Te przyprawy wspomagają metabolizm. Łagodzą skoki cukru we krwi

Poziom glukozy we krwi zmienia się w ciągu dnia m.in. pod wpływem posiłków, aktywności fizycznej i działania hormonów. Kluczową rolę w jego regulowaniu odgrywa insulina, która umożliwia komórkom wykorzystanie glukozy jako źródła energii. Gdy organizm słabiej na nią reaguje, może rozwinąć się insulinooporność, a z czasem także cukrzyca typu 2.

Podstawą profilaktyki i kontroli zaburzeń gospodarki węglowodanowej pozostają dieta, ruch, utrzymanie prawidłowej masy ciała oraz leczenie – jeśli jest konieczne. Naukowcy sprawdzają również, czy niektóre składniki żywności mogą dodatkowo wpływać na glikemię. W tej grupie znalazły się trzy dobrze znane przyprawy: kozieradka, cynamon i imbir.

Kozieradka to roślina, której nasiona od dawna wykorzystywane są w kuchni i tradycyjnej medycynie. Zawierają sporo rozpuszczalnego błonnika oraz związki bioaktywne, które mogą wpływać na trawienie i wchłanianie węglowodanów, a także na działanie insuliny. To właśnie badania kozieradki dostarczyły ciekawych wyników dotyczących kontroli cukru.

Analiza 19 prac naukowych wykazała, że jej suplementacja u osób z cukrzycą typu 2 wiązała się z obniżeniem stężenia glukozy na czczo, HbA1c (hemoglobiny glikowanej), pokazującej średni poziom cukru we krwi z ostatnich 2–3 miesięcy, oraz wskaźnika HOMA-IR, który pomaga ocenić insulinooporność.

Zaobserwowano także poprawę części parametrów lipidowych. Poszczególne badania różniły się jednak stosowanymi preparatami i dawkami.

Nowsza analiza 26 randomizowanych badań również przyniosła obiecujące wyniki. Średnie stężenie glukozy na czczo było niższe o około 16,8 mg/dl, a HbA1c spadło o 0,63 punktu procentowego.

Cynamon kojarzy się głównie z deserami i rozgrzewającymi napojami, ale naukowcy od lat sprawdzają, czy może mieć również wpływ na poziom cukru we krwi. Zawiera m.in. polifenole, czyli związki roślinne, które mogą wspierać działanie insuliny i ułatwiać komórkom wykorzystywanie glukozy.

W badaniu z udziałem osób z cukrzycą typu 2 osoby przyjmujące cynamon w formie suplementu miały niższy poziom cukru na czczo, niższe HbA1c oraz lepszą wrażliwość na insulinę. Inne analizy również wskazują na możliwe korzyści, choć wyniki badań nie zawsze są takie same.

Warto też zwrócić uwagę na rodzaj cynamonu. Cynamon kasja, najczęściej spotykany w sklepach, zawiera więcej kumaryny – substancji, której duże ilości mogą obciążać wątrobę. Dlatego szczypta cynamonu dodana do owsianki czy kawy to coś zupełnie innego niż regularne przyjmowanie dużych dawek cynamonu w postaci suplementów.

Do przypraw, które mogą wspierać kontrolę poziomu cukru, zalicza się również imbir. Zawarte w nim gingerole i shogaole wpływają na procesy związane z metabolizmem glukozy i działaniem insuliny, dlatego od lat są przedmiotem badań.

Wyniki badań są mniej jednoznaczne niż w przypadku kozieradki, ale część analiz pokazuje korzystny efekt. Metaanalizy wskazywały na obniżenie poziomu glukozy na czczo oraz HbA1c u osób z cukrzycą typu 2, choć nie wszystkie badania potwierdziły taką zależność. Na wyniki mogą wpływać m.in. stosowana dawka, forma imbiru i czas suplementacji.

Imbir ma potencjał, ale jego wpływ na kontrolę cukru nie jest jeszcze tak dobrze potwierdzony jak działanie kozieradki czy cynamonu. Nie warto jednak go pomijać – jest wartościową przyprawą, która może być elementem diety sprzyjającej zdrowiu metabolicznemu.

Warto podkreślić, że obiecujące wyniki badań naukowych dotyczą stosowania standaryzowanych ekstraktów, sproszkowanych nasion lub kapsułek, a nie niewielkich ilości dodawanych do potraw.

Szczypta cynamonu w owsiance, plasterek imbiru w herbacie czy odrobina kozieradki w sosie nie dostarczą dawek terapeutycznych znanych z prób klinicznych. Nie oznacza to jednak braku ich wartości – przyprawy wzbogacają smak potraw bez konieczności dodawania soli i cukru, dostarczając cennych antyoksydantów wspierających metabolizm.

Stosowanie skoncentrowanych suplementów wymaga dużej ostrożności. Ponieważ kozieradka, cynamon i imbir wykazują działanie obniżające poziom cukru we krwi, ich przyjmowanie w wysokich dawkach równolegle z lekami przeciwcukrzycowymi może doprowadzić do niebezpiecznej hipoglikemii (niedocukrzenia).

Przyprawy stanowią wartościowe wsparcie jadłospisu, ale nigdy nie mogą być traktowane jako naturalny zamiennik leków przepisanych przez lekarza. Chęć włączenia do diety skondensowanych preparatów ziołowych – zwłaszcza przy zdiagnozowanej cukrzycy – należy zawsze wcześniej skonsultować z lekarzem prowadzącym lub farmaceutą.

Źródła:

1. PubMed Central, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11403534
2. PubMed, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37316893/
3. PubMed, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30921234/
4. HealthLine, https://www.healthline.com/nutrition/11-proven-benefits-of-ginger