Chorwaci wprost za nią szaleją. Czy zastąpi polski szpinak?

Blitwa, znana także pod nazwą mangold lub burak liściowy to warzywo liściaste blisko spokrewnione z burakiem ćwikłowym. Choć w Polsce jest mniej znana, w kuchniach śródziemnomorskich - zwłaszcza bałkańskiej i włoskiej - cieszy się dużą popularnością.

Pod względem zdrowotnych właściwości nie ustępuje naszemu szpinakowi - obfituje w witaminy, mikroelementy, błonnik i antyoksydanty. To również warzywo stosunkowo niskokaloryczne, które wspiera procesy trawienne i chudnięcie. Zawiera również związki, które mogą pomóc w redukcji poziomu cukru we krwi i zmniejszeniu stanów zapalnych. Zaleca się go także w diecie osób z problemami sercowymi i nadciśnieniem.

Jak przyrządzać blitwę? Charakteryzuje się ona smakiem przypominającym połączenie szpinaku, jarmużu i liści buraka - najlepiej przetestować, czy ten smak nam odpowiada na miejscu, podczas wakacyjnych odwiedzin w krajach śródziemnomorskich lub bałkańskich. Można ją jeść zarówno na surowo w sałatkach, jak i blanszowaną i duszoną, dodaną do zup, makaronów, omletów, tart czy zapiekanek. W Chorwacji popularnym daniem jest "blitva s krumpirom" - blanszowana blitwa z ziemniakami, oliwą i czosnkiem.

Mimo licznych korzyści zdrowotnych blitwa zawiera szczawiany, które mogą przyczyniać się do powstawania kamieni nerkowych - jeśli mamy do nich skłonność warto nie przesadzać z jej spożyciem. Powinny na nią uważać również osoby z zaburzeniami krzepnięcia krwi - a to ze względu na wysoką zawartość witaminy K, która może wpływać na działanie leków przeciwzakrzepowych. Zawarte w blitwie związki goitrogenne z kolei mogą wpływać na funkcjonowanie tarczycy, a zwłaszcza u osób z niedoborem jodu.

Jeśli problemem w spożywaniu szpinaku jest jego tekstura lub smak warto spróbować go w wersji mrożonej (ma wtedy delikatniejszy smak), zmiksowania go w w koktajlach z bananem czy mango (zdominują go) lub duszenia z czosnkiem i oliwą (zmienią go całkowicie).

Możliwe jednak, że szpinak będzie dla nas całkowicie "nie do przejścia". Jeśli chcielibyśmy zachować jego wartości odżywcze w diecie, to na szczęście istnieje wiele innych zielonych warzyw liściastych, które mogą go zastąpić - to nie tylko blitwa. Oto kilka wartościowych alternatyw, które warto rozważyć:

• jarmuż - bogaty w witaminę K, A i C, wapń, błonnik, lekko gorzki, ale dobrze smakuje po podsmażeniu lub w smoothie,

• boćwina (liście buraka) - mają delikatniejszy smak niż jarmuż, dobry do zup, tart i sałatek, zawierają żelazo, magnez, witaminę A i K,

• rukola - charakteryzuje się lekko pikantnym, orzechowym smakiem, dobra do sałatek i na kanapki, zawiera antyoksydanty i kwas foliowy,

• sałata rzymska lub masłowa - ma delikatny smak, świetna do kanapek i sałatek, zawiera znacznie mniej żelaza niż szpinak, ale wciąż stanowi źródło witamin,

• młoda kapusta włoska lub pekińska - gotowana lub duszona świetnie sprawdza się w daniach obiadowych,

• brokuły - źródło witamin C i K, kwasu foliowego, błonnika i żelaza,

• brukselka - bogata w przeciwutleniacze, witaminę C i K, na surowo smakuje podobnie do młodej kapusty, a po upieczeniu staje się bardziej słodka i chrupiąca,

• zielony groszek - zawiera białko roślinne, błonnik, witaminy z grupy B, dobrze sprawdza się jako dodatek do potraw,

• natka pietruszki - świetne źródło żelaza i witaminy C, dobra do smoothie,

• młody jęczmień, chlorella i spirulina (superfoods w proszku) - również łatwe do przemycenia w koktajlach.