Przez 8 lat obserwowali, jak działają słodziki. Wskazali skutki dla mózgu

Naukowcy z Uniwersytetu w São Paulo przeanalizowali 12 772 uczestników w średnim wieku 52 lat. Na starcie zebrano szczegółowe dane żywieniowe, z których wyliczono łączne spożycie siedmiu popularnych substytutów cukru: aspartamu, sacharyny, acesulfamu K, erytrytolu, ksylitolu, sorbitolu i tagatozy. Badacze skupili się na obecności słodzikach w powszechn produktach tj. wody smakowe i napoje gazowane czy jogurty.

W trakcie obserwacji wykonywano testy pamięci, szybkości przetwarzania, uwagi i płynności słownej. Wysokie spożycie (średnio ~191 mg/dzień) wiązało się z szybszym spadkiem globalnej kognicji; nie wykazano związku dla samej tagatozy. Skutki związane z utratą funkcji poznawczych i przyspieszonych starzeniem mózgu były szczególnie widoczne u osób < 60 r.ż. oraz z cukrzycą.

- Nasze odkrycia sugerują, że niektóre substancje słodzące mogą niekorzystnie wpływać na funkcje poznawcze, nawet gdy są stosowane jako niskokaloryczne alternatywy dla cukru - podkreśla dr Claudia Kimie Suemoto z Uniwersytetu w São Paulo.

Autorzy podkreślają, że badanie ma charakter obserwacyjny – nie dowodzi przyczynowości – ale konsekwentny obraz wyników sugeruje ostrożność. Zastępowanie cukru zerokalorycznymi słodzikami nie musi być obojętne dla mózgu. Wnioski te komunikowała również Amerykańska Akademia Neurologii w materiałach prasowych.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) odradza stosowanie sztucznych słodzików jako metody kontroli masy ciała – w długiej perspektywie nie przynoszą trwałych korzyści związanych z masą ciała. Część analiz wskazuje również na możliwe niekorzystne skutki zdrowotne. Jednocześnie Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) sklasyfikowała aspartam jako "prawdopodobnie rakotwórczy dla ludzi".

Niedawno opublikowane na łamach "Nature Medicine" badanie wykazało, że wyższe stężenia erytrytolu we krwi wiążą się z większym ryzykiem zawału i udaru. Natomiast prace kliniczne z Cleveland Clinic sugerują także prozakrzepowe działanie tego poliolu u ludzi. Z kolei duże kohortowe badanie z 2022 r. - NutriNet-Santé, przeprowadzone na 102 865 dorosłych powiązało wyższe spożycie niektórych słodzików (aspartam, acesulfam K) ze zwiększonym ryzykiem nowotworów.

Karolina Rozmus, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Neurology
2. Światowa Organizacja Zdrowia
3. Nature Medicine
4. Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem