Unikaj jak ognia. Najgorsze produkty dla mózgu

Ultraprzetworzona żywność jest wszechobecna, więc trudno ją całkowicie wyeliminować. Warto jednak zadbać o to, by ja maksymalnie ograniczyć, zarówno dla zdrowia fizycznego i psychicznego.

– Nadmierne spożycie ultraprzetworzonej żywności może mieć negatywny wpływ na ciało i umysł – ostrzega dr Małgorzata Słoma-Krześlak ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, cytowana przez PAP.

Chodzi o produkty poddawane wielokrotnej obróbce, zawierające składniki, których spotkamy w domowej kuchni – emulgatory, wzmacniacze smaku, sztuczne barwniki.

To m.in. chipsy, słodkie napoje, ale też gotowe dania, a nawet produkty powszechnie uważane za zdrowe np. batoniki proteinowe. Jak podkreśla ekspertka, regularne sięganie po takie jedzenie może zaburzać mikrobiotę jelitową.

– Jeśli dieta jest monotonna, oparta tylko na przetworzonym jedzeniu i słodzonych napojach bogatych we fruktozę, bez odpowiedniej zawartości owoców i warzyw, zmniejsza się różnorodność mikrobioty jelitowej. A równowaga mikrobioty jest kluczowa, by organizm mógł dobrze funkcjonować – zaznaczał w rozmowie z WP abcZdrowie gastrolog prof. Wojciech Marlicz.

– Zaburzenie równowagi oznacza, że pożytecznych bakterii o działaniu antyzapalnym, np. Akkermansia muciniphila, jest coraz mniej, a tych prozapalnych, w tym Fusobacterium nucleatum, przybywa. Konsekwencją jest nieprawidłowa stymulacja komórek nabłonka jelitowego, które zaczynają się rozrastać w niekontrolowany sposób, co prowadzi do nowotworów – wyjaśniał lekarz.

Warto mieć też świadomość, że mikrobiota jelitowa odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu układu nerwowego. Chodzi m.in. o wpływ na układ dopaminergiczny, który odpowiada za motywację i odczuwanie przyjemności.

– W badaniach epidemiologicznych wykazano, że zwiększenie w diecie o 10 proc. udziału UPF może wiązać się z 11 proc. wyższym ryzykiem depresji – wskazała dr Słoma-Krześlak.

Dodała, że ultraprzetworzona żywność może negatywnie wpływać na koncentrację, orientację przestrzenną i zdolność logicznego myślenia, a także jakość snu. Z kolei u dzieci i młodzieży ryzyko dotyczy zaburzeń odżywiania.

Negatywny wpływ na mózg potwierdziły też niedawne badania, których wyniki ukazały się niedawno na łamach czasopisma "Neurology". Naukowcy śledzili zwyczaje żywieniowe ponad 130 tys. osób przez 43 lata. Okazało się, że osoby, które jadły duże ilości przetworzonego czerwonego mięsa miały o 13 proc. wyższe ryzyko rozwoju demencji. Wskazano, że nadmiar soli, tłuszczów nasyconych i substancji konserwujących z przetworzonej żywności może negatywnie wpływać na funkcjonowanie układu nerwowego.

By uniknąć poważnych konsekwencji dla zdrowia, warto zacząć od prostych zmian m.in. gotować częściej w domu i uważnie czytać etykiety, by wybierać produkty o jak najprostszym składzie. Świadome podejście do żywienia może poprawić zdrowie fizyczne i psychiczne.

Katarzyna Prus, dziennikarka Wirtualnej Polski