"Smaży nasz mózg". Neurolog ostrzega, to pierwszy objaw udaru cieplnego

Prognozy Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej wskazują, że w najbliższych dniach Polacy muszą przygotować się na upały, które są dla organizmu testem wydolności. Szczególne niebezpieczeństwo stanowią dla osób starszych, dzieci, a także cierpiących na choroby układu sercowo-naczyniowego. Gdy żar leje się z nieba, wzrasta ryzyko przegrzania organizmu, odwodnienia czy wystąpienia udaru cieplnego, który może prowadzić nawet do śmierci.

- Pamiętajmy, że niestety mózg jest bardzo wrażliwym narządem i przegrzanie jest dla niego szczególnie groźne. Przede wszystkim chodzi o odwodnienie i spadek przepływu krwi. A to zaburza metabolizm komórkowy, wywołuje niedotlenienie, co grozi uszkodzeniem mózgu, a to już bardzo poważny stan. Może również dojść do depolaryzacji i uszkodzenia błon komórkowych, co jest już stanem zagrożenia życia - zaznacza w rozmowie z WP abcZdrowie neurolog prof. Konrad Rejdak, członek Rady Programowej Europejskiej Akademii Neurologii.

Ekspert alarmuje, że przegrzanie może wywołać udar cieplny. To reakcja organizmu, która występuje po dłuższym działaniu wysokiej temperatury na nasze ciało.

- To jest sytuacja, w której dochodzi do obrzęku mózgu i wzrostu ciśnienia śródczaszkowego. W skrajnych sytuacjach może dojść do wgłobienia i nekrozy komórek nerwowych i glejowych. A to już prowadzi do śmierci - alarmuje prof. Rejdak.

Do objawów udaru cieplnego zaliczamy: podwyższoną temperaturę ciała, uczucie zmęczenia, senność, zaburzenia stanu psychicznego, brak pocenia się, nudności i wymioty, zaczerwienienie skóry, przyspieszony oddech, szybkie bicie serca i ból głowy oraz pobudzenie, niewyraźną mowę, drażliwość czy drgawki.

- Ból głowy będzie zazwyczaj pierwszym objawem. Jednak pamiętajmy, że najczęściej te symptomy nie pojawiają się nagle, tylko stopniowo narastają, co może uśpić naszą czujność. Na początku pojawiają się zaburzenia orientacji i narasta senność. Następnie mogą pojawić się nudności i wymioty. Są to klasyczne objawy wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego. Potem pojawiają się zaburzenia widzenia, drgawki i utrata przytomności. To jest ta sekwencja zdarzeń. A wtórnie może dochodzić do zaburzeń oddychania i zatrzymania krążenia - wyjaśnia neurolog.

- Wystarczy godzina, aby osoba zamknięta w pomieszczeniu, gdzie panuje tropikalny upał - zmarła. Udar cieplny jest szczególnie groźny u małych dzieci, u których nie rozwinęły się dostatecznie mechanizmy termoregulacji. W przypadku najmłodszych już po 15 minutach może dojść do utraty przytomności i nieodwracalnych zmian w mózgu - ostrzegał w rozmowie z WP abcZdrowie lek. Łukasz Durajski, ekspert medycyny podróży.

Przegrzanie organizmu i brak nawodnienia może prowadzić do wstrząsu ogólnoustrojowego. Gdy odczuwamy objawy przegrzania, trzeba jak najszybciej znaleźć chłodniejsze, zacienione miejsce i uzupełnić płyny, by zahamować spirale groźnych powikłań.

- Następuje spadek ciśnienia, rozszerzenie naczyń krwionośnych i tym samym może dojść do zaburzeń pracy serca, zaburzeń oddechowych, bardzo szybko może ucierpieć tylko mózg. Można powiedzieć, że słonce smaży nasz mózg. Możemy to porównać do wystawienia rozbitego jajka na silną ekspozycję promieni słonczych. Dokładnie te same procesy dokonają się w mózgu. Oczywiście mamy mechanizmy obronne, ale one nie zadziałają, jeżeli punkt krytyczny temperatury zostanie przekroczony - tłumaczy prof. Rejdak.

By go nie przekraczać, warto zadbać o słoneczną prewencję.

- Aby skutecznie chronić się przed upałami, należy przede wszystkim nawadniać organizm. Kluczowe będzie wypicie przynajmniej 2 litrów wody dziennie. Warto pamiętać również o tym, by pić ją regularnie. Ponadto należy schładzać ciało i unikać przegrzewania. Trzeba zadbać również o strój. Gdy żar leje się z nieba, wybierajmy delikatne tkaniny i obowiązkowo zabierzmy z domu nakrycie głowy - mówi neurolog.

- Ważne jest również dbanie o odpowiednią temperaturę w pomieszczeniach i unikanie intensywnego wysiłku fizycznego. Absolutnie nie należy spożywać alkoholu i innych używek. Trzeba o tych zasadach pamiętać, bo przejście udaru cieplnego może pozostawić ślady w postaci trwałego uszkodzenia komórek mózgu. Z czasem mogą pojawiać się zaburzenia pamięci czy problemy z orientacją - wyjaśnia prof. Rejdak.