Przejdź na WP

Promieniowanie jonizujące – charakterystyka, rodzaje, wykorzystanie, skutki uboczne

Promieniowanie jonizujące jest znane w medycynie w postaci m.in. promieniowania rentgenowskiego. Wykorzystuje się je w diagnostyce chorób serca i płuc, a także w diagnostyce urazów.

Zobacz film: "Tran a promieniowanie"

spis treści

1. Promieniowanie jonizujące – charakterystyka

Promieniowanie jonizujące to promieniowanie elektromagnetyczne (rentgenowskie, gamma) oraz promieniowanie korpuskularne (alfa, beta). Podczas promieniowania emitowana jest energia. Promieniowanie jonizujące pojawia się tylko kiedy obecne jest źródło promieniowania (izotop pierwiastka promieniotwórczego lub lampa rentgenowska).

Promieniowanie jonizujące można podzielić na promieniowanie sztuczne (izotopy promieniotwórcze nie występują w przyrodzie, aparaty rentgenowskie) oraz naturalne (występuje w przyrodzie np. w glebach, roślinach oraz w kosmosie).

2. Promieniowanie jonizujące – elektromagnetyczne

Promieniowanie jonizujące elektromagnetyczne jest wykorzystywane w przeprowadzaniu badań radiologicznych (potocznie badań rentgenowskich) takich jak RTG czy TK (tomografia komputerowa). Za jego pomocą lekarz może zbadać organizm i zobaczyć struktury narządów i tkanek.

RTG choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego
RTG choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego

Artroza jest ściśle powiązana z zużyciem chrząstki stawowej (szczególnie narażone są kolana i biodra).

zobacz galerię

3. Promieniowanie jonizujące - korpuskularne

Promieniowanie jonizujące korpuskularne możemy podzielić na:

  • promieniowanie jądrowe,
  • promieniowanie kosmiczne,
  • promieniowanie wytwarzane w akceleratorach.

Ze względu na rodzaj cząstek promieniowanie jonizujące korpuskularne możemy podzielić na:

  • promieniowanie alfa,
  • promieniowanie beta,
  • promieniowanie neutronowe,
  • promieniowanie protonowe.

4. Promieniowanie jonizujące – wykorzystanie

Promieniowanie jonizujące wykorzystuje się w wykonywaniu badań rentgenowskich. Za jego pomocą można wykryć wiele poważnych chorób kości, płuc, serca oraz innych narządów.

5. Promieniowanie jonizujące – szkodliwość

Promieniowanie rentgenowskie jest szkodliwe dla kobiet w ciąży. Może ono spowodować poważne wady u dziecka i wpłynąć na przebieg porodu.

Promieniowanie jonizujące może doprowadzić do obumarcia zapłodnionego zarodka. Najbardziej narażona na promieniowanie jest kobieta w I trymetrze ciąży.

Promieniowanie jonizujące może uszkadzać system krwionośny. Jeżeli czerwone krwinki zostaną napromieniowane to może dojść do anemii. Napromieniowanie białych krwinek może prowadzić do osłabienia układu odpornościowego.

Promieniowanie jonizujące uszkadza szpik kostny, powoduje wypadanie włosów oraz zaczerwienienie skóry i wysypkę.

Zobacz także:

6. Promieniowanie jonizujące – skutki uboczne

Działania niepożądane promieniowania jonizującego to:

Skutki uboczne promieniowania jonizującego zależą od dawki promieniowania.

Promieniowanie rentgenowskie może wpływać na wady rozwojowe u dziecka napromieniowanego w czasie ciąży.

Powoduje zahamowanie rozwoju, a także:

  • małogłowie,
  • mongolizm (Zespól Downa),
  • opóźnienie rozwoju umysłowego,
  • wodogłowie,
  • zaburzenia rozwoju rdzenia kręgowego,
  • uszkodzenia kośćca (wady budowy i kostnienia czaszki, rozszczep podniebienia, wady rozwoju kończyn),
  • uszkodzenia oczu (zaćma)
  • wady rozwojowe gruczołów rozrodczych,
  • zniekształcenia małżowin usznych.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy