Uważaj na leki przeciwbólowe. Drastycznie rośnie ryzyko wrzodów

Ból stawów potrafi skutecznie zdezorganizować codzienne życie – utrudnia sen, ogranicza aktywność fizyczną, a niekiedy uniemożliwia nawet proste czynności, takie jak pisanie na klawiaturze, gotowanie czy sprzątanie. Według danych Narodowego Funduszu Zdrowia oraz GUS z problemami stawowymi zmaga się już blisko 30 proc. dorosłych Polaków, a wśród osób po 60. roku życia odsetek ten przekracza połowę. Wpisuje się to w narastający, globalny trend schorzeń układu ruchu.

Współczesna medycyna oferuje wiele skutecznych metod leczenia bólu stawów, dlatego kluczowa jest współpraca ze specjalistą. W uśmierzaniu dolegliwości pomaga szeroka gama leków – zarówno wydawanych na receptę, jak i dostępnych od ręki. Kiedy jednak ból staje się trudny do zniesienia, naturalnym odruchem jest chęć natychmiastowej ulgi, co nierzadko prowadzi do łączenia kilku preparatów na własną rękę.

Eksperci ostrzegają: niektóre leki zestawione ze sobą tworzą niebezpieczną mieszankę, o której konsekwencjach rzadko pamiętamy.

Na pierwszy rzut oka jednoczesne przyjmowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) – takich jak ibuprofen czy naproksen – oraz kortykosteroidów (sterydów) wydaje się prostym sposobem na stłumienie stanu zapalnego i błyskawiczne uśmierzenie bólu. Reumatolodzy przestrzegają jednak przed taką praktyką, ponieważ drastycznie zwiększa ona ryzyko powstawania bolesnych nadżerek i owrzodzeń przewodu pokarmowego.

– NLPZ to powszechnie znana, główna przyczyna powstawania wrzodów. Z kolei same kortykosteroidy niosą ze sobą niewielkie niezależne ryzyko, ale w połączeniu z NLPZ potężnie je zwielokrotniają" – wyjaśnia w rozmowie z portalem parade.com dr Shilpa Vaidya, internistka i lekarka pierwszego kontaktu z Houston Methodist The Woodlands Hospital.

Dr Adam Kreitenberg, reumatolog, internista i ekspert 1MD Nutrition, tłumaczy biochemiczne tło tego zjawiska. Leki z grupy NLPZ blokują aktywność enzymów COX, które w warunkach fizjologicznych odpowiadają za syntezę substancji chroniących błonę śluzową żołądka i wspierających jej regenerację. Pozbawiona tej naturalnej tarczy ściana żołądka staje się całkowicie bezbronna wobec żrącego kwasu solnego, co szybko prowadzi do bolesnych nadżerek i głębokich wrzodów. Sytuację pogarszają sterydy, które dodatkowo hamują procesy gojenia i odnowy uszkodzonej śluzówki.

Zarówno NLPZ, jak i sterydy obciążają te same układy. Przyjmowanie ich w duecie sprawia, że toksyczne działania niepożądane kumulują się. Na pierwszy plan wysuwa się ryzyko uszkodzenia nerek oraz upośledzenia filtracji kłębuszkowej.

Taka kombinacja sprzyja również skokom ciśnienia tętniczego, niebezpiecznemu zatrzymywaniu wody w organizmie oraz zaostrzeniu niewydolności serca. Pacjenci są ponadto narażeni na zaburzenia elektrolitowe (w tym groźny spadek stężenia potasu we krwi) oraz spadek odporności. Przy wyższych dawkach i długotrwałym stosowaniu prawdopodobieństwo powikłań rośnie lawinowo.

Leki przeciwzapalne wchodzą w niebezpieczne interakcje także z innymi powszechnie stosowanymi substancjami:

• alkohol – regularne lub większe ilości alkoholu w trakcie przyjmowania NLPZ wielokrotnie zwiększają ryzyko podrażnień i krwawień z przewodu pokarmowego,
• leki przeciwzakrzepowe – to połączenie uderza jednocześnie w układ krzepnięcia i śluzówkę żołądka, drastycznie podnosząc ryzyko niebezpiecznych krwotoków wewnętrznych,
• leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI (np. sertralina, fluoksetyna) – w zestawieniu z NLPZ znacząco nasilają skłonność do krwawień z górnego odcinka przewodu pokarmowego.

– Te połączenia nie zawsze są bezwzględnie zakazane, ale wymagają bardzo wnikliwej oceny indywidualnego profilu ryzyka, stałego monitorowania stanu pacjenta, a w razie potrzeby – wdrożenia bezpieczniejszych rozwiązań – podkreśla dr Kreitenberg.

Oznacza to, że osoby przyjmujące leki przeciwdepresyjne lub przeciwzakrzepowe nie muszą w panice rezygnować z każdej tabletki przeciwbólowej. Powinny jednak bezwzględnie skonsultować się z lekarzem, który dobierze właściwy preparat, ustali bezpieczne dawkowanie lub zaleci leki osłonowe.

Zamiana bólu stawów na chorobę wrzodową czy krwotok to żaden wybór. Zdaniem specjalistów skuteczne, długofalowe leczenie dolegliwości stawowych powinno opierać się na podejściu całościowym:

Podstawą profilaktyki bólu stawów są regularna, dobrana do możliwości aktywność fizyczna oraz ćwiczenia wzmacniające mięśnie stabilizujące stawy. W połączeniu ze zdrowym snem i redukcją stresu stanowi to fundament terapii.

Warto też wprowadzić do codziennego jadłospisu elementy diety śródziemnomorskiej, bogatej w warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, rośliny strączkowe, ryby i zdrowe tłuszcze pomagają wyciszać przewlekłe stany zapalne.

Terapię można wesprzeć składnikami o potwierdzonym w badaniach działaniu, takimi jak standaryzowana kurkumina czy bioaktywne peptydy kolagenowe, które wspomagają ruchomość stawów i łagodzą dyskomfort.

Źródło: parade.com