Przetoka odbytu - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Przetoka odbytu to choroba zapalna, polegająca na powstaniu kanału, pomiędzy odbytem a skórą. Okolica zmienionego gruczołu jest zwykle miejscem otworu wewnętrznego przetoki, a ujście na skórze - otworem zewnętrznym.

Wyróżnia się:

• przetokę odbytu międzyzwieraczową – 70% przypadków, występuje między zwieraczem wewnętrznym a zewnętrznym odbytu
• przetokę odbytu przezzwieraczową – kanał przetoki penetruje zwieracz wewnętrzny i zewnętrzny odbytu,
• przetokę odbytu nadzwieraczową - kanał przechodzi przez zwieracz wewnętrzny i nad zwieraczem zewnętrznym,
• przetoka odbytu pozazwieraczową - kanał jest ustawiony bocznie w stosunku do zwieracza wewnętrznego i zewnętrznego.

Przetoka odbytu może pojawić się u osób, które w przeszłości miały ropnia odbytu, zazwyczaj towarzyszy mu ostry ból, gorączka i dreszcze.

Ryzyko powstania przetoki zwiększa również choroba Leśniowskiego-Crohna, nowotwory (zwłaszcza jelita grubego), wrzodziejące zapalenie jelita grubego, gruźlica i zapalenie uchyłków jelita grubego. Ponadto, schorzenie to częściej diagnozowane jest u osób, które przeszły operacje ginekologiczne i proktologiczne.

U większości pacjentów przetoka jest rozpoznawana po powstaniu ropnia - niewielkiego otworu z którego sączy się ropa i krew. Dodatkowo pojawiają się objawy, takie jak:

• ból,
• pieczenie,
• wyciek ropny z niewielkiego otworu okolicy odbytu lub z kanału odbytu,
• uczucie wilgoci na skórze przy odbycie,
• świąd odbytu,
• nawracające ropnie,
• gorsze trzymanie gazów i stolca.

Pierwszym krokiem w rozpoznaniu tej choroby jest wywiad z pacjentem, dotyczący pojawiających się objawów. Następnym krokiem jest badanie per rectum, polegające na odnalezieniu ujścia przetoki i charakterystycznego zgrubienia.

Pacjent może być dodatkowo skierowany na anoskopię, wykonywaną po wstrzyknięciu wody utlenionej lub błękitu metylenowego. Zdarza się również, że lekarz zleca rezonans magnetyczny lub ultrasonografię, szczególnie w przypadku podejrzenia złożonych przetok odbytu.

Niestety leczenie przetoki okołoodbytniczej wymaga interwencji chirurga proktologa. W zależności od konkretnego przypadku przetoka może być nacięta, wycięta w całości lub otwarta do momentu wygojenia.

Jeżeli choroba obejmuje mięśnie, uczestniczące w kontrolowaniu oddawania stolca, wówczas otwiera się ją częściowo i zakłada gumową taśmę.

Leczenie przetoki odbytu wymaga czasu i cierpliwości. Rana po zabiegu goi się długo, zazwyczaj pacjent przez tydzień przebywa w szpitalu, a następnie kontynuuje leczenie w domu.

Konieczne jest również wykonywanie badań kontrolnych i opieka lekarska od 6 do 8 tygodni po zabiegu. Warto pamiętać, że choroba ta może nawracać, co świadczy o występowaniu choroby zapalnej jelit, co wymaga dalszej diagnostyki.