Tak zauważysz niedobór żelaza w organizmie. Charakterystyczne objawy

W organizmie człowieka znajduje się od połowy do pełnej łyżeczki żelaza, z czego aż 65% służy do budowy hemoglobiny, enzymów oraz innych funkcji, zaś pozostałe 35 proc. stanowi rezerwę.

Żelazo jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania całego organizmu. Przede wszystkim bierze udział w produkcji hemoglobiny, która transportuje tlen do komórek, pozytywnie oddziałuje na układ odpornościowy i nerwowy. Brak tego pierwiastka prowadzi do wielu negatywnych konsekwencji dla zdrowia, w tym do anemii, osłabienia, uczucia przewlekłego zmęczenia oraz spadku odporności.

Niedobór żelaza jest częstym problemem wśród społeczeństwa i powoduje, że około 25 proc. populacji cierpi z powodu anemii przed okresem przekwitania. Nawet niewielkie odchylenie od prawidłowej normy może wysyłać sygnały świadczące o niedoborze. Wśród najczęstszych objawów braku żelaza wymienia się:

• odczuwanie zimna, nieadekwatne do aktualnej temperatury,
• anemia,
• blada skóra,
• zawroty głowy,
• trudności w przełykaniu,
• osłabienie,
• zmęczenie,
• drażliwość, nerwowość,
• zapalenie błon śluzowych jamy ustnej,
• kruchość kości,
• otyłość,
• spowolnione reakcje umysłowe.

Nietypowym, a jednocześnie charakterystycznym objawem niedoboru żelaza mogą być w skrajnych przypadkach zaburzenia apetytu, a dokładnie tzw. "spaczone łaknienie". Spaczone łaknienie to apetyt na nietypowe substancje niejadalne, jak np. na krochmal, ziemię, lód czy kredę.

Objawy niedoboru a stan skóry

Żelazo ma także istotny wpływ na kondycję skóry, włosów oraz paznokci. Wyniki znacznie poniżej zalecanej normy mogą powodować zmiany w wyglądzie, w postaci:

• suchej, łuszczącej się skóry,
• łamliwości paznokci, które mogą przybierać specyficzny, wklęsły kształt (tzw. koilonychia),
• kruchości, łamliwości włosów,
• nadmiernego wypadania włosów.

Wśród pacjentów z zaawansowanym niedoborem żelaza zauważono też obrzęk, zaczerwienienie i nieprzyjemne uczucie pieczenia języka. Część osób boryka się uciążliwym, nawracającym pękaniem kącików ust.

Niedobór a odporność

Żelazo wspiera układ immunologiczny organizmu, co oznacza, że brak tego pierwiastka powoduje większą podatność na infekcje, przeziębienia i rożne choroby.

Niedobór żelaza a sprawność fizyczna

Odpowiednia ilość żelaza w organizmie jest istotna w przypadku miłośników sportu. Wielu sportowców ma zmniejszoną sprawność, ponieważ spożywa zbyt małe dawki żelaza, a to zmniejsza stężenie hemoglobiny we krwi, ilość tlenu dostarczanego do mięśni, a także ogranicza skurcze mięśni i spowalnia aktywność enzymów. Negatywnie wpływa to na wydłużony czas regeneracji po treningu.

Niedobór żelaza a choroby serca

Niedobór żelaza przyczynia się do zaburzeń rytmu serca i jego prawidłowej czynności. Te objawy mogą jednak ustąpić, jeśli wzbogacimy swoje codzienne menu o dodatkowe dawki tego pierwiastka.

W przypadku zaawansowanego niedoboru tego pierwiastka mogą pojawić się problemy typu przyspieszenie akcji serca (tachykardia) czy też uczucie kołatania serca, która jest reakcją organizmu na niedotlenienie tkanek.

Niedobór żelaza najczęściej jest wynikiem zbyt niskiej podaży produktów zawierających żelazo, a także produktów o niskiej przyswajalności tego pierwiastka. Najbardziej zagrożone są osoby starsze, młodzież i dzieci, a także kobiety w ciąży. W niektórych przypadkach niedobór jest konsekwencją zbyt restrykcyjnej diety, diety eliminacyjnej lub odżywiania się rafinowanym jedzeniem.

Leczenie niedoboru nie jest trudnym i skomplikowanym procesem. Zazwyczaj do uzupełnienia tego pierwiastka w organizmie wystarczy wprowadzenie zmian w codziennym menu, czyli włączenie dużej ilości produktów z zawartością żelaza.

Źródła

1. Dagmara Dąbek
2. „Encyklopedia witamin i składników mineralnych” Elizabeth Somer, „Abecadło witam i pierwiastków” Stanisław K. Więckowski