Toksoplazmoza - objawy, ciąża, diagnostyka i leczenie

Toksoplazmoza w ciąży jest bardzo niebezpieczna, ale przyszłe mamy nie muszą już wpadać w panikę na sam dźwięk tego słowa. Na szczęście medycyna wciąż idzie do przodu i toksoplazmozę można wcześnie wykryć, a co za tym idzie, rozpocząć leczenie. Jest to bardzo istotne, ponieważ toksoplazmoza może doprowadzić do wielu poważnych wad rozwojowych u dziecka lub spowodować poronienie.

1. Toksoplazmoza - objawy

Toksoplazmozę wywołuje pierwotniak Toxoplazma gondii. Szczury, kury, bydło, owce, psy, świnki morskie – to właśnie te zwierzęta są najczęściej nosicielami toksoplazmozy. Ostatecznie żywicielem staje się kot, u którego objawy toksoplazmozy nie pojawiają się, jest on tylko nosicielem. By nie zarazić się toksoplazmozą, należy dokładnie myć owoce i warzywa oraz wystrzegać się surowego i niedogotowanego mięsa. Pasożyt może też dostać się do organizmu drogą spojówkową lub przez uszkodzoną skórę. W przypadku dorosłego człowieka, toksoplazmoza może nie dawać żadnych widocznych objawów. Tak dzieje się u 99 proc. chorych na toksoplazmozę. Czasem zdarza się, że objawy toksoplazmozy przypominają grypę. Organizm potrzebuje 4-6 tygodni na pokonanie bezobjawowej postaci toksoplazmozy. Zupełnie inaczej dzieje się jednak w przypadku zarażenia się toksoplazmozą w czasie ciąży.

Zobacz film: "Jak uniknąć zarażenia toksoplazmozą w ciąży?"

Trofozoity T. gondii
Trofozoity T. gondii

Do zarażenia dochodzi podczas przyjmowania pokarmu zanieczyszczonego kałem, moczem lub śliną chorych...

zobacz galerię

Jeśli chcesz sprawdzić, czy zaraziłaś się toksoplazmozą, musisz zrobić testy odpowiedzi immunologicznej. Badania w ciąży są bardzo ważne i nie powinnaś o ich zapominać. Swoiste przeciwciała IgM przeciwko toksoplazmozie świadczą o tym, że jesteś zarażona toksoplazmozą. Można je wykryć już tydzień po zarażeniu toksoplazmozą. Jeśli natomiast testy wykażą stałe stężenie swoistych IgG toksoplazmozy, to oznacza, że miałaś do czynienia z pasożytem w przeszłości. Nie martw się jednak, gdyż toksoplazmoza, którą przebyłaś przed zajściem w ciążę nie zagraża dziecku.

Zakażenie toksoplazmozą jest wyjątkowo niebezpieczne dla kobiet w ciąży
Zakażenie toksoplazmozą jest wyjątkowo niebezpieczne dla kobiet w ciąży (Shutterstock)

2. Toksoplazmoza - ciąża

Jeśli pasożyt toksoplazmozy dostanie się do organizmu matki podczas ciąży, jest to bardzo niebezpieczne dla dziecka. Im ciąża bardziej zaawansowana, tym większe prawdopodobieństwo, że toksoplazmoza wywoła zapalenie łożyska i przeniknie do płodu. I trymestr ciąży – 25 proc., II trymestr ciąży – 50 proc., III trymestr ciąży – 65 proc. ryzyka, że tak właśnie się stanie.

Toksoplazmoza w okresie płodowym najczęściej dokonuje spustoszenia w ośrodkowym układzie nerwowym, a także w błonie naczyniowej oka. Może się ona manifestować, u noworodka jako złożony zespół objawiający się drgawkami, zwapnieniami wewnątrzczaszkowymi i zapaleniem błony naczyniowej oka lub, jako izolowane zapalenie błony naczyniowej oka.

Zapalenie naczyniówki, spowodowane toksoplazmozą najczęściej umiejscawia się w tylnym biegunie oka lub obu oczu. Ma charakter krwotocznej martwicy, która szybko przechodzi w stadium bliznowacenia. W czynnej, nawracającej toksoplazmozie można obserwować w pobliżu głównego ogniska tzw. ogniska satelitarne. Wygląd zmian jest na tyle charakterystyczny, że z reguły, nie jest problemem diagnostycznym dla okulisty, aczkolwiek dla potwierdzenia diagnozy mogą okazać się pomocne testy laboratoryjne.

Najgroźniejsze pasożyty w ludzkim ciele
Najgroźniejsze pasożyty w ludzkim ciele [5 zdjęć]

Zakażenie organizmu pasożytami jest szczególnie niebezpieczne dla naszego zdrowia, ponieważ takie drobnoustroje...

zobacz galerię

Toksoplazmoza w ciąży może być przyczyną wielu wad rozwojowych, uszkodzenia narządów wewnętrznych, a nawet poronienia. Objawem toksoplazmozy przebytej w ciązy jest także wodogłowie lub małogłowie, a także zwapnienie śródmózgowia. Co to oznacza? Znaczny niedorozwój zarówno psychiczny, jak i fizyczny, padaczkę, zapalenie śródczaszkowe, opóźnienie umysłowego rozwoju dziecka. Istnieje także możliwość, że pasożyt toksoplazmozy uszkodzi gałki oczne.

Jeśli matka zaraziła się toksoplazmozą w trzecim trymestrze, istnieje największe ryzyko, że pasożyt przeniknie do płodu. Konsekwencje tego nie są jednak na szczęście tak poważne, jak w drugim trymestrze. Zakażenie toksoplazmozą w czasie ciąży może skutkować tzw. toksoplazmozą wrodzoną. Toksoplazmowa wrodzona ma miejsce wtedy, gdy płód zostaje zarażony wewnątrzmacicznie. Ryzyko, że objawy toksoplazmozy w ogóle pojawią się, wynosi u dziecka 5 proc.. Gdy jednak objawy toksoplazmozy są widoczne, maluchowi może grozić zapalenie płuc, mózgu, żółtaczka, małopłytkowość, niedokrwistość, powiększenie wątroby i śledziony, małe zmiany w mózgu i gałce ocznej. Objawy toksoplazmozy można zauważyć tuż po urodzeniu się dziecka lub później, w czasie jego dorastania. Ryzyko toksoplazmozy wrodzonej maleje wraz z postępem ciąży.

3. Toksoplazmoza - diagnostyka i leczenie

W celu zdiagnozowania toksoplazmozy stosuje się oznaczenie swoistych przeciwciał IgM i IgG przeciw toksoplazmozie. Najpierw we krwi pojawiają się przeciwciała IgM toksoplazmozy, dlatego też pozytywny wynik toksoplazmozy na te przeciwciała oznacza, że osoba została niedawno zarażona. W tym wypadku należy niezwłocznie zgłosić się z wynikiem toksoplazmozy do lekarza w celu podjęcia leczenia. Przeciwciała IgG toksoplazmozy pojawiają się później niż IgM i pozostają do końca życia. Gdy to badanie na toksoplazmozę da wynik pozytywny wskazuje to na obecność przeciwciał IgG toksoplazmozy, to świadczy to o dawnym zarażeniu. Badany nie wymaga wtedy leczenia, ponieważ została nabyta odporność na toksoplazmozę. Wynik ujemny świadczy o nieprzebytej toksoplazmozie.

PYTANIA I ODPOWIEDZI LEKARZY NA TEN TEMAT

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

Leczenie toksoplazmozy polega głównie na podawaniu antybiotyków. W leczeniu toksoplazmozy tosuje się także leki przeciwpasożytnicze. U kobiet ciężarnych stosuje się najczęściej antybiotyk makrolidowy - spiramycynę. Wad rozwojowych u noworodka nie da się wyleczyć.

Osobnym zagadnieniem jest, także toksoplazmoza u osób w immunosupresji - z obniżoną funkcją układu odpornościowego, czy to w przypadku AIDS czy np. po przeszczepach. U takich osób leczenie toksoplazmozy wymaga leczenia zmian, które u osób zdrowych można by pozostawić, gdyż mogą u nich powodować zmiany, zbliżone do zmian opisywanych u noworodków.

spis treści
rozwiń
Następny artykuł: Toksokaroza

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!