Użądlenia

Użądlenia to ukąszenia, ucięcia lub ukłucia żądłem. W Polsce najczęściej mamy do czynienia z użądleniami os, pszczół, szerszeni i trzmieli. Pszczoła może użądlić tylko raz w życiu. Osy (są wśród nich szerszenie) mogą kłuć kilka razy, dopóki nie wyczerpią jadu. Wśród szerszeni groźna jest samica, bowiem tylko ona ma żądło. Wśród pszczół zaatakować mogą robotnice – pszczoła matka i samiec (truteń) nie mają żądła.

Objawy użądlenia

Jad owadów może powodować miejscowe zmiany toksyczne i alergiczne (ból, obrzęk), a także uogólnione (lęk, biegunka, duszność, zapaść). W jego skład wchodzą enzymy hialuronidazy, fosfolipazy, jak również wielu peptydów, takich jak mellityna, apamina, acetylocholina, histamina. Pod wpływem jadu dochodzi do zwiększenia przepuszczalności naczyń i miejscowej reakcji zapalnej, objawiającej się jako ból po użądleniu, swędzenie, napięcie i zaczerwienienie skóry. Peptydy w niewielkiej ilości nie są groźne, jednak gdy w organizmie znajdzie się ich więcej, działają toksycznie na czerwone krwinki krwi, komórki nerwowe i serce. Zwykle ukąszenia objawiają się obrzękiem, zaczerwienieniem, bolesnością i świądem miejsca, w którym do niego doszło. Może jednak pojawić się silna reakcja uczuleniowa na poszczególne składniki jadu, skutkiem czego będzie wywołanie wstrząsu anafilaktycznego. Jego objawy to: ogólne osłabienie, mdłości, wymioty, nasilone kichanie, swędzenie nosa i oczu, szum w uszach, chrypka, duszność, sinica, dreszcze, niepokój, swędząca wysypka typu pokrzywki lub rumienia, uogólnione lub miejscowe obrzęki, bóle brzucha. Może również powodować spadek ciśnienia, zapaść, a nawet zgon.

#dziejesienazywo: Dlaczego warto robić screening?

Zapobieganie użądleniom

Osoby, które mają uczulenie na jad powinny unikać kontaktu z owadami – nie chodzić boso, nie nosić kolorowych ubrań, włosy powinny być raczej krótkie, nie używać pachnących kosmetyków ani przebywać blisko uli, w kwitnących ogrodach czy sadach. Poza tym powinny mieć zestaw z adrenaliną, hydrokortyzonem i lekami antyhistaminowymi. Warto także, by poddały się odczulaniu u alergologa.

Jad owadów ma jedną pozytywną cechę – wykorzystuje się go w lecznictwie, do produkcji leków wykorzystywanych w leczeniu schorzeń reumatoidalnych. Przyjmowanie takich preparatów powinno odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarską, ponieważ dawka jadu zawarta w lekach jest bliska dawce toksycznej.

Łagodzenie dolegliwości po użądleniach

Przy łagodnych zmianach – wystarczy przykładanie kostek lodu lub przetarcie octem miejsca użądlenia. W przypadku nasilonych objawów – smarowanie maścią z hydrokortyzonem i leki antyhistaminowe. Żądła lepiej nie wyciągać palcami, tylko podważyć je szpilką i wyciągnąć delikatnie. W ten sposób unikniemy ściskania pęcherzyka jadowego i wprowadzenia do organizmu jeszcze większych jego ilości. Warto zdezynfekować urażone miejsce i założyć jałowy opatrunek.

Jeśli do użądlenia dojdzie w obrębie szyi, trzeba zgłosić się do lekarza, ponieważ alergiczny obrzęk krtani może doprowadzić do śmierci, tak samo jak ukąszenia gromadne – wtedy najlepiej uciec do ciemnego pomieszczenia, gdyż pszczoły nie lubią takich miejsc.

Małgorzata Kamińska, ponad rok temu

Bibliografia

  • Obłutowicz K., Alergologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 978-83-200-4233-7
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Zawadzki A. Medycyna ratunkowa i katastrof, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 978-83-200-3920-7

Źródła zewnętrzne

Pierwsza pomoc

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Użądlenia
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Użądlenia
Użądlenia

Pierwsza pomoc - użądlenie osy (WIDEO)

Pierwsza pomoc - użądlenie osy (WIDEO) Odtwórz wideo

Użądlenie osy nie jest przyjemnym doświadczeniem. W momencie ugryzienia przez osę na skórze pojawia się silny, nagły ból, miejsce wokół ugryzienia (...) , nie zawsze użądlenie osy jest właściwie nieszkodliwe dla zdrowia....

Alergia na jad owadów

Użądlenia przez owady

Dla osób uczulonych na jad owadów, użądlenie przez nie może być szczególnie niebezpieczne i groźne dla życia. Objawy mogą mieć różny stopień (...) nasilenia: od reakcji miejscowej skóry, gdy w miejscu użądlenia powstaje...

Alergia

Alergia na jad owadów

, ale również: ślina, odchody, cząsteczki skrzydeł owadów oraz pancerzy. Użądlenia zdarzają się najczęściej latem - wtedy powinno się zachować szczególną (...) użądlenia. Osa może żądlić kilkakrotnie, za każdym razem...

Środki na ukąszenia owadów

Jak rozpoznawać owady i ich ukąszenia?

Jak rozpoznawać owady i ich ukąszenia?

na pupilu. Osy i pszczoły i ich ukąszenia Jeśli ukąsi cię osa lub pszczoła i nie masz na nie alergii, usuń żądło, zdezynfekuj miejsce użądlenia i przykładaj

Leki i suplementy

Węgiel aktywny - właściwości i zastosowanie

Węgiel aktywny - właściwości i zastosowanie

(ołowiu, rtęci), ale też niektórych leków, np. paracetamolu, kwasu acetylosalicylowego, morfiny. Pomaga na ukąszenia i użądlenia Węgiel z odrobiną wody (...) i skrobi kukurydzianej jest pomocny w leczeniu użądleń pszczół....

Medycyna naturalna

23 naturalne sposoby na łagodzenie bolesnych ukąszeń owadów

23 naturalne sposoby na łagodzenie bolesnych ukąszeń owadów

Słyszysz bzyczenie, widzisz pszczołę i zanim się zorientujesz - ał! - zostałeś użądlony. Pewnie każdy z nas przynajmniej raz w życiu doświadczył (...) tego nieprzyjemnego uczucia wbijanego żądła i bolesności użądlonego...

Uroda

Herbaty idealne dla twojej skóry

Herbaty idealne dla twojej skóry

oczy oraz użądlenia pszczół, trądzik i poparzenia. Rooibos Herbata Rooibos znana jest w południowej Afryce i pomaga na problemy z egzemą, wysypką

Niskie ciśnienie tętnicze - objawy, przyczyny, leczenie

Niskie ciśnienie (prezentacja edukacyjna)

Niskie ciśnienie (prezentacja edukacyjna)

, np. antybiotyki, żywność - jak orzechy ziemne - użądlenia owadów lub kontrasty dożylne stosowane w diagnostyce obrazowej. Reakcja alergiczna powoduje, że system