"Twarz ferrytynowa". Dermatolog: Niedobory widać na skórze

Media społecznościowe regularnie popularyzują nowe określenia dotyczące zdrowia. Po "twarzy kortyzolowej" przyszedł czas na "ferritin face", czyli tzw. twarz ferrytynową. Termin ten odnosi się do zmian w wyglądzie, które mogą towarzyszyć niedoborowi żelaza.

Wśród objawów wymienia się bladość skóry, ziemistą cerę, cienie pod oczami, suche i pękające usta, a także nadmierne wypadanie włosów. – Ten trend zwrócił uwagę na coś, co dermatolodzy obserwują od lat: niedobory składników odżywczych mogą czasami objawiać się zmianami w wyglądzie skóry, włosów i paznokci – wyjaśnia na łamach "Vogue" dr Regine J. Mathieu, dermatolożka.

Ekspertka zaznacza jednak, że "twarz ferrytynowa" nie jest terminem medycznym, a podobne zmiany mogą wynikać z innych problemów zdrowotnych, w tym z zaburzeń hormonalnych, chorób tarczycy, innych niedoborów czy naturalnego procesu starzenia.

Ferrytyna jest białkiem odpowiedzialnym za magazynowanie żelaza. Oznaczenie jej stężenia we krwi pozwala ocenić zapasy tego pierwiastka w organizmie. Żelazo jest natomiast niezbędne do produkcji hemoglobiny, która transportuje tlen do tkanek.

Jak wyjaśnia dr Yelena Ginzburg z Icahn School of Medicine at Mount Sinai, badanie ferrytyny dostarcza innych informacji niż samo oznaczenie żelaza we krwi. Jego stężenie może się bowiem zmieniać, m.in. pod wpływem spożytego posiłku. – Kiedy organizm potrzebuje zmagazynować więcej żelaza, produkuje więcej ferrytyny – tłumaczy specjalistka.

Co istotne, niskie stężenie ferrytyny może pojawić się jeszcze przed rozwojem niedokrwistości. Początkowo organizm wykorzystuje zgromadzone zapasy żelaza, a poziom hemoglobiny pozostaje prawidłowy. Dopiero pogłębiający się niedobór może prowadzić do anemii.

Zmiany w wyglądzie skóry nie są wystarczającą podstawą do rozpoznania niedoboru. Znacznie ważniejsze mogą być objawy ogólnoustrojowe, takie jak przewlekłe zmęczenie, osłabienie, bóle i zawroty głowy, duszności czy kołatanie serca.

W diagnostyce wykorzystuje się przede wszystkim morfologię krwi i oznaczenie ferrytyny. W niektórych przypadkach lekarz może zalecić również badanie stężenia żelaza, całkowitej zdolności jego wiązania (TIBC) oraz wysycenia transferryny.

– Łącznie badania te pozwalają ocenić, ile żelaza krąży we krwi, jak skutecznie jest transportowane i jakie są jego zapasy – wyjaśnia dr Mathieu.

Ryzyko niedoboru żelaza wzrasta m.in. u osób z obfitymi miesiączkami, kobiet w ciąży, osób często oddających krew oraz stosujących dietę ubogą w ten pierwiastek.

Eksperci podkreślają, że nie ma wiarygodnych dowodów potwierdzających istnienie "twarzy ferrytynowej" jako odrębnego stanu chorobowego. Jeśli jednak badania potwierdzą niedobór, lekarz może zalecić odpowiednie preparaty oraz modyfikację diety. W poważniejszych przypadkach stosuje się dożylne podawanie żelaza. Konieczne jest również ustalenie przyczyny problemu, ponieważ może on wynikać m.in. z przewlekłej utraty krwi lub zaburzeń wchłaniania.

– Moja filozofia jest prosta: leczmy człowieka, a nie viralowy trend – podsumowuje dr Mathieu.

Samodzielne przyjmowanie żelaza bez potwierdzonego niedoboru nie jest zalecane. Jego nadmiar również może być szkodliwy dla zdrowia.

Źródła: The Guardian, Vogue, Doctap