Warto się zajdać. Dobrze działa na serce i zmniejsza ryzyko nowotworów

W okresie jesienno-zimowym nasza odporność wystawiona jest na nieuniknioną próbę. To czas, gdy jesteśmy bardziej podatni na wszelkie wirusy i infekcje, łatwiej się przeziębiamy, dłużej zajmuje nam powrót do pełnej formy. Dlatego w tym sezonie szczególnie powinniśmy zadbać o wzmocnienie swojego organizmu, dostarczając mu wraz z dietą niezbędnych witamin i minerałów.

Doskonałym wyborem jest dynia piżmowa. Zawiera dużo witaminy C i beta-karotenu, które pomagają chronić organizm przed infekcjami. Dostarcza błonnika wspierającego funkcjonowanie (jelita również odpowiadają za znaczną część naszej odporności). Poza tym jest smaczna, tania, niskokaloryczna i ma szerokie zastosowanie w kuchni - sprawdzi się zarówno na obiad, jak i na deser. Co jeszcze warto wiedzieć o dyni piżmowej?

Dynia piżmowa, czyli Cucurbita moschata, to zimowa odmiana dyni o pomarańczowym miąższu, ceniona za swoją wszechstronność oraz słodki, lekko orzechowy smak. Choć wiele osób uważa ją za warzywo, to warto wiedzieć, że dynia botanicznie jest owocem, lecz zaklasyfikowanym do warzyw.

Cucurbita moschata jest niskokaloryczna i pełna ważnych składników odżywczych. Wyróżnia się pod względem witamin, minerałów, błonnika i przeciwutleniaczy.

W 100 gramach surowej dyni piżmowej znajduje się:

• ok. 48 kcal,
• 10,5 węglowodanów,
• 1,15 g białka,
• 2 g błonnika,
• 7,6 mg witaminy C,
• 55 µg kwasu foliowego,
• magnez, mangan, potas, żelazo i wapń.

To niepozorne warzywo jest źródłem karotenoidów - w tym beta-karotenu, czyli barwników roślinnych nadających jej intensywny kolor. Związki te są prowitaminą A, którą organizm przekształca w retinal oraz kwas retinowy i są kluczowe dla wzrostu komórek, zdrowia oczu, kości i prawidłowej pracy układu odpornościowego. Witamina A odgrywa również ważną rolę w rozwoju płodu u osób w ciąży.

Ta zimowa odmiana dyni jest także bogata w witaminy z grupy B, w tym kwas foliowy, niezbędne do produkcji energii i tworzenia czerwonych krwinek oraz witaminę C - silny przeciwutleniacz, który wspiera odporność i pomaga chronić komórki przed uszkodzeniami oraz stanem zapalnym.

Zgodnie z kilkoma przeglądami badań, diety bogate w przeciwutleniacze - w tym karotenoidy i witamina C, obecne w dyni piżmowej - mogą wpływać na obniżenie ryzyka niektórych nowotworów.

Istnieją również doniesienia naukowe wskazujące na to, że dynia piżmowa może wykazywać działanie ochronne m.in. wobec czerniaka czy białaczki. Jednak potrzebne są dalsze, bardziej szczegółowe badania, by potwierdzić te obserwacje.

Żółto-pomarańczowe warzywa, do których należy dynia piżmowa, chronią również nasze serce. To zasługa znajdujących się niech przeciwutleniaczy, pozytywnie wpływających na zdrowie układu krążenia.

W jednym z badań z 2016 roku, które obejmowało 2445 osób wykazano, że ryzyko chorób serca spadało o 23 proc. z każdym dodatkowym dziennym spożyciem jednego żółto-pomarańczowego warzywa (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4778051/).

Inne odkrycia naukowców pokazują, że niektóre nawyki żywieniowe, takie jak zwiększone spożycie produktów bogatych w przeciwutleniacze, mogą chronić przed pogarszaniem się funkcji poznawczych.

W badaniu z 2021 roku stwierdzono, że wysoki poziom karotenoidów pochodzących z warzyw - w tym żółtych i pomarańczowych - wiązał się z mniejszym spadkiem funkcji poznawczych u uczestników powyżej 65. roku życia

Potrzebne są jednak dalsze badania, aby lepiej zrozumieć potencjalny wpływ dyni piżmowej i innych kolorowych warzyw oraz owoców na funkcje poznawcze.

Dynia piżmowa jest polecana osobom zmagającym się z nadmiarem kilogramów. To warzywo jest doskonałym źródłem błonnika, który daje uczucie sytości na dłuższy czas, a tym samym hamuje apetyt.

Według badania z 2023 roku osoby stosujące dietę roślinną bogatą w błonnik częściej traciły na wadze w porównaniu z osobami, które spożywały go mniej (https://lifestylemedicine.org/benefits-plant-based-nutrition-obesity/).

Dynia piżmowa świetnie sprawdza się w kuchni ze względu na swój uniwersalny smak. Jej ogromną zaletę stanowi to, że można przygotowywać ją zarówno w wersji słonej, jak i słodkiej. Można z niej zrobić pyszne dania wegetariańskie, kotlety, potrawy z makaronem, zupę, frytki albo curry.

Pieczoną dynię można połączyć z jajkami i podać na śniadanie. Z kolei purée z dyni pasuje do wypieków, takich jak chleby czy muffiny. To warzywo jest także doskonałe do deserów - ciast, babeczek, musów i koktajli.

Źródło: https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C105188%2Cnaukowcy-dynia-prawdziwa-bomba-odzywcza.html https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10814222/ https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9169941/ https://www.aicr.org/cancer-prevention/food-facts/squash-winter/ * https://www.healthline.com/nutrition/butternut-squash

Źródła

1. Dagmara Dąbek