Użądlenia

Użądlenia to ukąszenia, ucięcia lub ukłucia żądłem. W Polsce najczęściej mamy do czynienia z użądleniami os, pszczół, szerszeni i trzmieli. Pszczoła może użądlić tylko raz w życiu. Osy (są wśród nich szerszenie) mogą kłuć kilka razy, dopóki nie wyczerpią jadu. Wśród szerszeni groźna jest samica, bowiem tylko ona ma żądło. Wśród pszczół zaatakować mogą robotnice – pszczoła matka i samiec (truteń) nie mają żądła.

Objawy użądlenia

Jad owadów może powodować miejscowe zmiany toksyczne i alergiczne (ból, obrzęk), a także uogólnione (lęk, biegunka, duszność, zapaść). W jego skład wchodzą enzymy hialuronidazy, fosfolipazy, jak również wielu peptydów, takich jak mellityna, apamina, acetylocholina, histamina. Pod wpływem jadu dochodzi do zwiększenia przepuszczalności naczyń i miejscowej reakcji zapalnej, objawiającej się jako ból po użądleniu, swędzenie, napięcie i zaczerwienienie skóry. Peptydy w niewielkiej ilości nie są groźne, jednak gdy w organizmie znajdzie się ich więcej, działają toksycznie na czerwone krwinki krwi, komórki nerwowe i serce. Zwykle ukąszenia objawiają się obrzękiem, zaczerwienieniem, bolesnością i świądem miejsca, w którym do niego doszło. Może jednak pojawić się silna reakcja uczuleniowa na poszczególne składniki jadu, skutkiem czego będzie wywołanie wstrząsu anafilaktycznego. Jego objawy to: ogólne osłabienie, mdłości, wymioty, nasilone kichanie, swędzenie nosa i oczu, szum w uszach, chrypka, duszność, sinica, dreszcze, niepokój, swędząca wysypka typu pokrzywki lub rumienia, uogólnione lub miejscowe obrzęki, bóle brzucha. Może również powodować spadek ciśnienia, zapaść, a nawet zgon.

Zobacz film: "Choroby serca najczęstszą przyczyną zgonów Polaków"

Zapobieganie użądleniom

Osoby, które mają uczulenie na jad powinny unikać kontaktu z owadami – nie chodzić boso, nie nosić kolorowych ubrań, włosy powinny być raczej krótkie, nie używać pachnących kosmetyków ani przebywać blisko uli, w kwitnących ogrodach czy sadach. Poza tym powinny mieć zestaw z adrenaliną, hydrokortyzonem i lekami antyhistaminowymi. Warto także, by poddały się odczulaniu u alergologa.

Jad owadów ma jedną pozytywną cechę – wykorzystuje się go w lecznictwie, do produkcji leków wykorzystywanych w leczeniu schorzeń reumatoidalnych. Przyjmowanie takich preparatów powinno odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarską, ponieważ dawka jadu zawarta w lekach jest bliska dawce toksycznej.

Łagodzenie dolegliwości po użądleniach

Przy łagodnych zmianach – wystarczy przykładanie kostek lodu lub przetarcie octem miejsca użądlenia. W przypadku nasilonych objawów – smarowanie maścią z hydrokortyzonem i leki antyhistaminowe. Żądła lepiej nie wyciągać palcami, tylko podważyć je szpilką i wyciągnąć delikatnie. W ten sposób unikniemy ściskania pęcherzyka jadowego i wprowadzenia do organizmu jeszcze większych jego ilości. Warto zdezynfekować urażone miejsce i założyć jałowy opatrunek.

Jeśli do użądlenia dojdzie w obrębie szyi, trzeba zgłosić się do lekarza, ponieważ alergiczny obrzęk krtani może doprowadzić do śmierci, tak samo jak ukąszenia gromadne – wtedy najlepiej uciec do ciemnego pomieszczenia, gdyż pszczoły nie lubią takich miejsc.

Małgorzata Kamińska, ponad rok temu

Bibliografia

  • Obłutowicz K., Alergologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 978-83-200-4233-7
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Zawadzki A. Medycyna ratunkowa i katastrof, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 978-83-200-3920-7

Źródła zewnętrzne

Pierwsza pomoc

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Użądlenia
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Użądlenia
Użądlenia

Pierwsza pomoc - użądlenie osy (WIDEO)

Pierwsza pomoc - użądlenie osy (WIDEO) Odtwórz wideo

Użądlenie osy nie jest przyjemnym doświadczeniem. W momencie ugryzienia przez osę na skórze pojawia się silny, nagły ból, miejsce wokół ugryzienia (...) , nie zawsze użądlenie osy jest właściwie nieszkodliwe dla zdrowia....

Alergia na jad owadów

Użądlenia przez owady

Dla osób uczulonych na jad owadów, użądlenie przez nie może być szczególnie niebezpieczne i groźne dla życia. Objawy mogą mieć różny stopień (...) nasilenia: od reakcji miejscowej skóry, gdy w miejscu użądlenia powstaje...

Środki na ukąszenia owadów

Jak rozpoznawać owady i ich ukąszenia?

Jak rozpoznawać owady i ich ukąszenia?

na pupilu. Osy i pszczoły i ich ukąszenia Jeśli ukąsi cię osa lub pszczoła i nie masz na nie alergii, usuń żądło, zdezynfekuj miejsce użądlenia i przykładaj

Alergia

Alergia na jad owadów

, ale również: ślina, odchody, cząsteczki skrzydeł owadów oraz pancerzy. Użądlenia zdarzają się najczęściej latem - wtedy powinno się zachować szczególną (...) użądlenia. Osa może żądlić kilkakrotnie, za każdym razem...

Medycyna naturalna

23 naturalne sposoby na łagodzenie bolesnych ukąszeń owadów

23 naturalne sposoby na łagodzenie bolesnych ukąszeń owadów

Słyszysz bzyczenie, widzisz pszczołę i zanim się zorientujesz - ał! - zostałeś użądlony. Pewnie każdy z nas przynajmniej raz w życiu doświadczył (...) tego nieprzyjemnego uczucia wbijanego żądła i bolesności użądlonego...

Leki i suplementy

Węgiel aktywny - właściwości i zastosowanie

Węgiel aktywny - właściwości i zastosowanie

(ołowiu, rtęci), ale też niektórych leków, np. paracetamolu, kwasu acetylosalicylowego, morfiny. Pomaga na ukąszenia i użądlenia Węgiel z odrobiną wody (...) i skrobi kukurydzianej jest pomocny w leczeniu użądleń pszczół....

Uroda

Herbaty idealne dla twojej skóry

Herbaty idealne dla twojej skóry

oczy oraz użądlenia pszczół, trądzik i poparzenia. Rooibos Herbata Rooibos znana jest w południowej Afryce i pomaga na problemy z egzemą, wysypką

Niskie ciśnienie tętnicze - objawy, przyczyny, leczenie

Niskie ciśnienie (prezentacja edukacyjna)

Niskie ciśnienie (prezentacja edukacyjna)

, np. antybiotyki, żywność - jak orzechy ziemne - użądlenia owadów lub kontrasty dożylne stosowane w diagnostyce obrazowej. Reakcja alergiczna powoduje, że system