Rektoskopia - cel badania, przebieg, wskazania, powikłania

Retroskopia (wziernikowanie odbytnicy) należy do badań endoskopowych końcowego odcinka przewodu pokarmowego wykonywanych sztywnymi wziernikami. Retroskopia pozwala na ocenę stanu morfologicznego błony śluzowej badanego odcinka jelita grubego.

Umożliwia także pobranie fragmentu jelita grubego do dalszych testów - badania histopatologicznego i bakteriologicznego. Dzięki rektoskopii możliwe jest również usuwanie polipów, ciał obcych i hamowanie krwawienia z jelita grubego.

Wziernik stosowany w rektoskopii to, tzw. rektoskop – metalowy, sztywny o długości od 20 do 30 cm i średnicy 2 cm. Narzędzie do wziernikowania odbytnicy u dzieci posiada średnicę 1 cm.

Rektoskop wyposażony jest w tzw. zimne oświetlenie, za pomocą doprowadzonych włókien szklanych. Tym narzędziem badana jest błona śluzowa danego odcinka jelita grubego.

Przed rektoskopią wykonywana jest lewatywa z 1 l ciepłej wody, która odbywa się u pacjenta leżącego na lewym boku. Po jej wykonaniu pacjent odwraca się na drugi bok i po kilkunastu minutach może się wypróżnić.

Po 20-30 minut po oddaniu stolca wykonuje się badanie. Rektoskopia odbywa się w pozycji kolanowo-łokciowej, z rozchylonymi szeroko kolanami. Jeśli stan zdrowotny nie pozwala na taką pozycję, pacjent może leżeć na lewym boku, w tzw. pozycji Simsa.

Lekarz musi przed rektoskopią wykonać rutynowe badanie per rectum. Potem może włożyć rektoskop, nasmarowany znieczulającym środkiem do odbytnicy pacjenta na głębokość mniej więcej 5 cm.

Następnie zdejmowana jest z wziernika nakładka, dzięki której możliwe jest delikatne wprowadzenie go do odbytu. Badający może wtedy kontynuować wziernikowanie, rektoskopia trwa jedynie kilka lub kilkanaście minut.

Rektoskopia jest zalecana w przypadku, gdy występują następujące objawy:

• świąd odbytu,
• krwawienie z odbytu,
• ślady krwi w kale,
• bolesność okolicy odbytu i podbrzusza,
• nieprawidłowy rytm oddawania stolca,
• nieprawidłowy kształt stolca,
• guzy w odbycie,
• brak kontroli przy oddawaniu stolca.

Rektoskopia wykonywana jest także, aby uzyskać fragment jelita grubego, w celu potwierdzenia istnienia niektórych procesów chorobowych, jak np. skrobiawicy.

Rektoskopia należy do bezpiecznych badań, może być wykonywana u dzieci i kobiet w ciąży. Jednym z możliwych powikłań jest przekłucie jelita grubego, jednak nie należy się tego obawiać, gdyż zdarza się bardzo rzadko. Czasami po badaniu występuje skąpe krwawienie.

Źródła

1. Badania kontrolne po operacjach raka jelita grubego
2. Konturek S. Gastroenterologia i hepatologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3188-5
3. Fibak J. CHIRURGIA. Podręcznik dla studentów medycyny., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2708-X
4. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0