Przebadano suplementy z witaminą D. Większości z nich nie warto kupować

Kiedy dni są krótkie, a słońce nisko, suplementy z witaminą D sprzedają się jak ciepłe bułki. Kuszą obietnicami odporności i "wsparcia kości", więc wiele osób traktuje kapsułkę jak sezonowe ubezpieczenie zdrowotne. Tymczasem analizy badań i testy jakości pokazują, że to podejście bywa chybione – niemiecka fundacja Stiftung Warentest alarmuje: "wiele osób, które je przyjmuje, w ogóle ich nie potrzebuje".

Stiftung Warentest sprawdziła 25 suplementów z witaminą D (tabletki, kapsułki, krople, także preparaty łączone np. z K2 czy magnezem). Zakres dawek w produktach był szeroki, od 200 do 4000 j.m. dziennie.

Najbardziej niepokojący wniosek dotyczył jakości: w części przypadków realna zawartość witaminy D różniła się od deklaracji na etykiecie. To ważne, bo suplementy nie są "mikrolekami" z gwarancją powtarzalności jak w produktach leczniczych. Część produktów miała też wątpliwy skład.

W teście wykazano, że tylko dwa produkty są godne polecenia:

• Rotbäckchen Vital Vitamin D – 400 I.E. dziennie; 
• GSE Vitamin D Bio – 200 I.E. dziennie.

Witamina D to w praktyce grupa związków (najczęściej D3), które organizm przekształca do aktywnych metabolitów działających jak hormon. Bierze udział w gospodarce wapniowo-fosforanowej i utrzymaniu mineralizacji kości, a jej niedobór zwiększa ryzyko problemów kostnych. W badaniach obserwuje się też związki z funkcjonowaniem układu odpornościowego, ale to nie znaczy, że każdemu potrzebna jest suplementacja "na wszelki wypadek".

Kiedy i w jakiej dawce? Polskie wytyczne z 2023 r. podkreślają dobór dawki do wieku, masy ciała i ekspozycji na słońce.

Dla zdrowych dorosłych standardem profilaktyki jest zwykle 800–2000 j.m. na dobę, a dla osób 75+ najczęściej 2000–4000 j.m. na dobę. W przypadku dzieci od roku do 10 lat – 600-1000 j.m. na dobę. W ciąży i podczas karmienia, jeśli nie ma możliwości oznaczenia 25(OH)D, rekomenduje się 2000 j.m. dziennie. Jednocześnie wskazuje się górne limity tolerowanego spożycia (u dorosłych z prawidłową masą ciała 4000 j.m./dobę), a w grupach ryzyka zaleca się rozważenie kontroli stężenia 25(OH)D.

Kupując suplement z witaminą D, zwróć uwagę przede wszystkim na dawkę w porcji dziennej (najczęściej w j.m./IU) i to, czy pasuje do twojej sytuacji. Dla większości zdrowych dorosłych sensowny zakres profilaktyczny to zwykle 800–2000 j.m. na dobę.

Sprawdź też formę: D3 (cholekalcyferol) jest najczęściej wybierana, a ponieważ to witamina rozpuszczalna w tłuszczach, warto aby kapsułka zawierała nośnik olejowy albo by przyjmować ją z posiłkiem z tłuszczem. Upewnij się, że na etykiecie jasno podano ilość w 1 kropli/1 kapsułce oraz zalecenie producenta.

Kolejna kwestia to jakość i wiarygodność produktu. Wybieraj marki, które podają pełne dane: składniki pomocnicze, źródło witaminy D, termin ważności, warunki przechowywania, numer partii i dane producenta. Dodatkowym plusem są niezależne badania jakości (np. certyfikaty/raporty z laboratoriów, informacja o kontrolach).

Źródło: test.de, udsk.pl, endocrine.org, ncez.pzh.gov.pl