Sprawdzili tani lek na cukrzycę. Chroni przed rakiem, może wydłużać życie

W nowym badaniu opublikowanym na podstawie danych z amerykańskiego programu Women's Health Initiative (WHI) przeanalizowano wpływ metforminy na długość życia kobiet po 60. roku życia, u których niedawno zdiagnozowano cukrzycę typu 2. Naukowcy zastosowali innowacyjną metodę "emulacji badania docelowego", która pozwala analizować dane obserwacyjne w sposób zbliżony do badań klinicznych.

W badaniu wzięło udział 438 kobiet, które podzielono na dwie grupy: jedna przyjmowała metforminę, a druga - pochodne sulfonylomocznika, inny często stosowany lek przeciwcukrzycowy. Głównym kryterium była tzw. "wyjątkowa długowieczność", czyli osiągnięcie wieku 90 lat. Wyniki były jednoznaczne: kobiety przyjmujące metforminę miały aż o 30 proc. niższe ryzyko zgonu przed 90. urodzinami.

Co więcej, inne badania przeprowadzone na podstawie danych z programu All of Us, które objęły ponad 12 tysięcy pacjentów z rakiem skóry, wykazały, że metformina może także redukować ryzyko rozwoju nowotworów:

• ryzyko raka podstawnokomórkowego (BCC) u osób przyjmujących metforminę spadło o 54 proc.,

• ryzyko raka kolczystokomórkowego (SCC) zmniejszyło się zaś o 55 proc.,

Co ważne, efekty ochronne były widoczne we wszystkich grupach testowych, niezależnie od wieku, płci czy pochodzenia etnicznego.

Metformina od lat stosowana jest w leczeniu cukrzycy typu 2, ale coraz częściej pojawiają się hipotezy, że jej działanie może wykraczać poza kontrolę poziomu cukru we krwi. Lek ten wpływa na metabolizm komórkowy, redukuje stany zapalne i zmniejsza uszkodzenia DNA - wszystkie te procesy są powiązane z mechanizmami starzenia.

Najnowsze wyniki potwierdzają przypuszczenia, że metformina może działać jako tzw. geroprotektor - substancja spowalniająca procesy starzenia. W badaniu zauważono również, że efekt ten był szczególnie widoczny w porównaniu z glipizydem, czyli jedną z pochodnych sulfonylomocznika.

Zobacz też: Ten rocznik może dożyć 130 lat. Naukowcy wskazują konkretne czynniki

Choć wyniki są obiecujące, badacze podkreślają ograniczenia. Analizowano tylko kobiety po 60. roku życia z nowo rozpoznaną cukrzycą typu 2. Nie wiadomo więc, czy metformina przyniosłaby podobne korzyści mężczyznom, osobom młodszym lub zdrowym. Brakowało również informacji o dawkowaniu i poziomie HbA1c, co ogranicza możliwości pełnej interpretacji.

Kolejnym krokiem ma być badanie TAME (Targeting Aging with Metformin), które rozpocznie się w USA. Wezmą w nim udział trzy tysiące osób w wieku 65-79 lat, a jego celem będzie sprawdzenie, czy metformina może opóźniać starzenie także u ludzi bez cukrzycy.

Dla kobiet z cukrzycą typu 2 metformina może więc oferować nie tylko skuteczną kontrolę glukozy, ale również szansę na dłuższe i zdrowsze życie. Naukowcy przypominają jednak, że lek nie zastąpi zdrowego stylu życia. Jak mówi autor badania, prof. Aladdin H. Shadyab, "zrównoważona dieta, regularna aktywność fizyczna, dobry sen i życie towarzyskie to klucz do zdrowego starzenia się".

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Bild