie tylko dla osoby, która straciła zatrudnienie, ale i dla tych, którzy zachowali stanowiska pracownicze. W takiej sytuacji wiele osób zaczyna zastanawiać się, dlaczego udało się im zachować posadę i czy nie są następni...

Kariera

Pytania do pracodawcy

Rozmowa kwalifikacyjna zazwyczaj kojarzona jest z pytaniami kierowanymi przez pracodawcę do kandydata na określone stanowisko. Jednak podczas rozmowy o pracę kandydat także może zadawać pytania. W trakcie przygotowań do rozmowy kwalifikacyjnej, warto...

Kariera

Wypalenie zawodowe - przyczyny, objawy, leczenie

Wypalenie zawodowe - przyczyny, objawy, leczenie

Wypalenie zawodowe może pojawić się w każdej grupie zawodowej. Jednak przeprowadzone badania dowodzą, że problem ten dotyczy głównie zawodów, w których występuje częsty i bliski kontakt z innymi ludźmi: pielęgniarki, pracownicy ratownictwa i hospicjów,...

Kariera

Dress code

Dress code to styl ubioru o zuniformizowanym kształcie. Przypomina nieco mundurki szkolne, które wciąż budzą pewne kontrowersje, ale jednocześnie czemuś służą. Niektóre firmy wprowadzają wytyczne dotyczące ubioru, gdyż chcą, aby ich pracownicy byli odpowiednio...

Kariera

Zła praca gorsza dla zdrowia od bezrobocia

Zła praca gorsza dla zdrowia od bezrobocia

Lepsza jakakolwiek praca niż bezrobocie? Okazuje się, że nie. Osoby, które wykonują niesatysfakcjonującą pracę mogą być w gorszej kondycji psychicznej. Kto ma pracę, czuje się lepiej zarówno psychicznie, jak i pod względem fizycznym - taka panuje powszechna...