Szczelina odbytu - objawy, leczenie

Szczelina odbytu to wąskie pęknięcie lub owrzodzenie błony śluzowej kanału odbytu. Powstaje przy nadmiernym napięciu końcowego odcinka odbytu (wysiłek fizyczny, uporczywe zaparcia i in.), chronicznym niedokrwieniu błony śluzowej i infekcji w tym miejscu. Szczelina odbytu może wystąpić w każdym wieku, niezależnie od płci. U kobiet czynnikiem zwiększającym pojawienie się szczeliny odbytu jest duża liczba ciąż i porodów.

Szczelina odbytu - objawy

Przyczyny powstania szczeliny odbytu są zróżnicowane. Wśród najczęstszych wymienia się szczeliny powstałe w wyniku urazu mechanicznego, zbyt słabego ukrwienia błony śluzowej kanału odbytu, nieprawidłowości odruchu hamowania odbytniczo-odbytowego. Do powstania szczeliny odbytu może także przyczynić się słabsze podparcie tylnej ściany kanału odbytu. Szczelina odbytu znacznie częściej występuje u osób cierpiących na chorobę Leśniowskiego-Crohna (zapalenie jelita), gruźlicę i białaczkę. Ponadto ryzyko wystąpienia szczeliny odbytu wzrasta u nosicieli wirusa HIV oraz u osób uprawiających seks analny. Choroba bardzo często występuje u niemowląt, które mają problemy z wypróżnieniem.

Zobacz film: "Jak możemy zapobiegać hemoroidom?"

Wyróżniamy dwa rodzaje szczelin odbytu:

  • ostrą szczelinę odbytu – mówimy o niej w przypadku świeżych ubytków pierścienia wokół odbytu,
  • przewlekłą szczelinę odbytu – uszkodzenia błony śluzowej odbytu, które nie zostały wyleczone w ciągu 6 tygodni.

W przypadku przewlekłej szczeliny odbytu może dojść do nadmiernego przerostu fałdu skórnego u brzegu kanału odbytu. Mogą także pojawić się dookoła odbytu stwardniałe brodawki.

Objawy szczeliny odbytu są podobne do tych, które występują przy hemoroidach czy przetoce odbytu. Pojawiają się: ból, pieczenie, krwawienie przy oddawaniu stolca. Krew można zauważyć zarówno w kale, jak i na papierze toaletowym czy bieliźnie. Ból przy szczelinie odbytu może trwać nawet do kilku godzin po oddaniu stolca. Czasami objawom tym towarzyszy świąd okolicy odbytu. Każde wypróżnienie pogłębia uszkodzenia w obrębie błony śluzowej odbytu.

Szczelina odbytu - leczenie

Chory, który zaobserwuje u siebie niepokojące objawy, powinien zgłosić się do lekarza. Ten najpierw przeprowadzi szczegółowy wywiad, następnie zaś zbada pacjenta (badanie per rectum). Jeśli pacjent cierpi na ostrą szczelinę odbytu, wówczas badanie wywołuje ból. Lekarz obserwuje u takiej osoby liniowe pęknięcie kanału odbytu. Przewlekłą szczelinę odbytu lekarz rozpoznaje po obecności zgrubiałego fałdu skóry (tzw. guzek wartowniczy) oraz brodawek okołoodbytniczych.

U osób ze szczeliną odbytu wykonuje się badanie endoskopowe jelita grubego. Badanie umożliwia pobranie fragmentu komórek jelita do histopatologii. Ponadto wykonuje się kolonoskopię, która polega na obserwowaniu zmian w jelicie grubym. Badania szczeliny odbytu niekiedy odkłada się w czasie z uwagi na ogromny ból towarzyszący chorobie.

W większości przypadków leczenia szczeliny odbytu wystarcza terapia farmakologiczna (leki przeciwzapalne, sterydy). Niekiedy jednak konieczne jest przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego. Wskazaniem do leczenia operacyjnego są częste nawroty choroby. Leczenie szczeliny odbytu powinno zmniejszyć napięcie zwieracza odbytu, a także unormować ukrwienie błony śluzowej.

Aby zmniejszyć objawy szczeliny odbytu, chorzy powinni stosować dietę bogatą w błonnik oraz przyjmować preparaty zmiękczające stolec. Chorzy powinni także przyjmować dużo płynów. Wskazane są również środki zmniejszające napięcie mięśni odbytu. Czasami szczelinę odbytu leczy się za pomocą hydroterapii.

Zapobieganie wystąpieniu szczeliny odbytu polega głównie na unormowaniu rytmu wypróżnień oraz niedopuszczaniu do zaparć.

Małgorzata Kamińska, Angelika Ciuraj, 4 miesiące temu

Bibliografia

  • Lawrence P., Chirurgia ogólna, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-19-5
  • Socha J. Gastroenterologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2281-9
  • Fibak J. CHIRURGIA. Podręcznik dla studentów medycyny., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2708-X

Źródła zewnętrzne

Układ pokarmowy

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Szczelina odbytu - objawy, leczenie
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Szczelina odbytu - objawy, leczenie
Układ pokarmowy

Ból odbytu - charakterystyka, przyczyny

Ból odbytu - charakterystyka, przyczyny

dotyczy kobiet. Schorzeniu towarzyszą objawy w postaci przewlekłego bólu odbytu nasilającego się w pozycji siedzącej, dyskomfortu w dole pleców (...) lub nietrzymanie stolca. Tego typu dolegliwości powstają wskutek...

Hemoroidy – przyczyny, powikłania, objawy, diagnostyka, leczenie

Choroby odbytu - rodzaje, przyczyny, leczenie

. Leczenie hemoroidów i żylaków odbytu może być przeprowadzone nieoperacyjnie. Celem takiego leczenia jest zmniejszenie parcia podczas oddawania stolca (...) . Wiąże się to też z większymi dolegliwościami bólowymi. Szczelina...

Hemoroidy – przyczyny, objawy, leczenie

Objawy hemoroidów (WIDEO)

Objawy hemoroidów (WIDEO) Odtwórz wideo

Objawy hemoroidów Hemoroidy to nieprzyjemne i wstydliwe dolegliwości, guzki krwawnicze, które występują w żyłach. Cechują się bólem, kłuciem (...) i krwawieniem podczas oddawania stolca. Bardzo często występuje świąd i wyczuwalne pod...

Hemoroidy – przyczyny, objawy, leczenie

Czy można wyleczyć hemoroidy? (WIDEO)

Czy można wyleczyć hemoroidy? (WIDEO) Odtwórz wideo

na to, że można raz na zawsze zwalczyć żylaki odbytu? Czy leczenie pomaga jedynie zwalczyć objawy hemoroidów czy daje szansę na pokonanie tej przykrej dolegliwości? (...) się wychodzą poza szczelinę...

Hemoroidy – przyczyny, objawy, leczenie

Co to są hemoroidy? (WIDEO)

Co to są hemoroidy? (WIDEO) Odtwórz wideo

poza szczelinę odbytu (kiedy dochodzi do zakrzepu), bolesność, pieczenie, swędzenie odbytu. W przypadku pojawienia się jakiegokolwiek z tych objawów (...) za to samo, co wypadanie guzków krwawniczych....

Hemoroidy – przyczyny, objawy, leczenie

Czy leczenie hemoroidów jest bolesne? (WIDEO)

Czy leczenie hemoroidów jest bolesne? (WIDEO) Odtwórz wideo

Czy leczenie hemoroidów jest bolesne? Sposób leczenia żylaków odbytu zależy od stopnia zaawansowania choroby. Hemoroidy różnicuje się w zależności (...) od teg,o czy wyszły poza kanał odbytu, czy też...

Hemoroidy – przyczyny, powikłania, objawy, diagnostyka, leczenie

Swędzenie odbytu - przyczyny, świąd a dieta, leczenie

odbytu, liszaj, wyprysk, atopowe zapalenie skóry, leukoplakia, szczelina odbytu, hemoroidy, wypadanie odbytnicy, ropień, przetoka okołoodbytnicza (...) , jak i zbyt mała ilość prowadzi do problemów z...

Hemoroidy – przyczyny, objawy, leczenie

Krioterapia - metoda na hemoroidy (WIDEO)

Krioterapia - metoda na hemoroidy (WIDEO) Odtwórz wideo

Krioterapia - metoda na hemoroidy Metodą leczenia żylaków odbytu jest krioterapia. Dzięki niej można skutecznie pozbyć się hemoroidów, zwanych (...) również guzkami krwawniczymi. Taką terapię można podzielić na trzy grupy: leczenie...

Hemoroidy – przyczyny, powikłania, objawy, diagnostyka, leczenie

Hemoroidy a inne choroby odbytu

stolca. Czasami występuje również świąd, pieczenie, a rzadziej ból w okolicy odbytu. Nie są to jednak objawy patognomoniczne i mogą świadczyć (...) odbytu - jest to głębokie pęknięcie lub owrzodzenie...