Terapia dźwiękiem z wykorzystaniem mis dźwiękowych – metoda na walkę ze stresem

Terapia dźwiękiem wchodzi w skład muzykoterapii. Według Światowej Federacji Muzykoterapii kontakt z muzyką ułatwia komunikację werbalną i niewerbalną, wpływa na proces uczenia się, na integrację intra- i interpersonalną, aktywizację lub relaksację, a w  konsekwencji na lepszą jakość życia. Na muzykę składają się takie elementy jak: dźwięk, harmonia, melodyka, rytmika, tempo, dynamika, barwa. W terapii dźwiękiem środkiem wykorzystywanym w procesie leczenia, rehabilitacji i wsparcia rozwoju osobistego jest przede wszystkim dźwięk. Jest on falą akustyczną, która wywołuje wrażenie słuchowe. Okazuje się, że dźwięk o odpowiedniej częstotliwości, może być zdolny do wywołania głębokich zmian u człowieka na poziomie fizycznym, emocjonalnym oraz duchowym.

Terapeutyczne misy dźwiękowe (popularnie nazywane tybetańskimi) to instrumenty wielotonowe (wydają wiele tonów jednocześnie). Przy uderzeniu w nie filcową pałką, dodatkowo wibrują. Wibracje fal dźwiękowych są odczuwalne przy kontakcie z ciałem człowieka. Powodują pozytywne w skutkach efekty dla organizmu i psychiki. Najbardziej popularną formą terapii dźwiękiem jest tzw. masaż dźwiękiem oraz relaksacje przy dźwiękach mis dźwiękowych, gongów, dzwonków wietrznych oraz innych instrumentów relaksacyjnych. Metodę masażu dźwiękiem opracował w latach 70-tych, we współpracy z lekarzami i psychologami, niemiecki fizyk i badacz dźwięków, Peter Hess. Polega ona na stawianiu mis dźwiękowych na ciele człowieka i pobudzaniu ich do drgań. Fale dźwiękowe przechodzą przez ciało, dając uczucie delikatnego masażu.

Zdrowy człowiek słyszy dźwięki w wysokości od 16 do 20  000 Hz. Misy dźwiękowe posiadają tony słyszalne dla człowieka, jak również dźwięki o bardzo niskiej częstotliwości, których ludzkie ucho nie jest w stanie wysłyszeć (infradźwięki). Również nasze organy wewnętrzne, poprzez swoje funkcjonowanie, wytwarzają fale dźwiękowe. Przykładowo jelita w pozycji siedzącej posiadają zakres fal o częstotliwości 3-3,5 Hz, mózg w czasie aktywności – 14-22 Hz, stopa – 1-3 Hz, a cała głowa nawet do  70 Hz! Podobnie „grają” misy dźwiękowe.

Szczegółowe badania nad wpływem dźwięku mis dźwiękowych na organizm ludzki przeprowadzili dr H. Portalska i dr inż. M. Portalski z Politechniki Poznańskiej oraz dr Maria Anna Pabst w Instytucie Medycznym w Graz i w Ratyzbonie. Okazało się, że dzięki drganiom odpowiadającym wibracjom ciała ludzkiego terapia misami dźwiękowymi sprzyja: poprawie pracy komórek, wpływa pozytywnie na wewnątrzkomórkowe procesy metaboliczne oraz procesy oddychania wewnątrzkomórkowego. Odpowiednio dobrane fale dźwiękowe przyczyniają się również do poprawy funkcjonowania krwiobiegu i krążenia produktów przemiany materii, gazów i substancji oddechowych w naczyniach włosowatych. Działanie dźwięku przyczynia się także do niwelowania bólu, ułatwia usuwanie toksyn z organizmu, przyspiesza regenerację tkanek i zmniejszenia napięcie mięśni. Badania przeprowadzone w Allgemeines Krankenhaus we Wiedniu (2001) oraz w Institut für Kommunikation und Gehirnforschung w Stuttgarcie (2010) pokazały, że dzięki rezonansowi poszczególnych fal dźwiękowych (generowanych przez terapeutyczne misy dźwiękowe) z falami dźwiękowymi organizmu ludzkiego, terapia dźwiękiem wpływa pozytywnie również na aspekty psychiczne, a więc: zmniejszenie poziomu stresu (nawet o 90 proc.), odczuwanego lęku, wzrost motywacji do życia (u 80 proc. badanych) i ogólną poprawę samopoczucia uczestników terapii.

Obecnie w Niemczech i Austrii terapia dźwiękiem z wykorzystaniem terapeutycznych mis dźwiękowych jest refundowana przez tamtejszy narodowy fundusz zdrowia. Terapie dźwiękowe są wykorzystywane w programach edukacyjnych i terapeutycznych zarówno w ośrodkach psychoterapeutycznych, placówkach medycznych, jak i ośrodkach pedagogicznych.

W Polsce terapia dźwiękiem zyskuje coraz większą popularność przede wszystkim w ramach walki ze stresem i w celach relaksacyjnych, ale również w pedagogice, resocjalizacji oraz w psychiatrii. Rehabilitacja przy pomocy mis dźwiękowych pomaga osobom z depresją, nerwicą i schizofrenią.