Profilaktyczne leczenie migreny

Dwyhydropochodne ergotaminy zostały wprowadzone w 1940 roku. Obecnie są coraz rzadziej stosowane, gdyż powodują nudności oraz są słabo wchłaniane z przewodu pokarmowego. Niektórzy specjaliści dostrzegają podobieństwo w przebiegu i patofizjologii migreny i padaczki, dlatego też niektóre leki przeciwpadaczkowe stosuje się w profilaktycznym leczeniu migreny. Do preparatów pierwszego rzutu należą między innymi: kwas walproinowy, lamotrygina, rzadziej gabapentyna, tiagabina, topiramat. (1)

Kolejną grupą leków, które pomagają w zapobieganiu migrenie, są leki przeciwserotoninowe, np. pizotifen. Skutkiem ubocznym jego stosowania może być senność, którą łatwo wyeliminować, zażywając lek przed spaniem, i tycie (nie dotyka ono wszystkich pacjentów).

Innym lekiem przeciwserotoninowym jest iprazochrom. Niestety, wymaga on stosowania dość dużej dawki (15 mg na dobę) i dodatkowo powoduje problemy żołądkowo-jelitowe.(1)

Beta-blokery zostały wprowadzone do leczenia profilaktycznego migreny w 1966 roku. Niestety, ich zażywanie wymaga stosowania dużych dawek. Lekiem z tej grupy jest propranolol. Zalecana dawka wynosi 80-160 mg/dobę. Jego stosowanie rozpoczyna się od dawki 20 mg/dobę.(1)

Mechanizm działania tych leków nie został do końca poznany. Podejrzewa się, że hamują one wydzielanie się noradrenaliny. Najczęstsze skutki uboczne spowodowane zażywaniem beta-blokerów to: depresja, zmęczenie, bezsenność, nudności i zawroty głowy. Innymi niepożądanymi działaniami, które również mogą się pojawić są: bradykardia i zaburzenia potencji. Beta-blokery wpływają na wydolność fizyczną pacjenta, powodując szybsze męczenie się. Nie można ich stosować, gdy chory leczy się na astmę, ma niskie ciśnienie krwi i wolną czynność serca.

Niesteroidowe leki przeciwzapalne bardzo często są stosowane w leczeniu doraźnym i bywają niekiedy zalecane w profilaktyce migreny. Są łatwo dostępne i stosunkowo niedrogie. Najpopularniejszymi lekami NLPZ są paracetamol, ibuprofen i kwas acetylosalicylowy. Na polskim rynku jest dostępny lek na bazie kwasu tolfenamowego. Kwas ten hamuje wytwarzanie cytooksygenaz oraz dodatkowo lipooksygenazy. Wykazuje on dużą biodostępność, a w połączeniu z kofeiną – skuteczność. Jego działanie jest silniejsze niż paracetamolu i jest porównywalne nawet z sumatryptanem.

Skutki uboczne są łagodne i występują u około 10 proc. zażywających lek. Kwas tolfenamowy zalecany jest, gdy tylko rozpoczyna się ostry atak. Jedna tabletka zawiera 200 mg kwasu. Wykazuje ona skuteczność 100 mg sumatryptanów, a bezpieczeństwo paracetamolu. Kiedy jedna dawka nie wystarczy, można po dwóch godzinach przyjąć kolejną.(2)

Leczenie profilaktyczne migreny jest obarczone dużym ryzykiem wystąpienia skutków ubocznych i uzależnienia się od stosowanych leków. Dlatego też korzysta się z nich w ostateczności, kiedy migrena jest bardzo uciążliwa i częstotliwość jej ataków jest nieakceptowalna. Pacjent musi mieć świadomość, na co się godzi i jakie mogą być tego skutki. Profilaktyczne leczenie migreny daje rezultaty dopiero po 2-3 miesiącach od jego rozpoczęcia. Za sukces zaś uważa się brak napadów przez trzy miesiące.

Źródła

1. (1) Prusiński A., „Migrena – główna przyczyna przewlekłych i nawracających Bólów głowy”, Pierwszy z cyklu artykułów opracowanych pod patronatem Kliniki Neurologii i Epileptologii Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego.
2. (2) Prusiński A., „Kwas tolfenamowy i jego zastosowanie w leczeniu migreny”, „Ból” 2004, Tom 5, Nr 1, s. 45-48.